Кіріспе

Теориялық физиканың суперсимметриялық теорияларындағы күшті әлсіз дуалдық, қазіргі терминология бойынша, Монтонен-Олив дуалдығы немесе электр-магниттік дуалдық – күшті-әлсіз дуалдықтың немесе S-дуалдықтың ең ерте белгілі мысалы. Ол Максвелл теңдеулерінің электромагниттік симметриясын кеңейтеді, яғни магниттік монопольдер, әдетте «құрастырылған» (сол себепті олар солитон немесе топологиялық ақаулар) туындаған квазибөлшектер ретінде қарастырылады, шындығында электрондар «элементар» кванталған бөлшектер ретінде қаралуы мүмкін, олар «құрастырылған» топологиялық солитонның кері рөлін атқарады; көзқарастар эквивалентті және жағдай дуалдыққа байланысты. Бұл N = 4 суперсимметриялық Янг-Милл теориясымен жұмыс істегенде дұрыс екені кейіннен дәлелденді. Ол фин физигі Клаус Монтонен мен британ физигі Дэвид Оливтің құрметіне аталған, олар «Магниттік монопольдер өлшегіш бөлшектер ретінде?» атты академиялық мақаласында бұл идеяны ұсынған.

S-дуалдық қазір топологиялық кванттық өріс теориялары мен іс тізбектік теорияның негізгі құрамдас бөлігі болып табылады, әсіресе 1990 жылдардан бастап екінші суперіс тізбектік революциямен бірге. Бұл дуалдық қазір іс тізбектік теориядағы көптеген дуалдықтардың бірі болып табылады, соның ішінде голографиялық принципіне әкелетін AdS/CFT сәйкестігі. AdS/CFT сәйкестігі, Монтонен-Олив дуалдығы сияқты, N = 4 суперсимметриялық Янг-Милл теориясында да жарамды және 1997 жылы Хуан Малдасена ұсынған, бұл ең маңыздыларының бірі. Бұл дуалдықтар конденсирленген материя физикасында маңызды рөл атқарды, электрондардың бөлшек зарядтарын болжаудан бастап магниттік монопольдің ашылуына дейін.

Қос ауырлық

1979–1980 жылдары Монтонен–Оливе дуалдығы аралас симметриялық жоғары спинді Куртрайт өрісін дамытуға ықпал етті. Спин 2 жағдайында Куртрайт өрісінің калибровкалық трансформация динамикасы D>4 кеңістігінде гравитонға дуал болып табылады. Ал, Куртрайт–Фрейнд еңбектерімен дамытылған спин 0 өрісі, Фрейнд–Намбу өрісіне дуалды, яғни оның энергия-импульс тензорының іздерімен байланысты. Массасыз сызықтық екілік гравитация 2000 жылдары жоғары спинді калибровкалық өрістердің кең класы үшін, әсіресе супергравитациямен байланысты теориялық тұрғыдан іске асырылды. D = 4 және N D үшін, ең төменгі реттегі массивті спин 2 екілік гравитация, Огиевский–Полюбаринов теориясының массивті гравитациясына дуалды теория ретінде жақында ұсынылды. Дуал өріс энергия-импульс тензорының роторымен байланысты.

Философиялық әсерлері

Монтонен-Оливе дуализмі физиканың толық теориясын нәрселерді "негізгі" құрамдас бөліктеріне дейін тоғыту арқылы алуға болатындығы туралы идеяны күмәндікке түсіреді. Редукционизм философиясы, егер біз жүйенің "негізгі" немесе "элементарлық" бөліктерін түсінсек, онда жүйенің толық қасиеттерін қорытуға болады деп мәлімдейді. Дуальділік, физикалық өлшенетін ешқандай қасиеттің не нәрсенің негізгі екенін, ал ненің емес екенін анықтауға мүмкіндік бермейтінін, "элементарлық" және "құрамдас" ұғымдарының тек салыстырмалы екенін, ол белгілі бір өлшем симметриясы сияқты әрекет ететінін көрсетеді. Бұл эмергентизм көзқарасын қолдайды, себебі Нотер заряды (бөлшегі) мен топологиялық заряд (солитон) бірдей онтологияға ие. Көптеген белгілі физиктер дуальдіктің маңыздылығын атап көрсетті:

Дегенмен, бұл аргументтің жалпы алғанда, жол теориясының шындығына тигізер әсері аз, және, мүмкін, жақсырақ көзқарас AdS/CFT сәйкестігінің салдары мен Монструоздық айшырақ сияқты терең математикалық байланыстарды іздеу болар. Эксперименттік жағдайда расталған деректер жол теориясының ландшафтына ешқандай ұқсастық танытпайды, онда философиялық тұрғыдан антрополық принцип кез келген дәлелдеуге келмейтін теорияны өзінің негіздемесі ретінде ең күшті түрде қолданады.