Кіріспе
Күбәләктер түрі. Сұр ки (/k/aɪ/; Antitype chi) – Noctuidae тұқымдасына жататын күбәләк. Бұл түрді алғаш рет Карл Линней 1758 жылы шығарған "Systema Naturae" кітабының 10-шы басылымында сипаттаған. Ол Еуропаның барлық аймақтарында кездеседі, бірақ Испанияның және Грекияның оңтүстігінде, сондай-ақ Фенносканияның солтүстігінде таралмаған. Бұл түр Палеарктика аймағында да кездеседі, оның ішінде Орталық Азия, Ресейдің Шығыс бөлігі, бірақ Жапонияда жоқ. Бұл күбәләктің алдыңғы қанаттары сұр түсті болып, қара нүктелермен себілген, олардың қарқындылығы әртүрлі (әдетте, ұрғашыларында еркектерге қарағанда нүктелер көбірек). Қанаттың ортасында әдетте грек әрпі хи (Χ) пішініндегі айқын крест тәрізді қара нүкте болады, осы белгі түрге ортақ атауын берген. Ұрғашыларының артқы қанаттары сұр, ал еркектердің артқы қанаттары ақ түсті.
The grey chi (/k//aɪ/; Antitype chi) is a moth of the family Noctuidae. The species was first described by Carl Linnaeus in his 1758 10th edition of Systema Naturae. It is distributed throughout Europe, although it is not present in southern Spain and Greece, as well as northern Fennoscandia. It is also found across the Palearctic including Central Asia, to the Russian Far East but not in Japan. This species has grey forewings speckled with black markings which vary in intensity (with the female generally more heavily marked than the male). There is usually a bold cross shaped black mark in the centre of the wing which has been likened to the Greek letter chi (Χ) and gives the species its common name. The hindwings are white in the male, dirty grey in the female.
Техникалық сипаттама және өзгеруі
А. Чи Л. (33 i, 34 а) Алдыңғы қанаты сақиналы ақ, сұр реңді; сызықтары екі қатарлы сұр; ортаңғы бөлігі қараңғырақ, стигмалары ашық сұр және жақсы көрінеді; шеткі қанатындағы клавиформ қара жиекті және сыртқы сызықтың ішкі қара тармағына қара жолақпен жалғасқан; субмаргинальді сызық – қара үшбұрышты белгілермен алдын ала келген ақшыл дақтардан тұрады; еркек қанатының артқы жағы ақ, үзіліспен келген сұр субмаргинальді жолағы бар; аналық қанатының артқы жағы қараңғы сұр, жасушалық дақтары, тамырлары және сыртқы сызығы қараңғы; аналықтары әрқашан аталықтарынан қараңғырақ сұр түсті болады; — olivacea Stph. (34 а) Шотландиядан келген нұсқасы бүкілдей зәйтүн-сұр түспен боялған; — subcaerulea Graes., Солтүстік-Шығыс Амурдан келген нұсқасы алдыңғы қанатында қара көкшіл сұр; suitusa Robson – Солтүстік Англиядан келген қара сұр түрі, аталықтары аналықтарымен бірдей қара түсті; бұл түрдің Хаддерсфилд, Йоркшир маңынан шыққан жергілікті дамуы. ab. nigrescens Tutt – дерлік қара түсті; ab. langei Harrison (34 а) – olivacea-ға ұқсас, бірақ субмаргинальді сызық жоқ, ал оның алдындағы қара белгілер толығымен немесе көбінесе жойылған. Құрттары жасыл, сары ұсақ нүктелермен себілген; арқалық және арқа асты сызықтары ақшыл; спиракуляр сызығы сары-ақ, жоғары жағында көкшіл-жасыл түсті.
Биология
Бұл көбелек тамыз және қыркүйек айларында түнде ұшып, жарық пен қантқа тартылады. Құрт түрлі өсімдіктердің жапырақтарымен және гүлдерімен қоректенеді (төмендегі тізімді қараңыз). Бұл түр қыста жұмыртқа күйінде өтеді. Ұшу маусымы Британ аралдары үшін жарамды. Басқа аймақтарда бұл мерзім өзгеруі мүмкін.