Кіріспе

Джон Эрнст Штайнбек IV (12 маусым 1946 - 7 ақпан 1991) – американдық журналист және автор. Ол Нобель сыйлығының иегері Джон Эрнст Штайнбектің екінші баласы еді. 1965 жылы ол АҚШ армиясына әскерге шақырылып, Вьетнамда қызмет етті. Ол Қарулы Күштер радиосы мен теледидарында журналист болып, сондай-ақ АҚШ Қорғаныс министрлігінің әскери тілшісі ретінде жұмыс істеді.

Өмірбаян

1968 жылдың наурыз айында ол Сенаттың кіші комитеті алдында куәлік беріп, оның пікірінше, “19 мен 27 жас аралығындағы американдық сарбаздардың шамамен 60 пайызы, міндеттерін ескере отырып, марихуананы қолданудың орынды екенін ойлағанда шегеді”. Ол сондай-ақ, Вьетнамдағы әскери көмек басқармасының өзі есірткіге тәуелділікті ынталандырғанын, сарбаздарға амфетамин сияқты, сондай-ақ, «қуаттандыру таблеткалары» деп белгілі заттарды таратып отырғанын айтты. 1968 жылы Штайнбек Оңтүстік Вьетнамға журналист ретінде оралды. Шон Флиннмен (актер Эррол Флинннің ұлы) бірге ол «Dispatch News Service» агенттігіне материалдар дайындады, ол алғаш рет Сеймур Херштің Май Лай трагедиясы туралы хабарламасын жариялады. Көшедегі вьетнам тілінде еркін сөйлейтін Флинн мен Штайнбек АҚШ баспасөз қызметі таратып отырған ақпарат ағынынан тез тәуелсіз болды, бұл оларға Май Лай трагедиясы және Кон Сон аралындағы түрмедегі «жолақты камералар» туралы шындықты анықтауға мүмкіндік берді. Флинн Камбоджада суретке түсіріліп жатқанда тұтқынға алынды. Штайнбектің Вьетнамдағы естеліктері «In Touch» деген атпен 1969 жылы «Knopf» баспасында жарық көрді. Ол вьетнамдықтармен және американдық сарбаздармен болған оқиғаларын жазды. Штайнбек Меконг дельтасындағы Феникс аралында тұрғанда, Кокос монахтың, оны рухани ұлы ретінде қабылдаған, үнсіз ағашқа қоныстанған мистик йогидің нұсқауымен будда монахының ант қабылдады. Соғыс кезінде Штайнбек монахтың «бейбіт аймағында» болды, онда аралда тұратын 400 монах миномет снарядтарының корпустарын қоңырауларға айналдырды. Сайгонда Штайнбек Майкл Руббоның 1970 жылғы «Сары терідегі қайғылы ән» деректі фильміне қатысты, соғысты жабу үшін жаңа журналистика тәсілін қолданатын жас американдық журналистер тобының құрамында болды. Штайнбек Боулдерге (Колорадо штаты) қоныстанғанға дейін Азия мен АҚШ арасында бірнеше рет саяхаттап, онда ол Чогьям Трунгпамен бірге тибет буддизмін зерттеді. 1982 жылдың 6 наурызында ол бұрынғы некеден екі баласы бар Нэнси Харперге үйленді; Штайнбектің де өз баласы болды. 1983 жылы отбасы бір жыл бойы әлемді аралап, буддалық білім алу үшін Катмандуға барып тұрды. 1984 жылы Штайнбекке гемохроматоз диагнозы қойылды, бұл темірдің организмде жиналуына себеп болатын генетикалық ауру. Ол көп жыл бойы ішімдікке салынып, 1988 жылы одан бас тартты. Ол алкоголизмнің генетикалық аспектілеріне қызығушылық танытып, он екі қадамдық бағдарламаға қатысты. Осел Тендзиннің ЖҚС-қа шалдыққандығы туралы хабарды Боулдер баспасөзіне бірінші болып жеткізген – Штайнбек. Оның журналистік мансабы Далай-лама, тибет буддизмі және алкоголизм туралы жазғанда жаңадан өркендеді. 1990 жылы ол өзінің өмірбаянын былай бастады:

«Осы кітапты жазуға тырысу себебін менің қорқыныштан бос өмір сүру тілегіммен түйіндеуге болады. Алайда, осындай нәтижеге жеткізу жолында, оның шетінде, бір қарағанда үрей, наразылық немесе ұят тудыруы мүмкін көптеген қорқынышты нәрселер бар. Сонымен қатар, осы саяхатқа жақсы дельфиндер сияқты еріп жүретін қайырымдылық пен сана да бар. Шындығында, мен осы басшылық элементтер маған ешқашан тастап кетпегеніне ризамын және менің және басқалардың менің ісімнің салдарынан жазылуына байланысты, осы қасиеттер сақталады және тіпті жарқырайды деп үміттенемін». 1990 жылы Штайнбекке дискіде жарық бар екені анықталды. 1991 жылдың 7 ақпанында оған түзету операциясы жасалды және ол операциядан кейін бірден қайтыс болды. 2001 жылы оның өлімінен кейінгі естеліктері «Едемнің екінші жағы: Джон Стейнбекпен өмір» деген атпен «Prometheus Books» баспасында жарық көрді. Кітаптың мұқабасында былай деп жазылған: «Оның мерзімінен бұрынғы өліміне байланысты аяқталмаған осы өсиетті Нэнси Штайнбек қайта құрастырды. Нэнси Джон Стейнбек IV-пен өмірінің естеліктерін біріктіріп, екі көзқарас бойынша қызықты оқиға жасайды: Джонның оның қатал және батыл өскен кезіндегі естеліктері және оның өзінің саяхаттарындағы ойлары бірге жаңа өмір сүру үшін атақты әкесінің ұзақ көлеңкесінен және қиын өткеннен бөлек». Кітапты таратуға «Hazelden Foundation» қоры, яғни есірткі және алкогольге тәуелділікті емдеу орталығы атсалысты. «Publishers Weekly» басылымы: «Бұл тек естелік емес, сауығу және азаттық туралы күшті әңгіме. Бұл кітап көп адамға көмектесе алады».