Кіріспе

Киликити, сондай-ақ самоалық крикет немесе кирикити деп те аталады, крикет ойынының бірнеше түрінің бірі. Самоада пайда болған (19 ғасырдың басында ағылшын миссионерлері крикет ойынын әкелді), ол Полинезия бойынша тарады және қазір полинезиялық халық көп шоғырланған әлемнің түкпір-түкпірінде кездеседі. Бұл ойын Самоаның ұлттық спорты болып табылады және Австралия мен Жаңа Зеландиядағы Тынық мұхиты аралдарының диаспорасының арасында, сондай-ақ көптеген басқа Тынық мұхиты елдерінде ойналады.

Этимология

Киликити термині самоан, тонга және тувалу тілдерінен алынған. Киликити – самоа және тонга тілдерінде крикет спортының атауы, ол ағылшын тілінен шыққан. Самоа тілінде бұл термин кейде "кирикити" деп жазылады, бұл маори тіліндегі спорттың атауы.

Жабдық

Топ өте қатты резеңкеден жасалған және панданмен оралған. Ойыншылар ешқандай қорғау төсемдерімен немесе маскалармен қамтамасыз етілмейді, көбінесе лава-лава киеді. Сеннитпен оралған ағаш соққыш, "лапалапа" деп аталатын үш жақты самоа соғыс таяғының үлгісімен жасалған, ол кокос жапырақтарының сабағынан шығарылған. Соққыштар әр ойыншының қалауынша пішінделеді және бір метрден аса ұзын болуы мүмкін; соққыш беті бұрышты болғандықтан (әдеттегі "лапалапа" таяғы мен кокос жапырағының сабағы сияқты), соққыға ұшыраған доптың бағытын болжау өте қиын. Туристік әңгімелерде жат адамдарды әдетте құшақ жарып қарсы алатындары айтылады. Ойыншылар көбінесе жан-жақты ойыншылар болады. Киликити ойыны – ән салу, билеу және той жасаумен толы көп күндік қоғамдық шара. Бүкіл ауылдар бәсекелеседі, әркім қатысады, ойыншы, аспазшы немесе көрермен ретінде. Бір дереккөз бойынша, жалғыз әмбебап ереже – егер үй иесі командасы жеткілікті тамақ ұсына алмаса, жарыстан бас тартады. Фетюилелаги Киликити турнирі Брисбенде жыл сайын өткізіледі. 2022 жылы 15 команда қатысты. Турнирлер Мельбурн және Сидней сияқты басқа қалаларда да өткізілген.

Жаңа Зеландия

Киликити бүкіл Жаңа Зеландияда кең таралған танымал спортқа айналды. Ол әсіресе Самоалық Жаңа Зеландиялықтардың арасында үлкен сұранысқа ие. Елдің шамасымен, көбінесе Окленд қаласында турнирлер өткізіліп келеді. Counties Manakau Kilikiti Association – Жаңа Зеландиядағы осы спорттың бас лигасы.

Самуа

Киликити Самоада пайда болған және бүкіл елде танымал.

Басқа Тынық мұхит аралдары

Самоадағыдай, бұл спорт Америка Самоасында да кең таралған. Бұл спорт Фиджи, Ниуэ, Токелау, Тонга және Тувалуда да ойнатылған.

Басқа жерлер

Бұл спорт АҚШ-та да ойналған.