Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1789 жылғы келісім
1789 treaty
Форт-Хармар келісім-шарты (1789) – АҚШ пен Хауденосауне, Ожибве, Одава, Потаватоми, Саук, Вайандот және Ленапе тайпалары арасында жасалған келісім. Бұл тайпалардың барлығы 1783 жылы Ұлыбритания Корольдігінен АҚШ сатып алған Солтүстік-Батыс аумағы деп аталатын еуропалық жерлерге қатысты аумақтық талаптары болған жергілікті халықтар еді.
The Treaty of Fort Harmar (1789) was a treaty made between the United States and the Haudenosaunee, Ojibwe, Odawa, Potawatomi, Sauk, Wyandot, and Lenape, all Indigenous nations with territorial claims within the European land claim acquired in 1783 by the United States from the Kingdom of Great Britain known as the Northwest Territory.
Тарих
Форт-Хармар шарты 1789 жылдың 9 қаңтарында Солтүстік-Батыс аймағындағы Форт-Хармарда жасалды. Хауденосауне, Ожибве, Одава, Потаватоми, Саук, Вайандот және Ленапе ұлттарының басшылары АҚШ-тан келген шарт келіссөзшілерімен, оның ішінде Солтүстік-Батыс аймағының губернаторы Артур Сент-Клэр, Джозиа Хармар және Ричард Батлермен кездесті. Шарт екі бұрынғы шарт – 1784 жылғы Форт-Стенвикс және 1785 жылғы Форт-Макинтош шарттары бойынша туындаған мәселелерді шешуге тиіс болғанмен, ол негізінен бұрынғы терминологияны аз өзгерістермен қайталады. Шарт Түпкі халықтардың ең маңызды наразылықтарын шешпеді, атап айтқанда, Батыс резерваттағы Файрлендс аймағына ақ американдықтардың рұқсатсыз қоныстануы, ол Түпкі халықтарға бөлінген аумаққа дейін жетті. Артур Сент-Клэрге Конгресс АҚШ қоныстарына арналған басқа жерлерді Батыс резерваттың даулы Файрлендс жерімен алмастыруды ұсынуға рұқсат берілді. Сент-Клэр бұл жерлерден бас тартты. Оның орнына, Сент-Клэр пара мен қаулы-қорқыту арқылы бұрынғы шарттардың шарттарын қайталайтын шарт жасады. Көптеген Түпкі халықтардың басшылары келіссөздерге дейін тиісті стратегияны анықтау үшін жиналды. Хауденосауне басшысы Жозеф Брант шекара сызығын Маскингем өзеніне жылжытуды ұсынатын келісімдік ұстанымды ұсынды. Басқа Түпкі халықтардың басшылары бұл келісімді қабылдамағаннан кейін, Брант Сент-Клэрге ертерек келісімдерді сұрап хат жіберді. Сент-Клэр бас тартты және Брантты Ұлыбритания Корольдігі үшін әрекет етумен айыптады. Брант АҚШ-пен келіссөздерді бойкоттап, басқаларға да солай істеуді ұсынды. Жағдайды одан әрі нашарлатқан нәрсе – Тегундех есімді хауденосауне басшысын Льюис Ветцель есімді ақ адамның өлтіруі. Ветцель қылмысы үшін екі рет қамауға алынғанымен, АҚШ билігі оны жазаламады. Шоуни және Миамиаки сияқты бірнеше ұлттар Сент-Клэрдің қатігездігі салдарынан қатысудан бас тартты, сондықтан олар шартқа байланысты емес. Бұл шарт Түпкі халықтардың жерлеріне ақ американдықтардың басып кіруінен туындаған аймақтағы зорлық-зомбылықты тоқтатуға сәтті болмады. Көптеген ұлттар шартқа ашуланды, өйткені олар шарттың жерді беруді және шетелдік билікті күштеп жүргізуді көздегенін сезді. Шарттың сәтсіздігі Батыс конфедерациясының АҚШ-тың басып кіруіне қарсы тұруына байланысты жаулықтардың күшеюіне әкелді. Соғыс алты жылға созылып, мыңдаған адам қаза тапты, оның ішінде АҚШ армиясы тарихындағы ең ауыр жеңілістер болды, 1794 жылы АҚШ Құлаған ағаштар шайқасында Түпкі халықтар одағын жеңді. 1795 жылғы Гринвилл шартында ұлттар қазіргі Огайо штатының жерінің үштен төрт бөлігін беруге мәжбүр болды. Бұл шарт Солтүстік-Батыс аймағын екі бөлікке бөлді – біреуі Түпкі халықтардың азаматтары үшін, екіншісі АҚШ азаматтары үшін.
The Treaty of Fort Harmar was concluded at Fort Harmar in the Northwest Territory on January 9, 1789. National leaders representing the Haudenosaunee, Ojibwe, Odawa, Potawatomi, Sauk, Wyandot, and Lenape met with treaty negotiators from the United States, including Arthur St. Clair, governor of the Northwest Territory, Josiah Harmar, and Richard Butler. Although the treaty was supposed to address issues with two earlier treaties, the 1784 Treaty of Fort Stanwix and the 1785 Treaty of Fort McIntosh, it largely reiterated the earlier terminology, with minor changes. The treaty failed to address the most important grievances of the Indigenous nations, namely, the unauthorized settlement of White Americans in the Firelands region of the Western Reserve, which extended into the territory set aside for the Indigenous nations. Arthur St. Clair was authorized by Congress to offer to exchange other land reserved for U. S. settlements for the disputed Firelands of the Western Reserve. St. Clair refused to give up these lands. Instead, St. Clair negotiated a treaty that simply reiterated the terms of previous treaties through means of bribery and threats. Many leaders of Indigenous nations met prior to the negotiations to determine an appropriate strategy. Joseph Brant, a Haudenosaunee leader, offered a compromise position which moved the boundary line to the Muskingum River. After other Indigenous leaders rejected this compromise, Brant sent St. Clair a letter asking for early concessions. St. Clair refused and accused Brant of acting for the Kingdom of Great Britain. Brant decided to boycott negotiations with the United States and suggested others do the same. Further deteriorating the situation was the murder of a Haudenosaunee leader named by Tegunteh by a White man named Lewis Wetzel. Although Wetzel was twice arrested for the crime, U. S. authorities never punished him. Several nations, including the Shawnee and Myaamiaki, refused to participate as a result of St. Clair’s belligerence, and therefore were not bound by the treaty. The treaty did failed to stop the violence in the region caused by the encroachment of White Americans onto territories held by Indigenous nations. Many nations were infuriated at the treaty because they perceived the treaty to force land cessions and foreign sovereignty over. The failure of the treaty led to an escalation of the hostilites as the Western Confederacy resisted the United States invasion. The war would continue for six years and see thousands killed, including some of the worst defeats in U. S. Army history, until the United States defeated the Indigenous alliance at the Battle of Fallen Timbers in 1794. In the 1795 Treaty of Greenville, the nations were forced to give up 3/4 of their lands within what is now Ohio. This treaty divided the Northwest Territory into two parts — one for citizens of Indigenous nations and one for United States citizens.