Кіріспе
Манхэттендегі көкжиегі, Нью-Йорк, бұрын "Метрополитен мұнарасы" деп те аталған ғимарат.
the building formerly also nicknamed "Metropolitan Tower"
Метрополитен мұнарасы – Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы 146 Батыс 57-ші көшеде орналасқан, көп мақсаттағы қолданылатын көкжиек. 1987 жылы аяқталған және SLCE Architects компаниясы жобалаған ғимараттың биіктігі 218,24 метр, 68 қабаттан тұрады. Метрополитен мұнарасы қара шыныдан жасалған қасбетке және тікбұрышты 18 қабатты негізге ие, оның үстінде 48 қабатты үшбұрышты мұнара орналасқан. Оны Гарри Макклоу әзірлеген. Метрополитен мұнарасы Карнеги Холл мұнарасының жанында орналасқан, оларды тек "Орыс шайының үйі" ғана бөліп тұрады. Ғимараттың кіреберістері 57-ші және 56-шы көшелерде орналасқан, олар 6½ даңғылының бөлігін құрайтын өткел арқылы байланысқан. Негізде кеңсе кеңістігі орналасқан, ал жоғарғы жағында үш есе биіктігі бар механикалық аймақ бар. Кеңсе қабаттары бір кондоминиум ретінде, сондай-ақ жоғары қабаттардағы 235 тұрғын үй пәтері де кондоминиум ретінде сатылады. Тұрғын үй мұнарасы пішін жағынан тікбұрышты үшбұрышқа ұқсайды, 57-ші көшеде солтүстікке қарай бағытталған сүйірінетін жиегі бар. Кеңсе қабаттарының төбелері жоғары болғандықтан, бірнеше қабаттар жіберіліп, ең жоғары қабат 78-ші деп нөмірленген. Метрополитен мұнарасының орнында 1982 жылға дейін төменгі қабатты ғимараттар тұрған, содан кейін оларды Feinberg Realty and Construction Company, сосын Макклоудың Macklowe Properties компаниясы сатып алған. Макклоу кейіннен Карнеги Холл мұнарасының орнын алуға тырысқан, бірақ олардың арасындағы "Орыс шайының үйін" ала алмады. Құрылыс 1984 жылы басталды, ал ғимарат аяқталғаннан кейін тұрғын үйлер бай сатып алушыларға ұсынылды. Метрополитен мұнарасының тарихында кеңсе кондоминиумы бірнеше рет қожайынын ауыстырды; 2016 жылдың мәліметі бойынша кеңселер GreenOak Realty және L&L Holding компанияларына тиесілі.
Сайт
Метрополитен мұнарасы 146 батыс 57-ші көшеде, Алтыншы және Жетінші даңғылдардың арасында, Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы Орталық парктен оңтүстікке қарай екі блокқа орналасқан. Ғимараттың жер учаскесі 57-ші көше бойында 25,91 метрге созылып, 60,96 метр тереңдікте жатыр. Ғимарат батысында Russian Tea Room, Carnegie Hall және Carnegie Hall Tower, ал шығысында 130 және 140 Батыс 57-ші көшедегі үйлермен және Parker New York қонақ үйімен іргелес. Жақын маңдағы басқа ғимараттар: Луи Х. Шалиф атындағы би мектебі және солтүстік-батыста One57; солтүстікке қарай Nippon Club Tower; Кальвари баптист шіркеуі және солтүстік-шығыста 111 West 57th Street; оңтүстікте CitySpire және Нью-Йорк қаласының орталығы; ал оңтүстік-шығыста 125 West 55th Street. Метрополитен мұнарасы мен Карнеги Холл мұнарасын ені 6,10 метр болатын Russian Tea Room ғана бөліп тұрады. Екі ғимарат та 1980-ші жылдары салынып жатқанда, Russian Tea Room иесі Фейт Стюарт Гордон жерін сатудан бас тартқан. Metropolitan Tower бастапқыда Орталық парктің солтүстік жағына тікелей көрініс беретін болса, 2010-шы жылдары One57 салынғаннан кейін көріністің көп бөлігі кесілді. Бұл аудан тарихи тұрғыдан алғанда, 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Карнеги залы ашылғаннан кейін, Алтыншы даңғылдан батысқа қарай Бродвейге дейінгі Батыс 57-ші көшедегі екі блок айналасында қалыптасқан көркемдік орталықтың бір бөлігі болды. Аймақтағы бірнеше ғимараттар суретшілер мен музыканттарға арналған резиденция ретінде салынған, мысалы 130 және 140 Батыс 57-ші көше, Родин студиясы және Осборн пәтерлері, сондай-ақ бұрынғы Шервуд студиясы мен Рембрандт. Бұдан өзге, аймақта Америка көркемсурет қоғамы, Лотос клубы және Америка құрылыс инженерлері қоғамы сияқты ұйымдардың кеңселері орналасқан. Метрополитен мұнарасының орнында 1982 жылы жабылған Кішкентай Карнеги театрын қоса алғанда, төрт және бес қабатты бірнеше төменгі ғимараттар болған.
Сәулет
Metropolitan Tower-ті Schuman, Lichtenstein, Claman & Efron жобалап, Гарри Б. Макклоу салған, ал оның компаниясы Macklowe Properties әлі күнге дейін ғимаратқа иелік етеді. Polshek Partners-тен Билл Дерман мен Skidmore, Owings & Merrill-ден Шелдон Вердигер де Metropolitan Tower дизайнына қатысты. Құрылысын HRH Construction компаниясы жүргізді. Metropolitan Tower-дің биіктігі 218,24 метр, 68 қабаты бар. Бұл қаладағы ең биік темірбетон ғимарат. Оған негізден жоғары үш қабатты механикалық кеңістік кіреді. Metropolitan Tower арнайы аймақтарға бөлу ережелерін қолданбай, қалыпты жағдайдан артық биіктікке рұқсат берусіз, "өз құқығымен" салынды. Metropolitan Tower 140 West 57th Street жерінің ауа құқықтарын пайдаланады, бірақ ғимараттардың жер учаскелері біріктірілгендіктен, ғимараттың орны техникалық тұрғыдан 140 West 57th Street-ті де қамтиды. Қара шыны панельдердің өлшемдері... Төменгі бөлігіндегі панельдер шағылыстыратын шыныдан жасалған, ал мұнарадағы панельдер шағылыстырмайды және жоғарғы қабаттағы пәтерлерге таза ауа кіруі үшін ашылатын бөліктері бар. Кіреберісі 9 метр биіктікте, оның көп бөлігі қасбеттің қалған бөлігімен бірдей қара шынымен жабылған.
Құрылымдық ерекшеліктері
Негізі жоғары сапалы тау жынысына орнатылған және Metropolitan Tower-дің темір бетоннан тұрған құрылысына қабілетті тақталар қолданылады. Болатқа қарағанда бетонды қалыптау оңай, үлкен массаға келгенде дірілді азайтуға болады және құрылыс барысында өзгертуге мүмкіндік береді. Механикалық қабатта 4 метрлік болаттан жасалған нығайту арқалықтары бар. 13-қабаттан бас тартылған, ал 17-қабат (механикалық жабдықтары бар) ғимараттың кондоминиумдық ұсыныс жоспарында белгіленбеген. 18-ден 29-қабаттарға дейін мүлдем секірілген. Тұрғын үйдің бірінші қабаты, 30-қабат, дәстүрлі санау бойынша 18-қабат ретінде таңбаланар еді, егер механикалық қабат бір қабат есептелгенде. Ғимараттың жалпы ауданы кеңсе, сауда және тұрғын үй кеңістіктерін құрайды. Өткел 1982 жылы құрылған Арнайы Мидтаун ауданының «блок арқылы байланыс» ретінде салынған. Бұл CitySpire өткеліне оңтүстікке қарай ең тікелей бағыт, бірақ шығысқа қарай Parker New York қонақ үйінде де, батысқа қарай Carnegie Hall Tower-да да параллель өткелдер бар. Аудан бір блокқа екіден астам «блок арқылы байланыс» рұқсат етпесе де, бұл өткелдердің барлығы ереже өзгертілгенге дейін салынған. 56-шы көше жағында қабырғаға арналған және төрт жеке тұрған шаршы гүлзарлар бар, барлығы кірпіштен жасалған. Сонымен қатар, Адольф Лостың 20 ғасырдың басындағы туындысынан шабыттанған шыны мен хромнан жасалған аспалы шам орнатылған. Кіреберісте қара гранит еденге жасыл кілем төселген, қабырғаларға мохер панельдер орнатылған және магония қаптамасы бар консьерж үстелі қойылған. Негізде 17 қабат бар. Кондоминиумдардың көпшілігі бір-үш бөлмелі пәтерлер, бірақ жоғарғы қабаттарда дуплекс пәтерлер, оның ішінде дуплекс пентхаус пәтері де бар. Әр пәтерде кіреберіс, кіріктірілген шкафтар және ақ глазурьдалған плитка едені бар ас үйлер бар. Путманның солтүстік бұрышындағы «тартымды континенттік» пәтері, ол кеме басына теңеген, сары түсті сикомор панельдерімен, никельденген аппараттармен және құмды лақтырылған шыныдан және қара эпоксидті болаттан жасалған кітап сөрелерімен безендірілген. Уильямс пен Цзиен «көшпенді заманауи» пәтерін металл экрандармен, алюминий торлы пердемен, терраццо едендермен, емен жиһазбен және жібекпен қапталған жиһазбен жабдықтаған. Генслердің «ковбойлық» пәтеріне Ральф Лореннен жиһаз әкеліп, шағын пәтерлер іздеген корпорацияларға бағытталған. Мольнюстің пәтері «жасыл романтикалық» стильде безендірілген. Стивен Холл бұрыштық пәтерді қисайған қабырғалармен және «бар жоспардың өткір бұрыштарын толықтыру» үшін ұшақ экранымен қайта жобалады. Хуан Монтойя қайта жобалаған тағы бір пәтерде жатын бөлмесі алынып тасталды және оның орнына қапталған бағаналар, ағаш панельдер және қабырғамен тегіс есіктер қосылды. Metropolitan Tower аяқталған кезде, оның тұрғын үй мүмкіндіктері басқа сәнді құрылыстармен салыстырғанда да жоғары деңгейде болды. Бұл шоферлер күтетін бөлмесі бар жеке гаражды және қор бағасы мен телекс машиналары бар байланыс орталығын қамтыды. Newsday басылымы бұл туралы 31-қабатта жазды. Фитнес-клубта 12,19 метрлік бассейн, джакузи, сауна, бу бөлмесі және жаттығу құралдары бар. 2011 жылы пәтер айына 18 000 долларға жалға берілді.
Тарих
1982 жылы Фейнберг жылжымайтын мүлік және құрылыс компаниясы 57-ші көшедегі жерді сатып алып, жалға алушылардың келісімшарттарын сатып алды. Жалға алушылардың арасында Кішкентай Карнеги театры болды, ол 1982 жылдың ортасында сатып алынғаннан кейін күрт жабылды. Фейнберг Шуман Лихтенштейн & Кламан фирмасын осы жерде мұнараны жобалау үшін шақыртты. Батыстағы жер учаскесінде 1963 жылы бұзылғанға дейін Рембрандт тұрғын үй кешені орналасқан еді. Егер үш учаске біріктірілсе, онда 51 қабаттан тұратын мұнара салуға болар еді. 1982 жылы Маклоу Ресей шайының үйінің иелері Фейт пен Джеймс Стюарт Гордонға олардың ғимаратының әуе кеңістігіне 12,5 миллион доллар ұсынды. Алайда Стюарт Гордонс ғимаратын сатып алу туралы бірнеше ұсыныстан бас тартты, сондықтан Маклоу 1983 жылы Рембрандт учаскесіне жасаған ұсынысын кері қайтарып алды. 1983 жылдың ақпан айында Маклоу 148 Батыс 57-ші көше және 137 Батыс 56-шы көшедегі қосымша жер учаскелерін сатып алды. 1984 жылдың маусым айында 130 Батыс 57-ші көше және 131-135 Батыс 56-шы көшеден әуе кеңістігі құқығын сатып алды. Бұл ғимарат сол кезде аймақта жоспарланған көптеген биік ғимараттардың бірі болды. Маклоу мен Карнеги залының жобаларымен қатар, Брюс Эйхнер Нью-Йорк қаласының орталығына жақын жерде CitySpire құрылысын жүргізіп жатты.
Құрылыс
Макклоу өзінің биік ғимаратын 1984 жылы салуды бастады. 1985 жылдың басында Стюарт Гордондар Metropolitan Tower жұмысшылары мейрамханаға зиян келтіріп жатыр деп шағымданып, наразылық білдірді. Сонымен қатар, Макклоу ғимаратты 78 қабатты құрылым деп насистеуіне байланысты да шағымдар түсті.
Негізгі және аралық механикалық қабатқа арналған бетон 57-ші көшеден сорғыланды, ал 56-шы көшеде кран мен шұңқыр көмегімен жоғары көтерілді. Бетонды жерден жоғарғы қабаттарға тасымалдау үшін екі шұңқыры бар мұнаралық кран қолданылды. Бір шұңқыр жоғарғы қабаттарға бетон құйса, екіншісі жерде бетон қабылдады. Негізгі қабаттардың әрқайсысын құюға төрт-бес күн кетті. Мұнара қабаттары аптасына екі рет аяқталды, ал ең жоғарғы қабаттар екі күнде бір рет бітірілді. Ғимараттың құрылысы 1985 жылдың 2 қазанында аяқталды. Джеймс Стюарт Гордон 1986 жылдың соңында Макклоуға қарсы сотқа шағымданып, құлап жатқан әйнек және құрылыс алаңының сыртындағы жаяу жолға орнатылған қоршау мейрамхана бизнесіне зиян келтіріп отырғанын мәлімдеді. Нью-Йорк штатының соты күніне 5000 доллар айып салғаннан кейін, Макклоу қоршауды бұзды. Сатуды бастауға аздай қалғанда, 1985 жылдың соңында Макклоу "танымал адамдар, продюсерлер және режиссерлерден" пәтерлерге ұсыныстар ала бастады. Көңіл көтеру индустриясының қызығушылығының себебі ғимараттың CBS және ABC сияқты бірнеше ойын-сауық компанияларының кеңселерiне жақын орналасқандығы еді. Metropolitan Tower-дегі ең ірі тұрғын үй мәмілесінің бірі ашылғаннан кейін көп ұзамай болды, онда бір жапон сатып алушы 36 пәтер сатып алды. Тұрғын үйлердің жайдан жай сатылмауына себеп ғимараттың дәстүрлі түрде тұрғын үй емес ауданда орналасқандығы болды. 1992 жылы Макклоу Metropolitan Tower үшін 3,9 миллион доллар салық төледі. 1993 жылы Control Data Corporation компаниясын сатып алған Ceridian компаниясы Metropolitan Tower негізіндегі кеңістігін қысқартуға шешім қабылдады. Макклоу бір қабатты қайтарып алды және Ceridian-ға жалға алу мерзімін тоғыз жылға ұзарту шартымен басқа екі қабатты жалға беруге рұқсат берді. Гонконгтың Great Eagle компаниясының еншілес компаниясы Pacific Eagle 1994 жылдың қарашасында кеңселік кондоминиумды 59,1 миллион долларға сатып алды. Бұл сату Макклоуға өзге қарыздарын өтеуге қаражат жинауға көмектесті.
21 ғасыр
2002 жылы L&L Acquisitions және Investcorp Properties бірлескен кәсіпорны Metropolitan Tower кеңсе бөлігін сатып алды. Сату құны 160 миллион доллардан асты, ал кеңселер 120 миллион долларға қайта капиталдандырылды. Сол жылы киім сатушы Ann Taylor Metropolitan Tower мұнарасындағы кеңсе кеңістігін босатты, бұл қолданыстағы кеңсе кеңістігінің көп бөлігін құрады. BlackRock 2006 жылдың соңында кеңсе кондоминиумының 98,6 пайызын 196 миллион долларға сатып алды. Кеңселерді жалға беру үшін L&L екінші қабаттағы он екі шыны панельді уақытша алып тастап, кеңсе кеңістігін жарнамалады. Rogers Marvel Architects лоббиді қайта жобалау үшін шақырылды. Кеңсе кондоминиумы 2011 жылы ING Real Estate Finance компаниясынан 100 миллион долларлық несие алды. Бұл 2015 жылы Aareal Bank-тен алған 100 миллион долларлық несиемен ауыстырылды. GreenOak Realty 2016 жылы кеңселердің 98,6 пайызын 163 миллион долларға сатып алды. GreenOak Mitsubishi Corporation атынан басым үлесті сатып алды, ал L&L қалған 1,4 пайызына ие болды. Ол кезде Hutchin Hill, Och Ziff және Fifth Third Bank кеңселерді жалға алған компаниялардың арасында болды, ал кеңсе кеңістігінің бір бөлігі бос тұрды. Сондай-ақ, модель Адриана Лима да болды. 2010 жылдардың соңына қарай көптеген тұрғындар өз пәтерлерін кіріс табу үшін басқаларға жалға берді.
Қабылдау
Метрополитен мұнарасы жоспарланып жатқан кезде, The New York Times газетінің авторы Пол Голдбергер мұнараны "осы қала бөлігінің сәулеттік дәстүрлерін ең аз құрметтейтін" деп сынады, ал фасадын "Батыс 57-ші көшесінің ежелгі тас қабаттарына үстемдікпен кесіп кіретін" деп сипаттады. Джо Клейн New York журналы үшін бұл ғимаратты "Ессекс Хаус пен Сент-Морицтің әсем иықтарының үстінен ашкөздікпен көтерілген шыны мен болат Годзилла" деп жазды. 1987 жылы New York журналының "100-ден астам белгілі Нью-Йорктіктерді" қамтыған сауалнамасында Метрополитен мұнарасы Нью-Йорктегі ең ұнатпайтын он құрылыстың бірі болды. Макклоу жобаның бір бөлігін өзіне жатқызды, Метрополитен мұнарасының "сәулеттік ойлауды өзгертетін" "маңызды ғимарат" екенін айтты. Сондай-ақ, ол "мен девелопер болғаным үшін және сәулетті өзіміз жасағанымыз үшін" ғимараттарына қатысты сәулеттік сынға наразы екенін білдірді. Ғимарат аяқталғаннан кейін Голдбергер дизайнға көбірек симпатиямен қарады, былай деп жазды: "Метрополитен мұнарасының ең таңғаларлық жағы – ол 57-ші көшені бұзбайды, тіпті ғимарат көшенің сәулеттік контекстіне қайшы келсе де". 2017 жылы, ғимарат аяқталғанына үш онжылдықтан кейін, Макклоу былай деді: "Мен ешқашан Метрополитен мұнарасының дизайны үшін мақтау алмадым".