Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Филиппин теңізіндегі жанартау аралы
Volcanic island in the Philippine Sea
Хачидзижо Джима (八丈島) – Филиппин теңізінде орналасқан жапондық жанартау аралы. Ол Токионың арнайы аудандарынан оңтүстікке қарай шамамен 287 км қашықтықта жатыр. Арал Идзу архипелагының құрамына кіреді және Фудзи-Хаконе-Идзу ұлттық паркінің ішінде орналасқан. Оның жалғыз әкімшілік орталығы – Хачидзё қаласы. 2018 жылдың 1 наурызындағы мәліметтер бойынша, аралда 7 522 адам тұрады, олардың жалпы ауданы 63 км². Хачидзё тілінде әлі де кейбір тұрғындар сөйлейді, бірақ ол жоғалуға жақын тіл деп есептеледі және сөйлейтіндердің саны белгісіз. Арал Жомон дәуірінен бері қоныстанған, ал Эдо дәуірінде жер аудару орны ретінде пайдаланылған. Көне заманда, мұнда қант қамысын өсірген, ал Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде құпия суасты кемелерінің базасы орналасқан. Қазіргі таңда, ол Жапониядағы танымал туристік орынға айналған. Хачидзимаға жыл сайын шамамен 2300 мм жауын-шашын жауады. Ылғалды субтропиктік климатқа және орташа ең жоғары температураға (26.9°C) байланысты, арал мен оны қоршаған мұхит түрлі-түрлі теңіз жануарларына, құстарға, сүтқоректілерге, өсімдіктерге және басқа да тіршілік иелеріне қолайлы ортаны құрайды. Ізу аралдарындағы ең биік шың, C класты белсенді жанартау осы аралда орналасқан. Аралға әуемен немесе пароммен баруға болады. Туристтер мен қонақтарды қабылдау үшін жапондық стильдегі қонақ үйлер, ыстық су бұлақтары мен қонақүйлер көптеп салынған. Арал серфингшілер, су астында жүзушілер және тау жүрушілер үшін танымал орын. Мұнда шимадзуши және кусая сияқты жапон тағамдарының жергілікті нұсқалары, сондай-ақ жергілікті ашитаба өсімдігі қосылған көптеген тағамдар бар.
Hachijō jima (八丈島) is a volcanic Japanese island in the Philippine Sea. It is about south of the special wards of Tokyo. It is part of the Izu archipelago and within the Fuji Hakone Izu National Park. Its only municipality is Hachijō. On 1 March 2018, its population was 7,522 people living on 63 km2. The Hachijō language is spoken by some inhabitants, but it is considered an endangered language and the number of speakers is unknown. The island has been inhabited since the Jōmon period, and was used as a place of exile during the Edo period. In modern times, it has been used for farming sugarcane and housing a secret submarine base during World War II; it is now a tourist destination within Japan. Hachijō jima receives about of precipitation annually. With a humid subtropical climate, and an average high temperature of , the island and the surrounding oceans support a wide variety of sea life, birds, mammals, plants, and other life. The tallest peak within the Izu Islands, a Class C active volcano, is found there. Transportation to the island is either by air or ferry. There are many Japanese style inns, hot spring resorts, and hotels to accommodate tourists and visitors. The island is a popular destination for surfers, divers and hikers. It has several local variations on Japanese foods, including shimazushi and kusaya, as well as many dishes that include the local plant ashitaba.
Қалалық округтер
Аралдағы жалғыз муниципалитет – Хачидзё қаласы. Қала бес ауданға бөлінеді: Мицуне (三根), Наканого (中之郷), Кашитате (樫立), Суэёси (末吉) және Ōкаго (大賀郷).
The only municipality on the island is the town of Hachijō, The town is divided into five areas: Mitsune (三根), Nakanogo (中之郷), Kashitate (樫立), Sueyoshi (末吉), and Ōkago (大賀郷).
Тіл
Хачидзима аралында тарихи түрде сөйленген тіл – жапон тілінің ең ерекшеленген түрінің бірі; ол Көне шығыс жапон тілінің жалғыз сақталған ұрпағы болып табылады. Сөйлейтін адамдардың саны белгісіз; ол ЮНЕСКО-ның жоғалуға жақын тілдер тізіміне енген және егер тиісті шаралар қабылданбаса, 2050 жылға қарай жойылып кетуі мүмкін.
The language spoken historically on Hachijō jima is one of the most divergent forms of Japanese; it is the only surviving descendant of Eastern Old Japanese. The number of speakers is not certain; it is on UNESCO's list of endangered languages, and is likely to be extinct by 2050 if counter measures are not taken.
Саңырауқұлақтар, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі
Аралда биолюминесцентті саңырауқұлақтар, оның ішінде Mycena lux coeli – яғни «көктемгі жарық саңырауқұлақтары» және Mycena chlorophos бар. M. lux coeli кеңінен таралған және ондаған жылдар бойы тек осы аралда ғана кездеседі деп саналған. Аралға тән көптеген өсімдіктер өседі, соның ішінде пигмейлік күрма пальмасы, алоэ, фрезия, гортензия, гибискус, Осима және жапондық шиесі, жұмақ құсы. 2015 жылдың қараша айынан бері, Бонин аралдарындағы белгілі көбейту аймақтарынан солтүстікке қарай, аралдың төңірегінде дөңгелек киттердің жиналатыны байқалды. Туудан басқа барлық көбею қызметтері расталды, ал Хачидзо қаласы мен Токио теңіз ғылымдары және технология университеті Хачидзо Джима әлемдегі ең солтүстік көбейту орнына айналу мүмкіндігін және болашақта туристік орталық ашу перспективасын анықтау үшін зерттеулер жүргізіп жатыр. Киттерді ыстық сулардан да көруге болады. Микура Джимадан (қайта) қоныстанған Үнді-Тынық мұхитының бөтелке мұрынды дельфиндері, сондай-ақ жалған киттер, кашалоттар және косаткалар (2017 жылы дөңгелек киттерді зерттеу кезінде байқалған) сияқты басқа да киттермен бірге аралдың төңірегінде тіршілік етеді. Аралдың төңірегіндегі сулар жасыл теңіз тасбақаларының және Хаматобиуоның (ұшатын балықтың бір түрі) өмір сүруі үшін маңызды. Идзу құрттары мен жапондық ақкөзді құстар да осы аралда мекендейді.
The island is home to bioluminescent mushrooms, including Mycena lux coeli—meaning "heavenly light mushrooms"—and Mycena chlorophos. M. lux coeli are widely found and for decades were believed only to exist on the island. Many different plants are native to the island, including the pygmy date palm, aloe, freesia, hydrangea, hibiscus, Oshima and Japanese cherry, and bird of paradise. Since November 2015, humpback whales have been observed gathering around the island, far north from their known breeding areas in the Bonin Islands. All breeding activities except for giving births have been confirmed, and research is underway by the town of Hachijō and the Tokyo University of Marine Science and Technology to determine whether Hachijō jima may become the northernmost breeding ground in the world, and possible expectations for opening a future tourism attraction. Whales can be viewed even from hot springs. Indo Pacific bottlenose dolphins, likely (re)colonised from Mikura jima, also live around the island, among other cetaceans such as false killer whales, sperm whales, and orcas (being sighted during humpback whale research in 2017). The waters around the island are important for the nourishment of green sea turtles, as well as Hamatobiuo (a type of flying fish). The Izu thrush makes its home on the island, as does the Japanese white eye.
Климат
Хачидзи-дзима ылғалды субтропиктік климатқа ие (Кёппен климаттық жіктелуі Cfa), онда жаздар өте жылы, ал қыстар ылғалды болады. Жыл бойына жауын-шашын көп мөлшерде жауады, бірақ қыс айларында аздап кемиді.
Hachijō jima has a humid subtropical climate (Köppen climate classification Cfa) with very warm summers and mild winters. Precipitation is abundant throughout the year, but is somewhat lower in winter.
Геология
Хачидзё-жима – ұзындығы 1,75 км, ең үлкен ені 2,9 км. Арал екі стратовулканнан тұрады. Хигаси-яма (東山), сондай-ақ Михара-яма (三原山) деп те аталады. Оның биіктігі – 100 000 жылдан 1700 жылға дейін белсенді болды. Ниши-яма (西山) (Хачидзё-фудзи (八丈富士)) – аралдың ең биік нүктесі және Идзу аралдары тізбегіндегі ең биік шың. Жапония метеорологиялық агенттігі оны C класты белсенді жанартау деп бағалайды. Соңғы атқылаулары 1487, 1518–1523 және 1605 жылдарға, ал сейсмикалық белсенділігі 2002 жылға тіркелген. Бұл екі шыңның арасында 20-дан астам жанартаулар мен пирокластикалық конустар бар. Нара дәуірінің басындағы Ритсурё жүйесінде арал Суруга провинциясының құрамына кірді. 680 жылы Суругадан бөлініп шыққанда Идзу провинциясына қосылды. Хэйан дәуірінде Минамото но Таметомо сәтсіз көтерілістен кейін Идзу Осимаға жер аударылды, бірақ жартылай аңызға сүйенсек, Хачидзё-жимаға қашып, тәуелсіз патшалық құруға тырысты. Эдо дәуірінде арал Секигахара шайқасында жеңілген даймё мен қылмыскерлерді жер аудару орны ретінде танымал болды. Бастапқыда арал негізінен саяси қайраткерлерге арналған жер аудару орны болды, бірақ 1704 жылдан бастап жер аудару шарттары кеңейтілді. Қауымнан қуу жазасына жататын қылмыстар қатарында кісі өлтіру, ұрлық, өрт қою, төбелес, құмар ойындар, алаяқтық, түрмеден қашу, зорлау және тыйым салынған діни ұйымға мүшелік ету болды. Аралға жер аударылған қылмыскерлерге жаза мерзімі туралы ешқашан хабарланбады, ал арал тарихы қашу әрекеттерімен толы. Мейджи қалпына келтіру кезінде түрме аралы ретінде пайдалану тоқтатылды: 1868 жылы жалпы кешірімнен кейін арал тұрғындарының көпшілігі материкке көшуді таңдады, бірақ жер аудару саясаты 1881 жылға дейін ресми түрде жойылған жоқ. АҚШ-тың бұрынғы президенті Улисс Грант 1877 жылы әлемді аралап жүргенде аралға келді. Арал тұрғындары оның Америка Азамат соғысындағы ерліктері туралы біліп, оны қуана қарсы алды. Ауыл басшысы оны рәсімдік түрде асырап алды, оған Ютаротаишо деген ат берді, бұл жергілікті диалектте «батыл генерал» дегенді білдіреді, және оған інжу-маржан мен асыл тастардан жасалған дұға таспасын сыйлады. Ол арал тұрғындарын «Тынық мұхитындағы ең мейірімді халық» деп жариялады. 1900 жылы Хачидзёдан келген пионерлер Дайто аралдарының алғашқы тұрғындары болды, онда олар қант құмырасын өсіру өнеркәсібін құрды. Хачидзё тілі аралдарда бүгінге дейін қолданылады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде арал Токиоға қарайтын теңіз жолдарының стратегиялық нүктесі ретінде қарастырылды, ал соғыстың соңғы кезеңдерінде оңтүстік жағалауда Каитен су асты кемелерінің операциялық базасы құрылды. Соғыс аяқталғаннан бастап 1960 жылдарға дейін үкімет туризмді дамыту үшін Хачидзё-жиманы «Жапонияның Гавайісі» ретінде насихаттауға тырысты, және туризм арал экономикасының маңызды бөлігі болып табылады. LCC карта No 66 15849, 202-бет.
Hachijō jima is a compound volcanic island that is in length with a maximum width of The island is formed from two stratovolcanoes. Higashi yama (東山)—also called Mihara yama (三原山)—has a height of and was active from 100,000 BC to around 1700 BC. Nishi yama (西山)—also called Hachijō fuji (八丈富士)—has a height of It is the highest point on the island and the tallest peak in the Izu island chain. The summit is occupied by a shallow caldera with a diameter of and a depth of around It is rated as a Class C active volcano by the Japan Meteorological Agency with recent eruptions recorded in 1487, 1518–1523, and 1605, with seismic activity as recently as 2002. Between these two peaks are over 20 flank volcanoes and pyroclastic cones. Under the Ritsuryō system of the early Nara period, the island was part of Suruga Province. It was transferred to Izu Province when Izu separated from Suruga in 680. During the Heian period, Minamoto no Tametomo was banished to Izu Ōshima after a failed rebellion, but per a semi legendary story, escaped to Hachijō jima, where he attempted to establish an independent kingdom. During the Edo period, the island became known as a place of exile for convicts, a daimyō who was defeated at the Battle of Sekigahara. Originally the island was a place of exile mainly for political figures, but beginning in 1704 the criteria for banishment were broadened. Crimes punishable by banishment included murder, theft, arson, brawling, gambling, fraud, jailbreak, rape, and membership of an outlawed religious group. Criminals exiled to the island were never told the length of their sentences, and the history of the island is filled with foiled escape attempts. Its use as a prison island ended during the Meiji Restoration: after a general amnesty in 1868 most of the island's residents chose to move to the mainland; however, the policy of banishment was not officially abolished until 1881. Former U. S. president Ulysses S. Grant visited the island during his 1877 world tour. The island's residents were aware of his exploits in the American Civil War and gave him a jubilant welcome. He was ceremonially adopted by the village chief, being given the name Yūtarotaishō; meaning "courageous general" in the local dialect, and was presented with prayer beads made with pearls and gemstones. He declared that the island's residents were the "friendliest people in the Pacific". In 1900, pioneers from Hachijō became the first inhabitants of the Daitō Islands, where they established a sugarcane farming industry. The Hachijō language is still spoken on the islands to this day. During World War II, the island was regarded as a strategic point in the defense of the ocean approaches to Tokyo; and in the final stages of the war, a base of operations for the Kaiten suicide submarines was founded on the southern coast. From the end of the war through the 1960s, the government made attempts to promote Hachijō jima as the "Hawaii of Japan" to encourage tourist development, and tourism remains a large component of the island's economy. LCC Card No 66 15849, pp 202–203
Көлік
Хачидзидзимаға ұшақпен де, пароммен де жетуге болады. 2010 жылы жаяу жүргіншілер паромдары Токиодан күн сайын сағат 22:30-да шығып, келесі күні сағат 08:50-де Хачидзидзимаға жететін. Токио халықаралық әуежайынан (Ханеда) Хачиджодзима әуежайына ұшу 45 минутқа созылады. 2000 жылы Хачидзидзимада үш метрополитендік жол болды: 215 (ресми түрде, Токио-до 215 нөмірі – Хачидзи айналма жолы), 216 (Токио-до 216 нөмірі – Камимисо-Хаегуне порты жолы, 8,3 км) және 217 (Токио-до 217 нөмірі – Шидома-Унзава порты жолы). Хачидзидзима тарихы мен халықтық мұражайында (八丈島歴史民俗資料館) аралдың тарихы, жергілікті өнеркәсіптері, сондай-ақ аралда және оның төңірегінде кездесетін жануарлар мен өсімдіктер туралы экспонаттар бар. Хачидзидзима серфингшілердің арасында танымал, онда үш рифтегі толқындар мен Куросио ағымының арқасында материктік Жапониядан тұрақты түрде жылы су бар. Хачидзидзима жаяу серуендеу жолдарымен, сарқырамаларымен және табиғи ортасымен әйгілі. Келушілер үшін басқа да іс-шараларға Ботаникалық баққа бару, соғыс кезіндегі туннельдерді зерттеу және Хачидзё Фудзи тауының шыңына көтерілу жатады. Кихачидзё – бұл аралда тоқылған табиғи сары жібек мата.
Hachijō jima is accessible both by aircraft and by ferry. In 2010 a pedestrian ferry would leave Tōkyō once every day at 10:30 pm, and arrive at Hachijō jima at 8:50 am the following day. Air travel to Hachijojima Airport takes 45 minutes from Tōkyō International Airport (Haneda). In 2000, there were three metropolitan roads on Hachijō jima: 215 (formally, 東京都道215号八丈循環線), 216 (都道216号神湊八重根港線, 8.3 km), and 217 (東京都道217号汐間洞輪沢港線). The Hachijō jima History and Folk Museum (八丈島歴史民俗資料館) contains displays covering the history of the island, local industries, as well as the animals and plants found on and around the island. Hachijō jima is popular with surfers, with three reef breaks and consistently warmer water than mainland Japan because of the Kuroshio Current. Hachijō jima is known for its hiking trails, waterfalls, and natural environment. Other activities for visitors include visiting the Botanical Park, exploring wartime tunnels, and hiking to the top of Hachijō fuji. Kihachijō, a naturally yellow silk fabric, is woven on the island.
Тағам
Хачидзё-дзима жергілікті тұрғындарда шимадзуши деп аталатын сушиі және кусая (хаматобиуоның құрғатылған және ашытылған түрі) үшін мәшһүр. Ол сакемен бірге берілетінімен қатар, көптеген түрлі рецептерде де қолданылады. Жергілікті асхана аштибата өсімдігін аштибата соба және темпура сияқты тағамдарда пайдаланады.
Hachijō jima is famous both for its sushi—known locally as shimazushi—and for its kusaya (a dried and fermented version of hamatobiuo). As well as being served with sake, the latter is used in many different recipes. Local cuisine also makes use of the ashitaba plant in dishes such as ashitaba soba and tempura.