Уругвайдың сыртқы қатынастарына шолу

Кіріспе

Бұл мақалада Уругвайдың дипломатиялық қатынастары, сыртқы саясаты және халықаралық байланыстары қарастырылады. Саяси жағынан бұл мәселелер Сыртқы істер министрлігі (Cancillería) арқылы ресми түрде шешіледі, және ол Президентке бағынады.

Шолу

Уругвай дәстүрлі түрде көршілерімен және Еуропамен берік саяси және мәдени байланыстарға ие. Британдық дипломат Альфред Митчелл Иннес Бірінші дүниежүзілік соғыстың (1913–1919) шешуші жылдарында Уругвайда министр болды. Глобализация мен аймақтық экономикалық қиындықтар Солтүстік Америкамен байланысын күшейтті. Уругвай конституциялық демократияны, саяси көп түрлілікті және жеке бостандықтарды ынталы түрде қолдайды. Оның халықаралық қатынастары тарихи түрде араласпау, көпжақтылық, ұлттық егемендікке құрмет және дауларды заң үстемдігі арқылы шешу қағидаттарымен басшылыққа алынған. Уругвайдың халықаралық қатынастары экспорттық нарықтарды және шетелдік инвестицияларды іздеуге ұмтылысын көрсетеді. Ол МЕРКОСУР-дың негізін қалаушы мүшесі. 1991 жылдың маусым айында МЕРКОСУР мен АҚШ «Роза бағының келісіміне» (сонымен қатар «Төрт плюс бір» келісімі деп те аталады) қол қойды. Келісім 2001 жылдың маусымына дейін күшіне енбеді, ол кезде МЕРКОСУР АҚШ-ты нарыққа қол жеткізу келіссөздерін талқылауға шақырды. АҚШ-МЕРКОСУР арасындағы алғашқы кездесу 2001 жылдың 24 қыркүйегінде өтті және өнеркәсіптік сауда, электрондық коммерция, ауыл шаруашылығы және инвестициялар саласындағы төрт жұмыс тобы құрылды. Уругвай 2011 жылы топ таратылғанға дейін Латын Америкасы мемлекеттерінің көпжақты қауіпсіздік мәселелерімен айналысатын Рио тобының мүшесі болды (Келісім бойынша). Уругвайдың Аргентина мен Бразилия арасындағы орналасуы осы екі үлкен көршісімен және МЕРКОСУР-дың серіктес мүшелері Чили мен Боливиямен тығыз қарым-қатынасты ерекше маңызды етеді. Америка үшін кәсіпкерлік бастамасын ерте қолдаған Уругвай Америка саммиттерінің кезеңдік өтуіне, әсіресе Американың еркін сауда аймағына (ААШТ) белсенді қатысты. Көбінесе бейтарап ел ретінде қарастырылатын және кәсіби дипломатиялық кадрлармен жабдықталған Уругвай жиі халықаралық ұйымдарға төрағалық етуге шақырылады. Соңғы кезде Уругвай ААШТ және ДСҰ ауыл шаруашылығы комитеттеріне төрағалық етуге таңдалды, ал уругвайлық дипломат ДСҰ Бас Ассамблеясына төрағалық етеді. Уругвай сонымен қатар Монтевидеода орналасқан Латын Америкасы интеграциялық қауымдастығының (ALADI) мүшесі болып табылады, оған 10 Оңтүстік Америка елдері, Мексика және Куба кіреді. 2020 жылы Уругвайдың жаңа оңшыл президенті Луис Лакаль Пу Уругвайдың сыртқы саясатында радикалды өзгерістер енгізілетінін, Венесуэладағы даулы президент Николас Мадуроның режиміне қатысты қатал ұстанымға көшетінін және АҚШ-пен қарым-қатынасты жақсартатынын мәлімдеді. Уругвайдың бұрынғы солшыл үкіметі Мадуроны Венесуэла президенті ретінде мойындаған болатын. Президент Луис Лакаль Пу Венесуэла мен Куба президенттерін де «диктаторлар» деп атады. Халықаралық даулар: Аргентинамен үштік шекараға жақын Куарай/Куарим өзенінің сағасындағы шағын Бразилия аралы және өзен бойымен 225 шақырым жоғарыда орналасқан 235 км² Инвернада өзені аймағына қатысты даулар, қай тармақ Куарай/Куарим өзенінің бастауы болып табылады деген мәселеде келіспеушіліктер бар. 1960 жылдары АҚШ-тың қоғамдық қауіпсіздік басқармасы уругвайлық полиция қызметкерлерін оқытуға көмектесті. Дэн Митрионе азаматтық халыққа және тупамароларға қарсы қолданылған азаптау әдістерін үйреткен.

Uruguay traditionally has had strong political and cultural links with its neighbours and Europe. British diplomat Alfred Mitchell Innes was Minister to Uruguay throughout the crucial years of World War I (1913–1919). With globalization and regional economic problems, its links to North America have strengthened. Uruguay is a strong advocate of constitutional democracy, political pluralism, and individual liberties. Its international relations historically have been guided by the principles of nonintervention, multilateralism, respect for national sovereignty, and reliance on the rule of law to settle disputes. Uruguay's international relations also reflect its drive to seek export markets and foreign investment. It is a founding member of MERCOSUR. In June 1991, MERCOSUR and the United States signed the Rose Garden Agreement (also known as the "Four Plus One" Agreement). The agreement was non operational until June 2001 when MERCOSUR invited the U. S. to discuss the feasibility of market access negotiations. The first U. S. MERCOSUR meeting was held on September 24, 2001, and resulted in the creation of four working groups on industrial trade, e commerce, agriculture, and investment. Uruguay was a member of the Rio Group, an association of Latin American states that deals with multilateral security issues (under the Inter American Treaty of Reciprocal Assistance), prior to the group's dissolution in 2011. Uruguay's location between Argentina and Brazil makes close relations with these two larger neighbors and MERCOSUR associate members Chile and Bolivia particularly important. An early proponent of the Enterprise for the Americas Initiative, Uruguay has actively participated in the follow up process to the periodic Summits of the Americas, especially the Free Trade Area of the Americas (FTAA). Often considered a neutral country and blessed with a professional diplomatic corps, Uruguay is often called on to preside international bodies. Most recently, Uruguay was selected to chair the FTAA and WTO agricultural committees and a Uruguayan presides over the WTO General Assembly. Uruguay also is a member of the Latin American Integration Association (ALADI), a trade association based in Montevideo that includes 10 South American countries plus Mexico and Cuba. In 2020, the new right wing president of Uruguay, Luis Lacalle Pou, announced that he will implement radical changes in Uruguay's foreign policy, taking a harder attitude against disputed President Nicolas Maduro's regime in Venezuela and improving relations with the U. S. The previous left wing government of Uruguay had recognized Maduro as Venezuela's president. President Luis Lacalle Pou also declared the presidents of Venezuela and Cuba to be "dictators." Disputes international: Uncontested disputes with Brazil over tiny Isla Brasilera at the mouth of the Quarai/Cuareim River near the Argentina tripoint, and, 225 kilometers upriver, over the 235 km2. Invernada River region, as to which tributary is the legitimate source of the Quarai/Cuareim River. In the 1960s, the US Office of Public Safety helped in training Uruguayan police officers. Dan Mitrione taught torture methods used against the civilian population and the Tupamaros.

Африка

Алжирдің ресми қатынастары басталды. Алжир Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы елшілігі арқылы Уругвайға аккредиттелген. Уругвай Алжирдің Париждегі елшілігі арқылы аккредиттелген. Ангола мен Уругвай арасындағы қатынастарды қараңыз. Анголаның Монтевидеода бас консулдығы бар. Уругвай Анголаға Оңтүстік Африканың Претория қаласындағы елшілігі арқылы аккредиттелген. 2021 жылдың желтоқсан айында президент Луис Лакаль Пу Букаву мен Гома қалаларына сапар жасап, Конго Демократиялық Республикасының шығысындағы МОНУСКО миссиясының құрамындағы уругвайлық әскерлермен кездесті. Конго Демократиялық Республикасы Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы елшілігі арқылы Уругвайға аккредиттелген. Уругвай Конго Демократиялық Республикасына Преториядағы (Оңтүстік Африка) елшілігі арқылы аккредиттелген. Мысыр мен Уругвай арасындағы қатынастарды қараңыз. Мысырдың Монтевидеодағы елшілігі және Александриядағы құрметті консулдығы бар. Эфиопия Уругвайға Бразилиядағы елшілігі арқылы аккредиттелген. Уругвайдың Аддис-Абебада елшілігі бар. Гана Бразилиядағы елшілігі арқылы Уругвайға аккредиттелген. Уругвай Ганаға аккредиттелмеген. 1991 жылғы 4 қазанда екі ел арасында дипломатиялық қатынастар орнатылды. Ливия Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы елшілігі арқылы Уругвайға аккредиттелген. Уругвай Ливияға Мысырдың Каирдегі елшілігі арқылы аккредиттелген. Намибия Уругвайға Бразилиядағы елшілігі арқылы аккредиттелген. Уругвай Оңтүстік Африканың Претория қаласындағы елшілігі арқылы Намибияға аккредиттелген. Нигерия Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы елшілігі арқылы Уругвайға аккредиттелген. Уругвай Нигерияға Преториядағы (Оңтүстік Африка) елшілігі арқылы аккредиттелген. 2005 жылғы 26 желтоқсанда Уругвай 2005 жылғы 28 желтоқсанда Сахрави Араб Демократиялық Республикасын мойындады. Сахрави Араб Демократиялық Республикасының Монтевидеода елшілігі бар. Сенегал Уругвайға Бразилиядағы елшілігі арқылы аккредиттелген. Уругвай Сенегалға Францияның Париждегі елшілігі арқылы аккредиттелген. Оңтүстік Африка мен Уругвай арасындағы қатынастарды қараңыз. Оңтүстік Африка Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы елшілігі арқылы Уругвайға аккредиттелген. Уругвайдың Преторияда елшілігі бар.