Қасиетті маргач (Todiramphus sanctus) – Аустралия, Жаңа Зеландия және Тынық мұхиты аймағында кездесетін орташа өлшемді құс. Таксономиясы, сипаттамасы және тарихы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Қасиетті балықшы (Todiramphus sanctus) – Австралия, Жаңа Зеландия және Тынық мұхитының батыс бөлігіндегі мангр, орман, тоғай және өзен аңғарларында кездесетін орташа өлшемді орман балықшысы. Вигорс және Хорсфилд оны 1788 жылы Иоганн Фридрих Гмелин сипаттаған Alcedo sacraмен салыстырады. Гмелин өз кезегінде, өзінің сипаттамасын 1782 жылы Джон Латам жариялаған «Қасиетті корольдің балықшысы» еңбегіне негіздеді. Латам бірнеше түрлерін сипаттады, олардың бірі 1789 жылы жарық көрген Артур Филипптің «Губернатор Филипптің Ботания шығанағына сапары» еңбегінде суреттелген. Halcyon туысы бөлініп, қасиетті балықшы 1827 жылы француз хирургі және натуралисті Рене Лессон құрған Todiramphus туысына жатқызылды. Туыс атауы Todus (Бриссон, 1760), «тоди» (Батыс Үндістанның жәндіктермен қоректенетін құсы) және ежелгі грек тіліндегі rhamphos (ῥάμφος), «мүңкісі» сөздерінен алынған. Түрлік эпитеті латын тіліндегі sanctus – «қасиетті» деген мағынаны білдіреді. Бес түршесі белгілі:
T. s. sanctus (Vigors & Horsfield, 1827) – Австралиядан шығыс Соломон аралдарына, Жаңа Гвинея және Индонезияға дейін
T. s. vagans (Lesson, 1828) – Жаңа Зеландия, Лорд-Хау және Кермадек аралдары
T. s. norfolkiensis (Tristram, 1885) – Норфолк аралы
T. s. canacorum (Brasil, L, 1916) – Жаңа Каледония
T. s. macmillani (Mayr, 1940) – Лояльді аралдары
The sacred kingfisher (Todiramphus sanctus) is a medium sized woodland kingfisher that occurs in mangroves, woodlands, forests and river valleys in Australia, New Zealand and other parts of the western Pacific. Vigors and Horsfield compare it with Alcedo sacra described by Johann Friedrich Gmelin in 1788. Gmelin in turn based his description on John Latham's "Sacred King's Fisher" published in 1782. Latham described several varieties, one of which was illustrated in Arthur Phillip's The Voyage of Governor Phillip to Botany Bay published in 1789. The genus Halcyon was split and the sacred kingfisher was placed in the genus Todiramphus that had been erected by the French surgeon and naturalist René Lesson in 1827. The generic name is derived from the genus Todus (Brisson, 1760), 'tody' (a West Indian insectivorous bird) and Ancient Greek rhamphos (ῥάμφος), 'bill'. The specific epithet is the Latin sanctus 'sacred'. Five subspecies are recognised:
T. s. sanctus (Vigors & Horsfield, 1827) – Australia to eastern Solomon Islands, New Guinea and Indonesia
T. s. vagans (Lesson, 1828) – New Zealand, Lord Howe Island and Kermadec Islands
T. s. norfolkiensis (Tristram, 1885) – Norfolk Island
T. s. canacorum (Brasil, L, 1916) – New Caledonia
T. s. macmillani (Mayr, 1940) – Loyalty Islands
Halcyon norfolkiensis Tristram-ның голотипі – Ливерпульдегі Ұлттық мұражайлардың омыртқалы жануарлар зоологиялық коллекциясында сақталатын ересек еркек, тіркеу нөмірі NML VZ T6527. Бұл экземпляр 1879 жылғы қазан айында Норфолк аралында Э. Л. Лейардпен жиналған және 1896 жылы музейдің канон Генри Бейкер Тристрамның коллекциясын сатып алуы арқылы Ливерпуль ұлттық коллекциясына қосылған.
The holotype of Halcyon norfolkiensis Tristram is an adult male held in the vertebrate zoology collection of National Museums Liverpool at World Museum, with accession number NML VZ T6527. The specimen was collected in Norfolk Island in October 1879 by E. L. Layard and came to the Liverpool national collection through the purchase of Canon Henry Baker Tristram's collection by the museum in 1896.
Этимология
"Қасиетті балықшы" атауы 1782 жылы Латэмнің осы түрді сипаттағандағы және ол Достық аралдарындағы (қазіргі Тонга) "Құрметті балықшы" және Қоғам аралдарындағы (екі жағалы балықшы) "Абыройлы балықшы" деп атағаннан бастау алады. Латэм Паркинсонның күнделіктеріне сілтеме жасай отырып, тума халқының барлық үш балықшыны қастер тұтқанын, себебі олар жиі қасиетті орындарда және зираттарда қоныстанған, сондықтан оларды ұстауға немесе өлтіруге тыйым салынған демекші.
The name "sacred kingfisher" can be traced back to Latham's 1782 description of the species and what he called the "Respected Kingsfisher" of the Friendly Isles (now Tonga), and the "Venerated Kingsfisher" of the Society Islands (both collared kingfishers). Latham claims, citing Parkinson's journals, that all three kingfishers were held in "superstitious veneration" by the natives on account of frequently inhabiting marae and burial grounds, and were not allowed to be taken or killed.
Сипаттама
Киелі балықшы құс көбінесе көк-жасылдан түркіз түске дейін, төменгі жағы ақ, ал жағасы мен беті қара түсті, қас үсті бөліктері сары-қоңыр. Екі жыныс та бір-біріне ұқсас, бірақ аналықтары көбінесе жасыл, аздап сұрғылт және төменгі жағында сары-қоңыр түсі аз болады, ал жас құстардың жағасы, төменгі жағы мен үстіңгі қанат жапқыштары сары-қоңыр немесе ала-қоңыр жиектерімен жабылған. Ересектердің ұзындығы . Аталықтары салмақтайды , аналықтары .
The sacred kingfisher is mostly blue green to turquoise above with white underparts and collar feathers, a black mask and buff lores. Both sexes are similar, but females are usually greener, duller and less buff beneath, and juveniles have buff or mottled brown edges on the collar, underparts and upper wing coverts. Adults are long. Males weigh and females .
Таралуы және мекендейтін ортасы
Қасиетті балықшы құсы Австралия, Жаңа Зеландия, Лорд-Хоу аралы, Норфолк аралы, Жаңа Гвинея, Индонезияның шығысы, Меланезияның көп бөлігінің солтүстік және батыс аймақтары, Кермадек аралдарында таралған. Малайзия, Маршалл аралдары, Микронезия Федеративтік Штаттары және Науруда да кездеседі. 2016 жылдың сәуір/мамыр айларында Филиппиннің Пампанга аймағында бір жұп құс байқалды. Австралияда бұл құс ашық эвкалипт ормандары, мелалеука батпақтары, мангр тоғайлары, лайлы жағалаулар, ылғалды жерлер, өзендер мен көлдердің жағалауларында, егістік алқаптарында, саябақтар мен бақшаларда қоныстанады. Жаңа Зеландияда *T. sanctus vagans* биіктік бойынша көші-қон жасайды, көбейгеннен кейін жоғары биіктіктен жағалауға, сондай-ақ орманнан жағалауға және ашық кеңістіктерге жылжып отырады.
Sacred kingfishers are found in Australia, New Zealand, Lord Howe Island, Norfolk Island, New Guinea, eastern Indonesia, much of northern and western Melanesia, and the Kermadec Islands. Malaysia, the Marshall Islands, the Federated States of Micronesia, and Nauru. A pair were spotted in Pampanga, Philippines in April / May 2016. In Australia, it inhabits open eucalypt forests, melaleuca swamps, mangroves, mudflats, wetlands and river or lake margins, farmland, parks and gardens. In New Zealand, T. sanctus vagans shows altitudinal migration, with post breeding movement from higher altitudes to the coast and also from forest to coast and open lands.
Тамақтандыру
Қасиетті балықшы көптеген түрлі омыртқасыз жануарлармен (әсіресе жәндіктер, қоңыздар және құмырсқалар), ұсақ қабықтылылармен, балықтармен (сирек), бақалармен, ұсақ кеміргіштермен және жорғалаушылармен қоректенеді. Мешік 3-тен 6-ға дейін жалтыраған, ақ түсті, дөңгелек жұмыртқа туады, оларды екі ата-анасы (көбінесе анасы) 17-18 күнге күтіп бағады.
The sacred kingfisher feeds on a wide variety of invertebrates (particularly insects bugs and spiders), small crustaceans, fish (infrequently), frogs, small rodents and reptiles, The female lays a clutch of 3 to 6 glossy white, rounded eggs, measuring , which are incubated for 17–18 days by both parents (mainly female).