Телангана тарихы: 18 ғасырда Низам әкімдігі, Британдық Радж, Солтүстік Циркарлардың жоғалуы, 1948-де Үндістанға қосылу. Тарихи аймақтар туралы мағлұмат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
18 ғасырда және Британдық Радж кезінде Телангана Хайдарабад низамының билігінде болды. 1823 жылы низамдар Солтүстік Циркарларды (Жағалаулық Андхра) және Басып алынған аудандарды (Райалсема) басқару құқығын жоғалтты, олар Шығыс Үндістан компаниясына берілді. Британдықтардың Солтүстік Циркарларды аннексиялауы, низамның иелігіндегі Хайдарабад мемлекетін бұрынғы кең жағалау жолағынан айырды, осылайша ол төңірегі Британдық Үндістанмен шектелген, теңізге шығу мүмкіндігі жоқ княздық мемлекетке айналды. Содан кейін Солтүстік Циркарлар 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғанға дейін Мадрас президенттігінің бір бөлігі ретінде басқарылды, одан кейін президенттік Үндістанның Мадрас штатына айналды. Хайдарабад штаты 1948 жылы үнділік әскери шабуылдан кейін Үндістан Одағына қосылды. 1956 жылы Хайдарабад штаты штаттардың тілдік қайта ұйымдастырылуының аясында таратылды және Телангана телугу тілінде сөйлейтін Андхра штатымен (Британдық Радж кезінде Мадрас президенттігінің бір бөлігі) біріктіріліп, Андхра Прадеш штаты құрылды. 1950 жылдардың басында Андхра Прадештен бөлінуді жақтаған шаруалар қозғалысы басталды және К. Чандрашекар Рао басшылығымен 2 маусым 2014 жылы Телангана штатына штат мәртебесі берілгенге дейін жалғасты. Қатанғұр, көршілес Накрекал ауылымен бірге 17 қыркүйек 1948 жылы Үндістан армиясының Пенджаб полкі тарапынан Хайдарабад штатынан басып алынды.
During the 18th century and the British Raj, Telangana was ruled by the Nizam of Hyderabad. In 1823, the Nizams lost control over Northern Circars (Coastal Andhra) and Ceded Districts (Rayalseema), which were handed over to the East India Company. The annexation by the British of the Northern Circars deprived Hyderabad State, the Nizam's dominion, of the considerable coastline it formerly had, to that of a landlocked princely state with territories in the central Deccan, bounded on all sides by British India. Thereafter, the Northern Circars were governed as part of Madras Presidency until India's independence in 1947, after which the presidency became India's Madras state. The Hyderabad state joined the Union of India in 1948 after an Indian military invasion. In 1956, the Hyderabad State was dissolved as part of the linguistic reorganisation of states and Telangana was merged with the Telugu speaking Andhra State (part of the Madras Presidency during the British Raj) to form Andhra Pradesh. A peasant driven movement began to advocate for separation from Andhra Pradesh starting in the early 1950s, and continued until Telangana was granted statehood on 2 June 2014 under the leadership of K. Chandrashekar Rao. Along with neighboring Nakrekal village, Kattangoor was captured from Hyderabad State by the Indian Army's Punjab Regiment on 17 September 1948.
Демография
Телангана халқының басым бөлігі индуистерді құрайды. Үндістан Хайдарабад мемлекетін қосып алғанға дейін, мұсылмандар Каттангор халқының маңызды бөлігін құрады және Каттангор Разакарлардың беделді орталығы болды.
The largest percentage of the Telangana population is Hindu. Prior to the annexation of Hyderabad State by India, Muslims formed a significant portion of Kattangoor's population, and Kattangoor was a strong center for Razakars.
Үкімет
Телангана парламенттік өкілді демократия жүйесімен басқарылады және тұрғындарға жалпы сайлау құқығы берілген. Үкімет үш тармақтан тұрады. Атқару билігі Министрлер Кеңесіне жүктелген, оны Бас министр басқарады, бірақ үкімет басшысы – Губернатор. Губернатор – Үндістан Президенті тағайындайтын мемлекет басшысы. Заң шығарушы жиналыста көпшілік дауысқа ие партияның немесе коалицияның жетекшісі Губернатор тарапынан Бас министр ретінде тағайындалады, ал Министрлер Кеңесі Губернатордың Бас министрдің ұсынысы бойынша тағайындайды. Министрлер Кеңесі Заң шығарушы жиналысқа есеп береді. Заң шығарушы орган, Телангана заң шығарушы жиналысы және Телангана заң шығарушы кеңесі сайланған мүшелерден және Спикер мен вице-спикер сияқты арнайы лауазымдардағы тұлғалардан құралған. Ассамблея отырыстарын Спикер немесе Спикердің қатысуы болмаған жағдайда оның орынбасары жүргізеді. Ассамблея екі палаталы, оның құрамына 119 Заң шығарушы жиналыс мүшесі және 40 Заң шығарушы кеңес мүшесі кіреді. Өкілеттік мерзімі бес жылды құрайды, егер Ассамблея мерзімі аяқталғанға дейін таратылмаса. Заң шығарушы кеңес – тұрақты орган, оның үштен бір бөлігі екі жыл сайын зейнеткерлікке шығады. Сот жүйесі Хайдарабадтағы Жоғары соттан және төменгі соттар жүйесінен тұрады. Жергілікті ауыл шаруаларын басқаратын, жергілікті билік органдары ретінде үнемі сайлаулар өткізілетін "панчайаттар" деп аталатын қосымша органдар бар. Мемлекет Лок Сабхаға орын бөледі.
Telangana is governed by a parliamentary system of representative democracy,and Universal suffrage is granted to residents. There are three branches of government. Executive authority is vested in the Council of Ministers headed by the Chief Minister, although the titular head of government is the Governor. The governor is the head of state appointed by the President of India. The leader of the party or coalition with a majority in the Legislative Assembly is appointed as the chief minister by the governor, and the Council of Ministers are appointed by the governor on the advice of the chief minister. The Council of Ministers reports to the Legislative Assembly. The legislature, the Telangana Legislative Assembly and the Telangana Legislative Council, consists of elected members and special office bearers such as the Speaker and Deputy Speaker, that are elected by the members. Assembly meetings are presided over by the speaker or the deputy speaker in the speaker's absence. The Assembly is bicameral with 119 Members of the Legislative Assembly and 40 Member of the Legislative Council. Terms of office run for five years unless the Assembly is dissolved prior to the completion of the term. The Legislative Council is a permanent body with one third members retiring every two years. The judiciary is composed of the High Court of Judicature at Hyderabad and a system of lower courts. Auxiliary authorities known as panchayats, for which local body elections are regularly held, govern local village affairs. The state contributes seats to Lok Sabha.
Білім
2011 жылғы санақ бойынша Телангананың сауаттылық деңгейі 66,46% болды. Ерлердің сауаттылығы 74,95%, әйелдердің сауаттылығы 57,92% құрады. Хайдарабад ауданы 80,96% көрсеткішпен көшпелді. Статистика және бағдарламаларды іске асыру министрлігінің 2019 жылғы «Үй шаруашылықтарының білім саласындағы әлеуметтік тұтынуының негізгі көрсеткіштері» атты есебінде Телангананың сауаттылық деңгейі 72,8% екені, бұл ірі штаттар арасында төртінші ең төмен көрсеткіш екені көрсетілді. Сондай-ақ, ауылдық әйелдер арасындағы сауаттылық деңгейі 53,7% -ға дейін төмендеді. Теланганада 3-тен 35 жасқа дейінгі халықтың шамамен 37,1% мектепке дейінгі және жоғары білім деңгейлерінде тегін білім алды.
According to the 2011 census, Telangana's literacy rate was 66.46%. Male literacy and female literacy were 74.95% and 57.92%, respectively. Hyderabad district led with 80.96%. In a 2019 report, the Key Indicators of Household Social Consumption on Education in India, by the Ministry of Statistics and Programme Implementation, indicated that Telangana has a literacy rate of 72.8% which is the fourth lowest of large states. It also has the second lowest literacy rate among rural women at 53.7%. About 37.1% of the population aged 3–35 years received free education at pre primary and higher levels in Telangana.
Мәдениет
Телаңғана халқы телугу тілінде сөйлейді, бірақ халықтың бір бөлігі урду тілінде де сөйлейді. Телаңғана мәдениеті парсы дәстүрлерінің мәдени әдет-ғұрыптарын – аймақты моғолдар, Құтұб шахилар мен низамдар билігінде болған кезде қалыптасқан – көрнекті және басым Оңтүстік Үндістан дәстүрлері мен әдет-ғұрыптарымен үйлестіреді. Штат классикалық музыка, сурет және халық өнерінде бай дәстүрге ие, мысалы, Бурра Катха, көлеңкелі қуыршақтар театры, Перини Шиватандавам, Гусади биі, Колатам. Аймақ тарихи құрылыстармен танымал. Каттангурда үш маңызды храм бар: Махалаксми храмы, Шивалаяммен бірге Хануман храмы, сондай-ақ Саибаба және Маниканта храмы. Каттангор ауылы дәмді, дүркіретін күріш тағамы – мұрамурамен әйгілі.
The population of Telangana speaks Telugu language, though some of the population also speaks Urdu. Telangana culture combines cultural customs from Persian traditions, embedded during the rule of the region by the Mughals, Qutub Shahis and Nizams, along with prominent and predominantly South Indian traditions and customs. The state has a rich tradition in classical music, painting and folk arts such as Burra Katha, shadow puppet show, and Perini Shivatandavam, Gusadi Dance, Kolatam. The region is known for historical structures. Kattangoor has three main temples: Mahalaxmi temple, Hanuman temple along with shivalayam, and the Saibaba & Manikanta temple. The Kattangoor village is famous for muramuras, a spicy puffed rice dish.
Көлік
Телаңғана штаты жол, теміржол және әуе көлігі арқылы басқа штаттармен жақсы байланысқа ие. Телаңғана мемлекеттік автомобиль көлігі корпорациясы (TSRTC) – барлық қалалар мен ауылдарды байланыстыратын негізгі қоғамдық көлік корпорациясы. Махатма Ганди автобус станциясы (М.Г.Б.С) Хайдарабадта Азиядағы ең ірі автобус станцияларының бірі болып саналады. NH 65 тас жолы Каттангордан өтеді, бұл бизнес немесе туризм үшін қолайлы жағдай жасайды. Ауылда қоғамдық автобус қызметі де, сонымен қатар жақын жерде теміржол станциясы да бар.
The Telangana state is well connected with other states by means of road, rail and airways. The Telangana State Road Transport Corporation (TSRTC) is the major public transport corporation that connects all the cities and villages. Mahatma Gandhi Bus Station (M. G. B. S) in Hyderabad is one of the largest bus stand in Asia. The NH 65 Highway passes through Kattangoor, providing easy access for business or tourism. The village has a public bus service, and also a nearby railway station.