Кіріспе
Инсулин тәрізді өсу факторы 2 (IGF 2) инсулинге ұқсас құрылымды үш протеиндік гормонның бірі болып табылады. MeSH анықтамасы: "Жүрек бөліп шығарады және қанда айналады деп сенетін жақсы сипатталған бейтарап пептид. Оның өсуді реттейтін, инсулинге ұқсас және митогендік қызметі бар. Өсу факторы соматотропинге үлкен, бірақ абсолютті емес тәуелділікте болады. Бұл инсулинге ұқсас 1-ші өсу факторынан (IGF 1) айырмашылығы, ұрықтың өсуіне әсер етеді деп есептеледі, ол ересектерде негізгі өсу факторы болып табылады".
Insulin like growth factor 2 (IGF 2) is one of three protein hormones that share structural similarity to insulin. The MeSH definition reads: "A well characterized neutral peptide believed to be secreted by the liver and to circulate in the blood. It has growth regulating, insulin like and mitogenic activities. The growth factor has a major, but not absolute, dependence on somatotropin. It is believed to be a major fetal growth factor in contrast to insulin like growth factor 1 (IGF 1), which is a major growth factor in adults."
Гендер құрылымы
Адамда ген 11p15.5 хромосомасында орналасқан, онда көптеген импринттелген гендер бар. Бұл гомологты аймақ тышқанда 7-дистальды хромосомада орналасқан. Екі организмде де IGF2 импрессияланады, ал экспрессиясы атадан мұра етілген аллельден пайда болады. Алайда, кейбір адам миы аймақтарында импринтингтің жоғалуы пайда болады, нәтижесінде IGF2 және екі ата-аналық аллельден транскрипцияланады. CTCF ақуызы H19 импринтингтік бақылау аймағына (ICR) дифференциалды метилирленген 1- аймақ (DMR1) және матрицалық қосылу аймағы - 3- (MAR3) қосылу арқылы геннің экспрессиясын басуға қатысады. Бұл үш ДНК тізбегі CTCF- ге IGF2 аймағына төменгі ағыстағы енхансердің кіруін шектейтін жолмен байланады. CTCF- нің осы аймақтарға байласу механизмі әзірге белгісіз, бірақ тікелей ДНК CTCF өзара әрекеттесуін немесе басқа белоктардың көмегімен болуы мүмкін. Имейтін жануарларда (түйе, адам, шошқа) тек әкесі арқылы мұрагерлік жолмен алынған инсулин тәрізді өсу факторының 2 (IGF2) аллелі белсенді болады; анасынан мұрагерлік жолмен алынған аллель импринтинг деп аталатын құбылысқа жатпайды. Механизм: ананың аллелі IGF2 промоторы мен енхансердің арасында изоляторға ие. Әкенің аллелі де солай, бірақ оның жағдайында изолятор метилирленген. CTCF енді оқшаулағышқа байлана алмайды, сондықтан күшейтуші қазір әкенің IGF2 промоторын қосуға еркін. IGF 2 препротеинінің каноникалық изоформасы (180 амин қышқылы) сигналдық пептидті (124 амин қышқылы) және пропептидті (92 180 амин қышқылы) қамтиды. Протеолитикалық өңдеу сигналдық пептид пен пропептидті алып тастап, жетілу гормонын (амино қышқылдар 25 91) түзеді.
Функция
IGF 2 негізгі рөлі - жүктілік кезінде өсуді ынталандыратын гормон. IGF 2 өз әсерін IGF 1 рецепторына және инсулин рецепторының қысқа изоформасына (IR A немесе 11- экзон) байлану арқылы жүзеге асырады. IGF 2 сонымен қатар IGF 2 рецепторына (оны катиондық тәуелсіз маноза-6 фосфат рецепторы деп те атайды) байланады, ол сигнал беру антагонистіндей әрекет етеді, яғни IGF 2 жауаптарының алдын алады. Фолликулогенез процесінде текальді жасушалар IGF 2 -ді текальді жасушаларға автокриндік түрде, ал жұмыртқалық жасушадағы гранулозалық жасушаларға паракриндік түрде әсер ету үшін жасайды. IGF 2 эрекция циклының фолликулярлық фазасында фолликулярды ынталандыратын гормонмен (FSH) бірге әрекет етіп, гранулозалық жасушалардың көбеюін ынталандырады. Овуляциядан кейін, IGF 2 менструалдық циклдің лютеиндік фазасында лютеиндеуші гормонмен (LH) бірге прогестерон секрециясын ынталандырады. Осылайша, IGF 2 ФСГ және ЛГ- мен бірге ко- гормон ретінде әрекет етеді. Синай тауының медицина мектебінде жүргізілген зерттеуде ИГФ 2 жады мен ұрпақты көбейтумен байланысты болуы мүмкін екені анықталды. Еуропалық нейробиологиялық институттың Геттингендегі (Германия) зерттеуінде қорқынышпен байланысты IGF 2/IGFBP7 сигналының 17-19 күндік жаңа туған гиппокамп нейрондарының тіршілігін жақсартатыны анықталды. Бұл IGF 2 сигналдарын және ересектердегі нейрогенезді күшейтетін терапиялық стратегиялар ПТСР сияқты шамадан тыс қорқыныш естелігіне байланысты ауруларды емдеуге жарамды болуы мүмкін дегенді білдіреді.
Прептин
Прептин - бұл 34 а а пептидті гормон, оны без без безі, бүйрек, кеуде тіндері және сілекей бездері өндіреді, ол IGF 2 пропротеинының протеолиздік бөлінуінен алынады. Прептин (каноникалық IGF 2 препротеинінің 93 126 аминоқышқылдары) тізбекті N терминалды аргинин (Arg) бөліну орны және C терминалды болжамды дибазиялық (Arg Arg) бөліну мотиві қоршап тұрады. Прептин бета- жасушаларда кездеседі, глюкоза арқылы инсулинмен бірге бөлінеді және глюкоза арқылы инсулиннің бөлінуін физиологиялық күшейтеді. Ол сүйектің өсуіне анаболды әсер етеді және остеогендік қасиеттерді көрсетеді, MAPK1 және MAPK3 фосфоактивациясы арқылы остеобласт митогендік белсенділігін арттырады. Бұл белсенділік прептиннің алғашқы 16 амин қышқылында болады. Аналық тышқанда прептинді кодтайтын Igf2 аймағының генетикалық абляциясы без без безінің қызметін бұзады.
Клиникалық маңызы
IGF 2 кейде аралша клеткалы ісіктерде және аралша емес гипогликемиялық клеткалы ісіктерде артық өндіріледі, бұл гипогликемияға әкеледі. Дойге Поттер синдромы - гипогликемиялық синдром, онда плевра қуысында бір немесе бірнеше арал емес талшықты ісіктермен байланысты. IGF 2 импринттілігінің жоғалуы - Беквитт- Видеман синдромы кезінде байқалған ісіктердің жалпы белгісі. IGF 2 ұрықтың панкреатикалық бета- жасушаларының дамуын ынталандыратындықтан, кейбір қант диабеті түрлеріне байланысты деп есептеледі. Преэклампсия IGF 2 деметилденген аймақта метилирлеу деңгейінің төмендеуіне әкеледі, бұл преэклампсияға жатыр ішінде әсер ету мен нәрестелердің кейінгі өмірінде метаболикалық ауруларға шалдығудың жоғары тәуекелі арасындағы байланыстың механизмдерінің бірі болуы мүмкін. Жануарларда ПХБ (полихлорирленген бифенилдер) сияқты токсиндер ИГФ II экспрессиясына әсер ететіндігі дәлелденді.
Өзара әрекеттесулер
Инсулин тәрізді өсу факторының 2 IGFBP3 және трансферринмен өзара әрекеттесетіндігі анықталды.