Эквадор мен АҚШ қарым-қатынастары: тарих, мүдделер мен шиеленістер
Ecuador–United States relations
Эквадор мен АҚШ қарым-қатынастары: демократия, экономика, сауда, және Ассанж ісі. Екі елдің байланысы, мәдени алмасу, азаматтар қозғалысы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Эквадор мен АҚШ демократиялық институттарды сақтау, марихуана мен кокаинге қарсы күрес, сауда, инвестиция және қаржы байланыстарын дамыту, Эквадордың экономикалық дамуын қолдау және Америкааралық ұйымдарға қатысу бойынша өзара мүдделерге негізделген тығыз байланыстарды ұстап келді. Бұл байланыстарды АҚШ-та тұратын шамамен 150 000 – 200 000 эквадорлықтың, Эквадорға жыл сайын 24 000 АҚШ азаматының саяхаты және Эквадорда тұратын шамамен 15 000 АҚШ азаматының болуы одан әрі нығайтады. Джулиан Ассанжтың Лондондағы Эквадор елшілігінде саяси баспана сұрауы және АҚШ үкіметінің Wikileaks жұмысы үшін оны экстрадициялауға тырысып жатқаны туралы қайталап айтылған мәлімдемелерден кейін екі ел арасындағы қарым-қатынас шиеленісті болды. Эквадор алғаш рет 2010 жылдың қараша айында Джулиан Ассанжқа саяси баспана ұсынды, ол 2012 жылдың маусымында Лондон елшілігіне барып, осы баспананы пайдаланды. Бұл 2019 жылы Морено әкімшілігі мен Ұлыбритания үкіметі арасындағы келіссөздер нәтижесінде күшін жойды. Эквадор президенті лауазымынан Рафаэль Корреаның кеткенінен кейін қарым-қатынас жақсарды.
Ecuador and the United States maintained close ties based on mutual interests in maintaining democratic institutions; combating cannabis and cocaine; building trade, investment, and financial ties; cooperating in fostering Ecuador's economic development; and participating in inter American organizations. Ties are further strengthened by the presence of an estimated 150,000 200,000 Ecuadorians living in the United States and by 24,000 U. S. citizens visiting Ecuador annually, and by approximately 15,000 U. S. citizens living in Ecuador. Relations between the two nations have been strained following Julian Assange's bid to seek political asylum in the Ecuadorian embassy in London following repeated claims that the US government was pursuing his extradition due to his work with Wikileaks. Ecuador first offered political asylum to Julian Assange in November 2010. Which he then invoked by entering their London Embassy in June 2012. This was then revoked in 2019, following negotiations between the Moreno administration and the British Government. Relations have since improved following the ouster of Rafael Correa from office as President of Ecuador.
Тарих
Екі ел де 1947 жылғы Америкааралық өзара көмек туралы келісімге (Рио келісім) қол қойған алғашқы елдердің қатарында болды, бұл Батыс жарты шардағы өңірлік өзара қауіпсіздік келісімі еді. Алайда, Корреа басқаруы кезінде Эквадор 2014 жылдың ақпан айында келісімнен бас тартты. Эквадор АҚШ-тың есірткі трафигінің және халықаралық терроризмнің күшеюіне қатысты алаңдаушылығын бөліседі және үкіметтік лауазым иелеріне немесе жеке азаматтарға қарсы бағытталған террористік әрекеттерді қатаң айыптайды. Эквадор үкіметі 1980-ші жылдардың ортасынан бері кока өндірісін дерлік тоқтатты және ақша жылуға және кокаин өңдеуге қажетті есірткі мен химиялық заттарды тасымалдаумен күресуде. Эквадорда орналасқан ЦРУ-ны сынға алып, бұрынғы ЦРУ агенті Филип Агидің айтуынша, ЦРУ 1960-шы жылдардың басында Эквадорда кең ауқымды операциялар мен саяси манипуляциялар жүргізген. Эквадор мен АҚШ 1999 жылы 10 жылдық келісімге келді, оған сәйкес АҚШ әскери бақылау ұшақтары Эквадордағы Мантадағы әуе базасын аймақтағы есірткі трафигіне қатысты ұшуларды анықтау үшін алдыңғы операциялық база ретінде пайдалана алатын болды. Келісім 2009 жылы аяқталды; бұрынғы президент Рафаэль Корреа оны жаңартпауға уәде берді және содан бері Эквадорда шетелдік әскери базалар жоқ. Балық шаруашылығы мәселесінде АҚШ өзінің жағалауынан 200 мильге (370 км) дейінгі жағалау балық шаруашылығын басқару құқығын талап етеді, бірақ жоғары көшпелі түрлерді есепке алмайды. Эквадор, керісінше, 200 мильге (370 км) аумақтық теңізге ие және аймақтағы шетелдік балық аулау кемелеріне лицензиялық төлемдер мен айыппұлдар салады, көшпелі түрлерді аулауға ешқандай жеңілдік жасамайды. 1970-ші жылдардың басында Эквадор 100-ге жуық шетелдік кемелерді (олардың көпшілігі АҚШ-қа тиесілі) ұстап алып, 6 миллион доллардан астам төлемдер мен айыппұлдар жинады. Мұндай ұстаулардың саны бірнеше жылға төмендегеннен кейін, 1980 және 1981 жылдары АҚШ-қа тиесілі бірнеше тунец балық аулау кемелері қайтадан ұсталды. АҚШ-тың Магнусон балық шаруашылығын сақтау және басқару туралы заңы Эквадордан АҚШ-қа тунец өнімдерін импорттауға автоматты түрде тыйым салды. 1983 жылы тыйым алынды, бірақ АҚШ пен Эквадор заңнамалары арасындағы негізгі айырмашылықтар әлі де сақталып тұр, бірақ қазіргі уақытта қақтығыс жоқ. Тунец импорттық тыйымға себеп болған ұстаулардан бері өткен кезеңде Эквадордың кезекті үкіметтері екі тараптың ұзақ жылдар бойы қалыптасқан ұстанымдары мен принциптерін өзара құрметтеу арқылы осы мәселенің мүмкін шешімдерін табуға дайын екендіктерін мәлімдеді. 2006 жылдың қазан айында Рафаэль Корреаның сайлануы екі ел арасындағы қарым-қатынасты шиеленістірді және қарым-қатынас содан бері шиеленіске толы болды. Рафаэль Корреа билікте болған кезінде АҚШ-тың сыртқы саясатын қатты сынға алды. 2011 жылдың сәуір айында Эквадор мен АҚШ арасындағы қарым-қатынас нашарлады, әсіресе Эквадор АҚШ елшісін президент Корреаның полициядағы сыбайлас жемқорлықты біліп тұрып елемегені туралы ақпаратты қамтитын құпия дипломатиялық жеделхат жарияланғаннан кейін елден шығарып жіберді. Жауап ретінде Эквадордың АҚШ-тағы елшісі Луис Галлегос АҚШ-тан шығарылды. 2013 жылы Эквадор Эдвард Сноуденнің баспана сұранысы бойынша АҚШ оны шантажға тартқан деген сылтаумен АҚШ-пен жасалған артықшылықты сауда келісімінен бір жақты түрде бас тартқанда, Эквадор мен АҚШ арасындағы қарым-қатынас ең төменгі деңгейге жетті. Келісім Эквадорға адам құқықтары бойынша оқу үшін АҚШ-қа 23 миллион АҚШ долларын ұсынды. Эквадорға есірткілерді жою жөніндегі күш-жігері үшін тарифсіз импорт ұсынылды. Джулиан Ассанж 2017 жылдың 16 қыркүйегінде Эквадор азаматтығына өтініш берді, ол 2017 жылдың 12 желтоқсанында мақұлданды. Алайда, бұл жаңалық 2018 жылдың 25 қаңтарына дейін жарияланбады. Ұлыбританияның Сыртқы істер министрі Джереми Хант британдық және эквадорлық үкіметтер Морено билікке келгеннен бері ынтымақтасып жұмыс істеп келе жатқанын және жағдайды шешуді мақсат ететінін мәлімдеді. Ассанждың АҚШ-қа экстрадициясы оның денсаулығының нашарлауы және АҚШ-тың түрме жүйесінің ерекшеліктеріне байланысты қабылданбады. 2017 жылдан бастап Ленин Мореноның президенттік кезінде АҚШ-пен қарым-қатынас айтарлықтай жақсарды. 2020 жылдың ақпан айында Вашингтонда өткен оның сапары 17 жылдан бері Эквадор мен АҚШ президенттері арасындағы алғашқы кездесу болды. 2019 жылдың маусым айында Эквадор АҚШ әскери ұшақтарына Галапагос аралдарындағы әуежайдан ұшуға рұқсат беруге келісті.
Both nations were early signatories of the Inter American Treaty of Reciprocal Assistance (the Rio Treaty) of 1947, the Western Hemisphere's regional mutual security treaty. However, under the Correa administration, Ecuador denounced the treaty in February 2014, Ecuador shares U. S. concern over increasing narcotrafficking and international terrorism and has energetically condemned terrorist actions, whether directed against government officials or private citizens. The government has maintained Ecuador virtually free of coca production since the mid 1980s and is working to combat money laundering and the transhipment of drugs and chemicals essential to the processing of cocaine. According to CIA critic and former CIA agent who was stationed in Ecuador Philip Agee, the CIA carried out extensive operations and political manipulation in Ecuador in the early 1960s. Ecuador and the U. S. agreed in 1999 to a 10 year arrangement whereby U. S. military surveillance aircraft could use the airbase at Manta, Ecuador, as a Forward Operating Location to detect drug trafficking flights through the region. The arrangement expired in 2009; former president Rafael Correa vowed not to renew it, and since then the Ecuador has not had any foreign military facilities in the country. In fisheries issues, the United States claims jurisdiction for the management of coastal fisheries up to 200 mile (370 km) from its coast, but excludes highly migratory species; Ecuador, on the other hand, claims a 200 mile (370 km) territorial sea, and imposes license fees and fines on foreign fishing vessels in the area, making no exceptions for catches of migratory species. In the early 1970s, Ecuador seized about 100 foreign flag vessels (many of them U. S.) and collected fees and fines of more than $6 million. After a drop off in such seizures for some years, several U. S. tuna boats were again detained and seized in 1980 and 1981. The U. S. Magnuson Fishery Conservation and Management Act then triggered an automatic prohibition of U. S. imports of tuna products from Ecuador. The prohibition was lifted in 1983, and although fundamental differences between U. S. and Ecuadorian legislation still exist, there is no current conflict. During the period that has elapsed since seizures which triggered the tuna import ban, successive Ecuadorian governments have declared their willingness to explore possible solutions to this problem with mutual respect for longstanding positions and principles of both sides. The election of Rafael Correa in October 2006, has strained relations between the two countries and relations have since been fraught with tension. Rafael Correa was heavily critical of U. S. foreign policy whilst in office. In April 2011, relations between Ecuador and the United States soured particularly after Ecuador expelled the U. S. ambassador after a leaked diplomatic cable was shown accusing president Correa of knowingly ignoring police corruption. In reciprocation, the Ecuadorian ambassador Luis Gallegos was expelled from the United States. In 2013, when Ecuador unilaterally pulled out of a preferential trade pact with the United States over claiming the U. S. used it as blackmail in regards to the asylum request of Edward Snowden, relations between Ecuador and the United States reached an all time low. The pact offered Ecuador US$23 million, which it offered to the U. S. for human rights training. Tariff free imports had been offered to Ecuador in exchange for drug elimination efforts. Julian Assange applied for Ecuadorian citizenship on 16 September 2017, which Ecuador granted on 12 December 2017. However, this development was not announced until 25 January 2018. British Foreign Secretary, Jeremy Hunt stated that the British and Ecuadorian governments had been co operating since Moreno's inauguration and aimed to resolve the situation. Assange extradition to the United States was denied, due to a combination of his ill health and the nature of the US carceral system. The relations with the United States improved significantly during the presidency of Lenin Moreno since 2017. In February 2020, his visit to Washington was the first meeting between an Ecuadorian and U. S. president in 17 years. In June 2019, Ecuador had agreed to allow US military planes to operate from an airport on the Galapagos Islands.