Кіріспе
Суперсимметриялы өлшегіш теориясы Теориялық физикада ішкі өлшегіш симметриялары бар суперсимметриялы (SUSY) көптеген теориялар кездеседі. Суперсимметриялық өлшегіш теориясы осы ұғымды кеңейтеді.
In theoretical physics, there are many theories with supersymmetry (SUSY) which also have internal gauge symmetries. Supersymmetric gauge theory generalizes this notion.
Гаузерлік теория
Гаузерлік теория – гаузерлік симметрияға ие өріс теориясы. Шамамен айтқанда, симметрияның екі түрі бар: жаһандық және жергілікті. Жаһандық симметрия – көпқырлының әрбір нүктесіне біркелкі (кейбір мағынада) қолданылатын симметрия. Жергілікті симметрия – орналасуға тәуелді симметрия. Гаузерлік симметрия – жергілікті симметрияның бір мысалы, онда симметрия Ли тобы арқылы сипатталады (ол математикалық тұрғыдан үздіксіз симметрияларды сипаттайды), ал гаузерлік теория контекстінде бұл теорияның гаузерлік тобы деп аталады. Кванттық хромодинамика және кванттық электродинамика – гаузерлік теориялардың белгілі мысалдары.
SUSY өлшемі теориясы
Гаудж теориясының суперсимметриялық нұсқасын жасауға себеп болуы мүмкін нәрсе – гаудж инварианттылығының суперсимметриямен үйлесімді болуы. Алғашқы мысалдарды 1974 жылы Бруно Зумино мен Серджио Феррара, сондай-ақ Абдус Салам мен Джеймс Стратди тәуелсіз түрде ашты. Жартылай бүтін спинді фермиондар мен бүтін спинді бозондардың екесі де гаудж бөлшектеріне айналуы мүмкін. Гаудж векторлық өрістері мен оның спинориалды суперсерігін ішкі симметрия тобының бірдей өкілдігінде орналастыруға болады. Егер бізде гаудж түрлендіру болса, онда векторлық өріс гаудж функциясы болып табылады. SUSY гаудж теориясын құрудағы басты қиындық – жоғарыда аталған түрлендіруді SUSY түрлендірулерімен үйлесімді болатын етіп кеңейту. Wess–Zumino гауджы (суперсимметриялық гаудж бекітуінің әдісі) осы мәселені табысты шешеді. Мұндай қолайлы гаудж алынғаннан кейін, SUSY гаудж теориясының динамикасы былай жұмыс істейді: біз Super gauge түрлендірулеріне қатысты инвариантты Лагранжді іздейміз (бұл түрлендірулер гаудж теориясының суперсимметриялық нұсқасын дамыту үшін қажетті маңызды құрал). Содан кейін біз Березин интеграция ережелерін қолданып Лагранжды интегралдаймыз, осылайша әрекетті аламыз. Бұл қозғалыс теңдеулеріне алып келеді, соның арқасында теорияның динамикасын толыққанды талдауға болады.
8 немесе одан да көп SUSY генераторлары бар теориялар ()
Жоғары суперсимметриялы (немесе жоғары өлшемді) теорияларда векторлық суперөріс әдетте ғана емес, сонымен қатар бір немесе одан да көп күрделі скалярлық өрістерді, гаужер өрісі мен Вейль фермионын сипаттайды.