Кіріспе

Мальтадағы ұлттық мереке

Тәуелсіздік күні – Мальтадағы бес ұлттық мерекелердің бірі. Бұл күн 1964 жылдың 21 қыркүйегінде елдің Ұлыбританиядан тәуелсіздік алған күнін тойлайды. Мальтаның тарихы ұзақ және күрделі болғандықтан, аралды көптеген шетелдік билеушілер басқарған. Олардың ішінде финикиялықтар, римдіктер, гректер, арабтар, нормандар, сицилиялықтар, швабтар, арагондықтар, госпитальерлер, француздар және британдықтар бар. Мальтаның соңғы билеушісі Ұлыбритания, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мальтаның Остік державаларға көрсеткен батыл қарсылығы мен Ұлыбританияға адалдығы үшін Мальтаға өзін-өзі басқару құқығын берді, бұл тәуелсіздік қозғалысының күшеюіне жағдай жасады. 1964 жылы Мальта Ұлыбритания империясынан тәуелсіздік алып, Ұлттар Достастығына қосылды, ал он жылдан кейін өзін республика деп жариялады, ол Республика күні ретінде белгілі.

Өмірбаян

Мальтаның Орта теңіздегі стратегиялық орны ежелгі заманнан бері қызығушылық тудырып келген. Арал ірі халықаралық сауда жасауға және әскери стратегиялық тұғыр болуға мүмкіндік берді. Теңіз күштері үшін тоқталып демалуға ыңғайлы болған арал, сондай-ақ әуе және теңізден шабуылдар жасау үшін керемет база болатын. Аралды ең ұзақ уақыт басқарғандар – 250 жыл бойы билік құрған Сен-Жан рыцарлары. Рыцарлар Наполеон бастаған француз әскерлерінің шапқынынан кейін аралды бақылауын жоғалтты. Наполеонның флоты Египетке және одан әрі шабуылдауға жолға шыққан еді, бірақ бұрын демалуға орын қажет болды. Мальта Наполеонның аралдарында бекініс жасау туралы өтінішін қабылдамады, бірақ ол кішкентай арал мемлекетінің кінәсінен жорығының сәтсіз аяқталуына жол бермеді, сондықтан аралға басып кіріп, бақылауға алды. Мальта күшпен басып алынса да, француздар оларға жамандық жасамады. Франция француз революциясының рухын көрсететін көптеген реформаларды жүзеге асырды, мысалы, қалған феодалдық саясатты тоқтату, көптеген мектептер салу және құлдықты жою. Дегенмен, Мальта халқы бұл саясатты тым радикалды деп есептеді, себебі жергілікті халықтың өмірі "көптеп ақсүйектер мен шіркеудің ықпалында болды". Бір ғасыр өткен соң Екінші дүниежүзілік соғыс басталды. Жерорта теңізіндегі британ флотының базасы болғандықтан, Остік державалар аралды жоюға немесе бақылауға алуға әрекет етті. Бұл Мальтаны қиратты, бірақ арал қарсылық көрсетуді тоқтатпады. Нацистер мен фашистік итальяндықтарға қарсы көрсеткен қайсарлығы үшін британдықтар Мальта халқына Георгий кресін табыс етті және мальталықтарға тәуелсіздік беруге уәде берді. 1947 жылы жергілікті басқарудың шектеулі құқықтары берілді, бірақ толық тәуелсіздік 1964 жылдың 21 қыркүйегінде ғана қол жеткізілді. Мальта он жылдан кейін республика болып жарияланды, ал британдық әскерлер 1979 жылдың 31 наурызында қорғаныс шартының мерзімі біткеннен кейін елден кетуге мәжбүр болды, бұл күн "Азаттық күні" ретінде атап өтіледі.