Кіріспе

Американдық және канадалық футболдағы ұрып-соғу, Австралиялық футболдағы ұрып-соғудың кең таралған стилі болып табылады. Бұл, ойыншының қолынан түсірілген допты, жерге тигізер алдында, доптың ұзын осынша сызығынан сәл ауытқып соғуды қамтиды. Австралиялық футболында допты соғудың басты тәсілі болып табылады және американдық және канадалық футбол сияқты басқа футбол түрлерінде тактикалық мақсатта қолданылатын соққыларға ұқсас. Допты қолда қалай ұстауға байланысты соғудың әртүрлі стилі бар. Бүгінгі күні ең көп қолданылатын стиль, әсіресе оның жоғары дәлдігіне байланысты, – допты қолдан жерге түсіріп, кері айнала соғу болып табылады. Басқа жиі қолданылатын соққылар: торпедалық соққы (спираль, барабан немесе бұрандалы соққы деп те аталады), онда допты дененің бойымен көлденең ұстап, ауада ұзын осымен айналдырады, бұл қашықтықты арттырады (американдық футболдағы дәстүрлі қозғалысқа ұқсас), және допты аяқтың сыртқы жағымен соғып, қисайтып, бұрыштағы нысанаға бағыттауға қолданылатын "шегінді соққы" немесе "банан". Сондай-ақ, "сыбдыру" соққысы бар, ол шегінді соққыға ұқсас, бірақ аяқтың ішкі жағымен соғылып, кері бағытта қисайады. Допты жер бетімен секіріп бару үшін соғуға да болады. Бұл "жерге сырғыту" немесе "дриббл" деп аталады. Жерге сырғыту соққылары тік сызықта немесе солға, оңға қисайады.

Төменгі шұңқыр

Қазіргі заманғы Австралия футболында допты түсіріп тебу – допты тебудің ең көп таралған тәсілі. Допты түсіріп тебу үшін допты ұзын осімен дерлік тік ұстап, жерге тигізер алдында түсіріп, соққы береді, нәтижесінде доп ұшып бара жатқанда айналып, артқа қарай домалап ұшады. Бұл тәсіл ұзын осі жазық ұсталып, ауада айналмастан тебудің қарапайым түрінен гөрі дәлірек және ұстауға оңайырақ саналады. Джек Дайер 1930 жылдары «Ричмонд» футбол клубында ойнаған кезінде допты түсіріп тебуді ойлап тапқан деп есептеледі. Хорри Кловер және Коллиер ағайындылары – Альберт пен Гарри де бұл тебуді тұрақты түрде қолданғандардың бірі ретінде танылады. 1960 және 1970 жылдары Питер МакКенна ұзақ қашықтыққа гол соғу үшін допты түсіріп тебудің көрнекті шебері болды, бұл тебу бұрынғы ондаған жылдар бойы көбінесе қысқа қашықтықтарда қолданылып келген. Американдық футболда бұл «поуч-пант» немесе «жылдам тебу» деп аталады, бұл команда алаң қақпасына тым алыс, ал қалыпты тебуге тым жақын болғанда қолданылатын тебу, себебі доп, мүмкін, эндзонаға келіп, соққыдан кейін алаңдағы позицияны жоғалтуы мүмкін. Бұл тебу бірте-бірте тиімсіз «көміршекті тебу» орнына келді, ол регби футболындағы «шетке тебу» тәсіліне ұқсас, онда мақсат – қарсыластың қақпасына жақын жерде допты алаңдан шығару еді. Австралия футболының ережелеріне сәйкес, «поуч-пант» тебу үшін де қашықтықты бақылау қажет. Даррен Беннетт және Бен Грэм сияқты бұрынғы Австралия футболшылары Ұлттық футбол лигасының ішінде бұл тебудің танымалдылығын арттырғандары үшін мақталады.

Торпедалық шабуыл

Торпедалық тепкі (сонымен қатар бұрандалы немесе спиральды тепкі деп те аталады) – тепкінің ең ұзын түрі. Ұшу кезінде доп өзінің ұзын осінің бойымен айналады, қобықтың ұшымен айналу сияқты немесе мүлдем айналмайды (қалыпты тепкідегідей). Бұл доптың ұшуын көбірек аэродинамикалық етеді, бірақ оны ұстап алуды (немесе кейбір футбол түрлерінде белгілеуді) қиындатады. Австралиялық футболда 1980 жылдан бері бұл тепкі сирек қолданылады, себебі қазіргі тактикада алаңда тепкі беруде қашықтықтан гөрі дәлдік маңыздырақ; жаттықтырушылар көбінесе жалпы алаңда қобықтың ұшымен тебуді ұнатады. Ойыншыға қосымша қашықтық қажет болғанда немесе жауын-шашынды ауа-райында ойын өткенде, дәстүрлі тәсілдермен алға жылжу қиын болған жағдайда бұл тепкі қолданылуы мүмкін. Дұрыс тебілгенде, Австралия футболы 80 метрден астам қашықтыққа ұшуы мүмкін, ал қалыпты тепкі одан аз қашықтыққа жетеді. 1917-1928 жылдар аралығында «Фицрой» футбол клубында ойнаған австралиялық футболшы Гордон Раттрей торпедалық тепкіні алғаш рет қолданған ойыншы деп есептеледі.

Тексеру жағында

Австралия футболында, регби лигасында және регби одағында қолданылатын тепкілеу стилі – чек-сайд пант. Тебілген кезде доп денеден иіліп, қарама-қарсы бағытта бұрылады. Нағыз чек-сайд үшін доп оң аяқпен тепкенде 2 және 8 сағат көрсеткішіне бағытталған күйде ұсталады және аяқтың қозғалысына қарама-қарсы айналып, аяқтың сыртынан күшпен тебіледі. Бұл допқа күшті иілу әсерін береді, соның арқасында қақпа беті кеңейіп, қақпаның көрінетін бөлігі ұлғаяды. Бұл тепкіні Викторияда кейде "банан тепкісі" деп те атайды, бірақ Оңтүстік Австралияда екі терминнің де мағынасы әртүрлі. Оңтүстік Австралияда "банан тепкісі" – допты "қарсы қалтадан тепкілеу" деп түсіндіріледі.