Кіріспе

Нью-Йорктегі тарихи үй, АҚШ. Саннисайд (1835) – Нью-Йорк штатының Тарритаун қаласында Гудзон өзенінің жағасында 10 акр (4 га) жерді алып жатқан тарихи үй. Бұл американдық жазушы Вашингтон Ирвингтің үйі болды, ол "Рип Ван Винкл" (1819) және "Соншақ аңғарының аңызы" (1820) сияқты әңгімелерімен әйгілі болды. 1962 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланған, коттеджге ұқсайтын бұл үй 1650 жыл шамасында салынған, голланд отаршылдығының жаңаруы, шотланд готикасы және Тюдор стилінің ықпалын көрсетеді. Мүлікті Ван Тассель отбасы иеленген, олар Экерт отбасына туыстық байланыс орнатып, 1802 жылға дейін оған ие болды. Сол жылы ол Слипи-Холоудың көне голланд шіркеуінің бұрынғы қызметкері Бенсон Ферристің отбасына берілді, оның әйелі Мария Акер Вольферт Акердің ұрпағы еді. Ирвинг "Соншақ аңғарының аңызы" (1820) әңгімесінде Ван Тассель әулетінің есімін мәңгілікке сақтап қалды.

Ирвинг

1832 жылы Вашингтон Ирвинг өзінің немере інісі Оскар Ирвингке келді, ол ескі тас шаруа үйінің жанында тұратын. Ирвинг жақында Арканзас және Миссисипи өзендерінің далалары арқылы үлкен сапар жасаған еді, ал шекарадағы өмір салты оны өз үйінің болмауына мұңайтты. Ол сондай-ақ, ересек өмірінің көп бөлігін басқа адамдардың үйінде қонақ ретінде өткізгендіктен көңілі тоңды. Ирвинг ақыры 1835 жылдың 7 маусымында 1800 долларға мүлікті сатып алды; жылдар өте келе ол мүлікті кеңейтіп, ендіре түсті. Ирвинг Акер және осы орын туралы "Волферттың қамалы" атты әңгіме жазды. Ағасы Питерге жазған хатында ол оны "керемет жер, кішкентай жұмаққа айналдыруға болатын жер. Мен онда сәулетші шақырттым, осы жазда ескі үйдің үстіне салам. Менің ойымша, ол голланд стиліндегі шағын, әдемі, бірақ қарапайым үй болуы керек. Ол тастан салынады" деп сипаттады. Кейіннен ол үйді қайта жаңарту және кеңейтуде, сондай-ақ романтикалық стильдегі аумақты абаттандыруда оның эстетикалық серігі және шебері болды, бұл "Шағын Жерорта теңізі" деп аталатын көл жасауды, құламалы суарнаны және серпілісті өзенді қамтыды. Нәтижесінде, сол кезде-ақ кеңінен танымал болған "коттедж" Harper's Weekly журналында және аймаққа арналған нұсқаулықтарда жарияланды. Американың алғашқы әдеби жұлдызы Ирвингке және оның үйіне деген қызығушылық жыл бойы көптеген келушілерді тартты, олар Ирвинг жұмыс істейтінін көруге үміттенеді. Ирвингтің көршісі Натаниел Паркер Уиллис әзілдеп: "Саннисайд пансионатқа дайындалу үшін ақы төлеуге бола ма?" деді. 1842 жылы Ирвинг Испанияның Изабелла II сарайына елші болып тағайындалды. Ол Саннисайдты ағасы Эбенезердің қамқорлығына қалдырды, ол төрт қызымен бірге тұрып, үй шаруашылығына қарайтын. Ирвинг өзінің тағайындалуы туралы былай деп жазды: "Бұлдың жалғыз кемшілігі – сүйікті Күнжарықтан өзімді айырудың қиын сынағы". 1846 жылдың 19 қыркүйегінде Нью-Йоркке оралды. 1847 жылы коттеджге испандық монастырь архитектурасы және Гранададағы Альгамбрадан әсер алған "Испан мұнарасын" қосты. Ирвинг 1859 жылдың 28 қарашасында 76 жасында Саннисайдтегі жатын бөлмесінде жүрек талмасынан қайтыс болды.

Атауы

Тарихи тіл білімі маманы Лора Райт өзінің "Саннисайд: Британдық үй аттарының әлеуметтік-тілдік тарихы" (2020) кітабында Ирвингтің 1816 жылы сэр Уолтер Скотттың Эбботсфорд сарайына сапар жасағанда "Саннисайд" деген атқа кездескенін мәлімдейді. Жанында "Саннисайд" деп аталатын төбеде шаруа қожалығы болған.

Мұражай

Ирвингтер отбасы 1945 жылға дейін коттеджде тұрды, содан кейін Луис Ирвинг оны Джон Д. Рокфеллер кішіге сатты.

Басқа жерлер

Оклахома штатының Биксби қаласындағы Вашингтон Ирвинг ескерткіш паркі мен арборетумында Саннисайдтың толық емес көшірмесі бар, онда Ирвингтің алдыңғы жақта отырған мүсіні орналасқан. Үйдің көшірмесі Уолт Дисней әлемінің Сиқырлы патшалығындағы Либерти алаңында тұр; ғимарат жылдам қызмет көрсететін мейрамхана болып табылады.