Кіріспе

Төмен қабатты үш осі бар екі қабатты автобус.

Dennis Trident 3 (3 саны үш осьті білдіреді) – Dennis компаниясы Ұлыбританияда құрастырған, өндіруші тақташасында "TRIDENT" немесе "TRIDENT 3" деп көрсетілген, үш осі бар төмен қабатты екі қабатты автобус шассиі. (үш осі бар Dennis Trident ретінде танымал) Гонконг, Сингапур, АҚШ және Канада автобус компаниялары көптеп сатып алған алғашқы модель.

Дизайн

Trident 3 шассиі Dennis Lance негізінде жасалған. Оның қозғалтқышы бойлық бағытта орналасқан, ал радиаторы қозғалтқыштың оң жағында орнатылған. Артқы салмақты жеңілдету және артқы бөліктің ұзындығын қысқарту үшін екінші осіден кейін қосалқы ось орнатылған. Trident 3 төрт түрлі кузов ұзындығында қол жетімді болды: 10,3 метр (әсіресе New World First Bus үшін арнайы жасалған), 10,6 метр, 11,3 метр және 12 метр. Ол жабық немесе ашық шатыры бар Alexander ALX500 немесе Duple Metsec DM5000 кузовымен жабдықталуы мүмкін.

Қозғалтқыш

Осы екі қабатты автобустардың барлық қозғалтқыштарын Cummins компаниясы өндірді. Алдыңғы модельдерде Euro II стандарттарына сәйкес келетін 305 а.к. (жылқы күші) M11 305E қозғалтқышы немесе Солтүстік Америкаға жеткізілген автобустар үшін ISM 330 330 а.к. қозғалтқышы қолданылды. 2001 жылы M11 305E қозғалтқышы Cummins ISMe Euro III стандартындағы қозғалтқышпен ауыстырылды. Алғашқыда 330 а.к. (ISMe330) нұсқасы қолданылды, бірақ Гонконгтағы кейінгі модельдер 335 а.к. (ISMe335) нұсқасын пайдаланды.

Ылғалдандырғыш

Euro 2 Cummins M11 бірліктерінің түпнұсқаларында Voith DIWA 863.3/864.3/864.3E және ZF Ecomat 5HP590 қораптары қолданылған. Кейінірек шыққан Euro 3 Cummins ISMe/ISM бірліктері үшін Voith DIWA 864.3E және ZF Ecomat 2 5HP602C қораптары қарастырылған.

Үлгілер

1996 жылы алты Dennis Trident 3 шассиінің прототипі салынды. Алғашқы Trident 3 шассиі 1996 жылдың соңында Александр компаниясына жеткізілді және ALX500 алдыңғы дизайны әлі дайын болмағандықтан, алдыңғы бөлігі R типті дизайнға ұқсас корпуспен жабдықталды. Дэннис компаниясы оны әзірлеу үшін өздерінде қалдырды. 2005 жылы ол ашық төбелі автобусқа айналдырылып, британдық The Sun газетін жарнамалау үшін сатылды. Прототип 2019 жылдың қазан айында Гонконгтағы сатып алушыға сатылды. Қалған бесеуінің бәрі Гонконгқа жеткізілді, екеуі Kowloon Motor Bus компаниясына, ал үшеуі Citybus компаниясына жіберілді.

Үлгілер

Гонконг үшін алғашқы Trident автобусының құрастырылуы 1997 жылдың ақпан айында аяқталды. Ол Alexander ALX500 корпусына және Kowloon Motor Bus (KMB) кондиционерленген автобусының бояуына ие болды. Бірақ Dennis бұл автобусты бастапқыда сынақтар үшін қалдырды. Екінші прототип 1997 жылдың мамыр айында Гонконгқа жеткізілді, ол да ALX500 корпусымен және KMB кондиционерленген автобусының бояуымен жабдықталған. Гонконгқа келген соң, ол алтын түске боялды. Автобус салонының еденін көрсететін қызыл сызық салынды, ал оның үстіне компьютерде жасалған адамдардың суреттері орналастырылды. Бұл әрлеу жұмысы жолаушыларға арналған жақсы қолжетімділігі бар "Супер төмен еденді" автобус екенін көрсету үшін жасалды. Автобус 1997 жылдың қыркүйегінде лицензия алғанға дейін бірнеше іс-шараларда көрсетілді. Ол екі айдан кейін пайдалануға берілді және 2005 жылы басқа бағытқа ауыстырылғанға дейін 1А бағытында жүріп тұрды. KMB Trident 3 үшін ATR кластық кодын қабылдады, ол өндіріс үлгілерін нөмірлеу үшін де қолданылатын болды. Бірінші прототип Біріккен Корольдікте қосымша сынақтардан өтті, оның кейбір бөліктері сынақ барысында зақымданып, өндірістік бөліктермен ауыстырылды. Кейін ол Гонконгқа жеткізіліп, 1999 жылы қызметке кірді, парктің нөмірі ATR101 болды, яғни ол KMB тіркелген 101-ші Trident 3.

Бірінші партия (1997 - 1999)

Бірінші партия үшін KMB жергілікті бағыттарға 186 Trident автобусын, ал жаңа Гонконг халықаралық әуежайының қызметтеріне Long Win Bus деген атпен тағы 150 автобус сатып алды. Осы партияның барлық 336 автобусы 12 метрлік. KMB партиясы Alexander және Duple Metsec кузовтарымен, ал Long Win партиясы толығымен Alexander кузовтарымен жабдықталған. Сонымен қатар, 25 Long Win Trident автобусы жолаушылар стандартымен жасалған және әуежайға экспресс бағыттарында пайдаланылады. Long Win партиясы 1997-1998 жылдар аралығында, ал KMB партиясы 1998 жылдың қыркүйегінен 1999 жылға дейін пайдалануға берілді. KMB өзінің Trident автобустары үшін ATR кодын, ал Long Win партиясы үшін LW кодын қабылдады (LW класының нөмірлеуі 1997 жылдың басында Long Win сатып алған 10 Volvo Olympian автобусынан кейін 11-ден басталады). Жолаушылар автобустарына LWA коды тағайындалды. Кейіннен Long Win автопаркінің нөмірлеу жүйесі жаңартылды, қарапайым Trident автобустарына 1xx немесе 2xx автопарк нөмірлері, ал жолаушылар автобустарына 5xx автопарк нөмірлері берілді.

Қосымша сатып алу (1999-2001)

KMB үшін Tridents-тің келесі партиясы 160 Duple Metsec DM5000 корпусты автобустардан тұрады. Олардың алғашқы 50-інің ұзындығы 10,6 метрді құрайды (оларға ATS коды берілді) және 1999 жылдың соңы мен 2000 жыл аралығында қызметке енді. Бұл автобустар – маршрут нөмірі мен бағытын көрсету үшін пластик дисплейлер орнатылған KMB автобустарының соңғы партиясы. Барлық автобустар 2017 жылдың желтоқсан айында қызметтен шығарылды. Келесі 110 автобусы тағы да 12 метрлік, және электронды маршрут дисплейлерімен жабдықталған (Бұл KMB сатып алған болашақ автобустардың стандарты болды). Барлық автобустар 2018 жылдың тамызында қызметтен шығарылды. 2001 жылы KMB паркіне тағы 50 10,6 метрлік "Александр" корпусты Trident автобустары қосылды. Бұл Trident автобустарының "Александр" корпустары өзгертілген модельде жасалған, және олардың барлығында электронды маршрут дисплейлері бар. Олардың екеуі тәжірибелік режімде Cummins ISMe Euro III стандартындағы қозғалтқыштармен жабдықталды және арнайы бояумен әшекейленген.

Соңғы партия (2002-2003)

KMB-ға арналған соңғы партия 150 Александр корпусты Trident автобустарынан тұрады. Бұл автобустар электронды дисплейлермен және Cummins ISMe Euro III стандартындағы қозғалтқыштармен жабдықталған, сондай-ақ олардың корпустары соңғы 10,6 метрлік партияға ұқсас. Trident автобустарының 50-і 10,6 метрлік, ал қалған 100-і 12 метрлік болып келеді. Дегенмен, 12 метрлік Trident автобустарына жасалған тапсырыс кейіннен өзгертіліп, соңында олардың 80-і ғана тапсырыс берілді. Қалған 20 автобус кейінірек TransBus Enviro500 моделіне айналды. Барлық автобустар 2020 жылдың қазан айында қызметтен шығарылды.

Трансферлер

Көп ұзамай Long Win күтілген жолаушылар ағынын қамтамасыз ете алмағаны және автобустардың саны артық болғаны анықталды, сондықтан 1999 жылдан бастап Long Win-нің 20 Trident автобусы KMB-ге жалға берілді. Олардың 14-і KMB компаниясымен 2002 жылдың желтоқсан айында ресми түрде сатып алынды, ал қалғандары 2005 жылға дейін Long Win-ге қайтарылды. 2009 жылдың желтоқсанынан 2015 жылға дейін Long Win компаниясы KMB-ге бірінші партиядан 103 автобусты (ATR393 – ATR495) аударды.

Қайтарып алулар

КМБ және Лонг Вин екі компаниясы да өрт салдарынан бірқатар Trident автобустарын мерзімінен бұрын қызметтен шығарды. 1999 жылдың шілдесінде Лонг Вин бір автобусын жоғалтты [флот нөмірі 197 (HT7970)] және бір жылдан кейін оның орнына жаңа автобус келді. Бұл автобус Duple Metsec корпусымен және электрондық дисплейлермен жабдықталды, ал флот нөмірі 301 (JV7629) болды. 2002 жылдың 27 қарашасында бір KMB Alexander корпусты Trident автобусы [флот нөмірі ATR6 (HV6943)] өрт салдарынан толығымен жанып кетті. Апат жолаушы әкелген, жанғыш сұйықтықтың қозғалтқыш бөліміне ағуынан болды. Автобус келесі жылы ресми түрде есептен шығарылды. 2008 жылдың шілдесінде екі Duple Metsec корпусты KMB-нің 12 метрлік Trident автобусы [флот нөмірі ATR54 (HX7649) және ATR195 (JM8323)], KMB-нің бір Alexander корпусты 12 метрлік Trident автобусы (бұрынғы Лонг Вин автобусы) [флот нөмірі ATR358 (HR8939)] және бір Duple Metsec корпусты 10,6 метрлік Trident автобусы [флот нөмірі ATS36 (JK6249)] 31 наурызда KMB-нің Тин Шуй Вай қоймасында өртенгеннен кейін есептен шығарылды. 2015 жылдың тамызынан бастап KMB алғашқы Dennis Trident 3 автобустарын қызметтен шығарды. Соңғы Trident 3 және 12 метрлік Alexander ALX500 автобусы [флот нөмірі ATR392 (KZ2356)] 2021 жылдың 24 сәуірінде қызметтен шығарылды, яғни енді Гонконгте Dennis Trident 3 және 12 метрлік Alexander ALX500 автобустары жоқ.

Қалалық автобус

Ситибустың Тридент автопаркі ең ірісі емес, бірақ әртүрлілігімен ерекшеленетін деп жиі айтылады.

Үлгілер

KMB-нің алғашқы Trident-і пайдалануға енгізілгеннен кейін, Citybus компаниясы да өз Trident прототиптерін жасады. Citybus-тың алғашқы прототипі 2100 номерімен тіркелді. 1997 жылдың қараша айында Duple Metsec DM5000 корпусымен және коуч стандартында жабдықталған автобус пайдалануға берілді. Екінші және үшінші прототиптер қалыпты автобус стандартында болды және бірінші прототиптен бір ай кейін лицензия алды. Екінші прототипке Alexander ALX500 корпусы, ал үшіншісіне Duple Metsec DM5000 корпусы орнатылды. Олар "коуч" стандартты моделінен ерекшелену үшін сәйкесінше 2200 және 2201 автопарк номерлерін алды.

Өндірістік партия

Citybus Tridents-тің өндіріс партиялары 1997 және 1999 жылдар аралығында пайдалануға берілді. Көліктік стандартты талаптарға сәйкес, 1997 жылдың соңында 11 "Александр" корпусты "Тридент" автобусы, одан кейін 50 "Дюпл Метсек" корпусты үлгі пайдалануға берілді. Бірінші прототиптің нөмірімен сәйкес, олардың парктік нөмірлері 21-ден басталатын болды. Бұл автобустардың барлығы "Cityflyer" экспресс бағыттарында, әсіресе әуежайға қатынайтын маршруттарда пайдаланылды, бірақ "Александр" корпусты автобустар кейде төменде сипатталған жартылай автобустармен алмастырылды. Парктік нөмірлері 2101 және 2102 болған автобустар кейіннен арнайы бояумен боялып, E22A бағытына бөлінді. 22 префиксті өндіріс Tridents-тің алғашқы партиясы көбінесе "жартылай автобустар" деп есептеледі, себебі оларда жоғары деңгейдегі орындықтар орнатылған. 1998-1999 жылдары барлығы 60 жартылай автобус пайдалануға берілді (олардың біреуі 2000 жылы соңғы жеткізілімге дейін Ұлыбританияда қалды), ал одан кейін шыққан 40 автобус (соңғы екеуі негізінен 23 префиксімен) қарапайым стандартты автобустар ретінде қарастырылды. Citybus сондай-ақ Dennis компаниясы жасаған алғашқы 10.6 метрлік Trident 3 автобусын сатып алды, ол "Дюпл Метсек" жартылай автобус корпусына ие. Ол 1999 жылы 2700 парктік нөмірімен пайдалануға берілді. Бұл автобус 2017 жылдың 27 сәуірінде қызметтен шығарылды.

Кейінгі сатып алулар

2003 жылы Citybus компаниясы NWFB-ден 9 автобус сатып алып, оларды өзінің өндіріс партиясынан кейін 2302-ден 2310-ға дейін нөмірледі. 2007 жылы төменгі палубаға багаж сөрелері орнатылды, бұл Гонконг-Шэньчжэнь батыс дәлізі арқылы Тюэн Муннан жаңа шекаралық B3 және B3X бағыттарын енгізуді жеңілдету мақсатында жасалды.

Қайтарып алу

2010 және 2015 жылдар аралығында өрт және жол апаттарына байланысты Citybus Dennis Trident 3 автобустары қызметтен алынып, олардың орнына Alexander Dennis Enviro500 автобустары келді. 2013 жылдың маусым айында Alexander Dennis Enviro500 MMC үлгісі енгізілгеннен кейін, жолаушылар стандартындағы автобустарды шығару басталды, соның ішінде 10 автобус екі қабатты автобустарға деген сұранысқа байланысты Lantau аралында пайдалану үшін New Lantao Bus және Kwoon Chong Motors компанияларына сатылды. Қалған жартылай жолаушылар және қарапайым стандартты автобустар 2014 жылы қызметтен алына бастады, ал соңғылары 2018 жылы толығымен қызметтен шығарылды. (2302-2310) сериялы автобустар соңғы болып қызметтен алынды. Соңғы екеуі (2309, 2310) 2019 жылдың сәуір айында қызметтен шығарылды.

Жаңа әлемдегі алғашқы автобус

1996 жылдың соңында China Motor Bus (CMB) компаниясы он Trident автобусын сатып алуды қарастырған деген әңгіме тарады, бірақ жеткізілім мерзімінің белгісіздігіне байланысты оның орнына Condor автобустары сатып алынды. 1998 жылдың басында New World First Bus компаниясы China Motor Bus франшизасын жеңіп алғаннан кейін Trident автобустарын сатып алу жоспары ұсынылды. 1999 жылдан 2015 жылға дейін Trident автобустары NWFB автопаркіндегі автобустардың 50 пайызынан астамын құрады. 2020 жылға дейін олардың барлығы қызметтен алынып, автопарктан толықтай шығарылды.

Бірінші партия (1998 - 1999)

Үш партия NWFB Trident автобустарының ұзындығы 12 метрге тең, оның ішінде алғашқы 160 автобусы Alexander кузовымен, ал 42 автобусы Duple Metsec кузовымен жасалған. Екеуі де 1998 жылдың соңынан бастап қызметке енгізілді. NWFB осы Trident автобустарына кузовтарына сәйкес екі түрлі нөмірлеу жүйесін тағайындады (Alexander кузовымен жасалғандарына 1001 нөмірінен бастап, ал Duple кузовымен жасалғандарына 3001 нөмірінен бастап).

Екінші партия: Қысқаша нұсқалар (1999 - 2000)

NWFB-дің екінші партиясы 1999 жылы және 2000 жылдың басында пайдалануға берілді. NWFB екінші партияда Trident автобустарының қысқа нұсқаларын сатып алу саясатын қабылдады. Бұл партияның 50 автобусы 12 метрлік болды (30-ы Alexander ALX500 корпусымен, 20-ы Duple Metsec корпусымен), ал қалғандары қысқарақ болды. 1999 жылы 30 11,3 метрлік Trident (флот нөмірі 1401–1430) және 62 10,6 метрлік Trident (флот нөмірі 1601–1662) пайдалануға берілді. Бұл 92 автобустың барлығы Alexander ALX500 корпусымен жабдықталған және CMB-ден мұра етілген ескі автобустарды жылдам ауыстырды. Сәл кейінірек 40 Trident (флот нөмірі 3301–3340) арнайы жасалған Duple Metsec корпусымен жабдықталды. Олардың ұзындығы 10,3 м, биіктігі 4,17 м, стандартты модельдерден шамамен бір фут төмен болды. Бұл автобустар Гонконг аралының төбелі аймақтарындағы, соның ішінде The Peak-ке апаратын биіктігі мен ұзындығы шектеулі жол жағдайлары үшін арналған. Бұл автобустардың флот нөмірлері бастапқыда соңында "L" (төмен биіктік) әрпін қамтыды, бірақ бірнеше жылдан кейін ол әріп алынып тасталды.

Соңғы партия (2000 - 2002)

2000 жылы NWFB 10,6 метрлік Trident прототипін (флот нөмірі 3601) сатып алды, бірақ келесі Trident партиясы екі жылдан кейін ғана жеткізілді. 2002 жылы NWFB-ге Euro III стандартына сай 41 Trident автобусы келді. Олардың 21-і Alexander корпусты 12 метрлік нұсқада, ал қалған 20-сы 10,3 метрлік арнайы шығарылымды құрады. Аталған арнайы шығарылым автобустары, іс жүзінде, Duple Metsec корпусты Trident автобустарының соңғы партиясы болды.

Қайтарып алулар

NWFB-нің алғашқы жылдарындағы кеңеюі тым жылдам болды және штаттардағы бос орындар тез көбейді. Оның көптеген автобустары тиімдірек пайдалану үшін басқа жерге сатылды. Соңғы партияның (автобус паркінің нөмірі 1201–1209) тоғыз 12 метрлік Trident автобусы 2003 жылы, қызметке енгеннен бір жыл өткен соң Citybus компаниясына берілді. 53 Trident автобусы 2004 жылдан бастап KCRC автобус бөлімшесіне ауыстырылды. Олардың барлығы қысқа Александр корпустық нұсқалары болды, соның ішінде қырық жеті 10,6 метрлік және алты 11,3 метрлік автобустар. NWFB 2010 жылдары көптеген Trident автобустарын пайдаланудан шығарды. 2020 жылдың соңына қарай барлық франчайзингтік NWFB Trident автобустары қызметтен алынды, соңғы партиясы (1215–1219) 2020 жылдың ақпан айында зейнеткерлікке шықты. Осы аралықта, кейбір NWFB Trident автобустары Citybus компаниясының франчайзингтік емес бөліміне берілді, оның ішінде 14 10,3 метрлік Trident (3341–3354) және 6 Euro III 12 метрлік Trident (1210, 1212–1214, 1220 және 1221) автобустары. 1220 нөмірі туристік және жалдау қызметтері үшін ашық төбелі автобусқа айналдырылды және автобус паркінің нөмірі 25-ке өзгертілді. 10,3 метрлік Trident автобустарының 4-і (3357–3360) Citybus және NWFB компаниялары үшін оқу автобустары ретінде қайта жаратылды.

КҚКК

KCRC 2000 жылы компанияның автобус қызметтерін кеңейту үшін жиырма екі 11,3 метрлік Trident (601-622) енгізді. Олар модификацияланған Alexander ALX500 кузовымен жабдықталған алғашқы Trident болды. 2004 және 2005 жылдар аралығында KCRC NWFB-ден қырық жеті 10,6 метрлік Trident сатып алды және оларды 701–747 деп нөмірледі. 2005 жылдың тамызында компания NWFB-ден алты 11,3 метрлік Trident сатып алды және оларды 748–753 деп нөмірледі. 2002 жылы BC Transit тағы 19 Dennis Trident-ке тапсырыс берді, олардың бірі транзит кезінде зақымдалған бұрынғы партияның Trident-ін ауыстыруға арналған. Алғашқы 16 (көлік құралдары 9021–9036) бастапқыда Викторияға бөлінді, ал соңғы үшеуі бастапқыда Келоунадағы Келоуна аймақтық көлік жүйесіне (көлік құралдары 0251–0253) бөлінді және кейіннен 2009 жылы Викторияға берілді (және 9037–9039 деп қайта нөмірленді). 9036 2002 жылдың мамыр айында Онтариодағы GO Transit компаниясына демонстрациялық көлік ретінде қысқа мерзімге берілді. BC Transit Trident 3 үлгісін тапсырыс берген Солтүстік Америкадағы жалғыз оператор болды, содан кейін үлгі тоқтатылып, Enviro500 үлгісімен ауыстырылды.

Сингапур

1998 жылы Сингапур автобус қызметі 20 Dennis Trident 3 автобусын Duple Metsec DM5000 кузовымен тапсырыс берді, олар Сингапурдың алғашқы төмен еденді екі қабатты автобустары болды. Бірақ, Гонконгтан Trident автобустарын көптеп тапсырыс беруге байланысты, бұл автобустар тек 2001 жылдың шілдесінде ғана жолға шықты және өмір бойы Hougang автобус депосында пайдаланылды. Жеткізілген кезде барлық автобустар Transit Media электрондық дисплейлік таблолары және толық төмен еденді конфигурациясы сияқты жаңа технологиялармен жабдықталған, бұл SBS автобустары үшін сол кезде сирек кездесетін жағдай еді. 2013 жылы кейбір автобустардың дисплейлік таблолары Cool Air немесе Hanover EDS құрылғыларымен ауыстырылды. Барлық автобустар 2018 жылдың тамызына дейін қызметтен толықтай алынды.

Америка Құрама Штаттары

Коуч USA АҚШ-тың Gray Line саябақтық қызметтері үшін 30 Trident 3 автобусын енгізді. Олар Александр компаниясы құрастырған Duple Metsec ашық шатырымен жабдықталған. Содан кейін осы сипаттамаға толыққантай 10 автобус қосылды. Олар 2001 жылы қызметке кірістіріліп, Нью-Йорк және Сан-Диего сияқты қалаларға жіберілді.

Дамыту

2002 жылы Trident 3 шассисі өзгертіліп, TransBus Enviro500 деп аталған толық автобус ретінде ұсынылды. 2002 жылдан кейін Trident 3 шассисінен басқа жаңасы жасалған жоқ.