Кіріспе

Француз дәрігері (1772–1838)

Франсуа Жозеф Виктор Брусса (17 желтоқсан 1772 – 17 қараша 1838) – француз дәрігері.

Өмір

Франсуа Жозеф Виктор Брусса Сен-Мало қаласында дүниеге келген. Ол алғашқы медициналық білімді дәрігер болған әкесінен алды және Динандағы оның атымен аталған колледжде бірнеше жыл оқыды. Он жеті жасында жаңа құрылған республикалық полкке қабылданды, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты екі жылдан кейін қызметтен шығуға мәжбүр болды. Ол медициналық білімін жалғастырып, теңіз флотында хирург қызметіне тағайындалды. 1799 жылы Парижге келіп, дәрігер, хирург және физиолог Ксавье Бишадан дәріс алды. Бишаның физиология мен патология арасындағы тығыз байланысқа назар аударуы Бруссаның медициналық теорияларында да көрінеді. 1803 жылы ол медицина ғылымының докторы болып бітірді, ал 1805 жылы қайтадан әскерге кәсіби маман ретінде қабылданды және Германия мен Нидерландыда қызмет етті. Ол Парижге оралды, содан кейін Испаниядағы әскери қызметке қайта кетті. 1814 жылы Парижге оралып, Валь-де-Грейс әскери госпиталінің ассистент-профессоры болып тағайындалды, онда ол алғаш рет өмір мен тітіркендіру арасындағы қарым-қатынас, сондай-ақ әртүрлі органдардың физиологиялық өзара тәуелділігі мен үйлесімділігі туралы көзқарастарын жариялады. Оның лекцияларына оның жаңа теорияларына құштар студенттер көптеп қатысты. Оның ілімдері біртіндеп жеңіске жетті, ал 1831 жылы ол медицина академиясының жалпы патология профессоры болып тағайындалды. Өмірінің соңында ол френология бойынша лекциялар арқылы көп көрермендердің назарына ілікті.

Шығармалары

1808 жылы ол өзінің "Histoire des phlegmasies ou inflammations chroniques" атты еңбегін жариялады; ал "Examen de la doctrine médicale généralement adopte" еңбегі Париж медициналық факультетінің қарсылығын тудырды. 1828 жылы ол "De l'irritation et de la folie" атты еңбегін жариялады. Асқазанның бұзылуынан ауырғанда, Бруссаи өзінің денесіне шамамен 15 рет 50-60 қантқыш қойды.

Медицина теориясы

Брусса Леннек, Бейль және Луи сияқты көптеген алдыңғыларымен келіспей, физиологияның маңыздылығына сенді. Ол аурулар қалыпты функциялардың бұзылуы немесе өзгеруі салдарынан пайда болады деп есептеді. Бұл медициналық физиология 19 ғасырда Париждегі медициналық теорияның ең танымал түріне айналды. Ол қабынудың көптеген ауруларда негізінен асқазан-ішек жолында пайда болатынын айтты. Брусса қан сору процедураларында гирудиндерді (сандықтарды) қолдануды ынтамен жақтады, себебі олардың әсері жұмсақ деп саналды. Бір науқасқа ол осы мақсат үшін денесіне шамамен 90 гирудин қоюды тағайындады. Сонымен қатар, Брусса аурулардың күшті екеніне және оларға тыныштандыратын дәрілер қажет деп сенді.