Кіріспе

Австралияға тән Proteaceae тұқымдасына жататын өсімдіктер туысы. Xylomelum – Proteaceae тұқымдасына жататын және Австралияда ғана өсетін алты гүлді өсімдіктер туысы. Бұл туысқа жататын өсімдіктер – қарама-қарсы жұптарда орналасқан жапырақтары бар, тікенек тәрізді шоғырларда жиналған салыстырмалы түрде кішкентай гүлдері бар, биік бұталар немесе кішкентай ағаштар. Жемісі – ағаш тәрізді, груша пішінді қапшық.

Сипаттама

Xylomelum тұқымдасына жататын өсімдіктер – әдетте, белгілі бір биіктікке дейін өсетін және қарама-қарсы жұптарда орналасқан қарапайым, былғары жапырақтары бар бұталар немесе ағаштар. Жас жапырақтарының шеттерінде ірі, кейде тікенекті тістері болады. Гүлдері тығыз, тікенекті рацемия немесе паникль тәрізді шоғырларда орналасқан, гүлдері жұптарда, түбінде гүлқалқаншасымен. Әр гүлде төрт ұқсас тостаған-гүлшоры жапырақшасы болады, олар гүл дамыған сайын төрт аталықты ашады. Жемісі – үлкен ұшынан бекітілген, екіге бөлініп, екі қанатты тұқымды шығаратын, көбінесе немесе аздау алмұрт пішіндес, ағаш тәрізді қапшық.

Таксономия

Ксиломелум туысы алғаш рет 1798 жылы Джеймс Эдвард Смит Лондон Линней қоғамының еңбектерінде ресми түрде сипатталған. Ксиломелум атауы грек тіліндегі ксилон сөзінен, яғни "ағаш", және мелон сөзінен, яғни "жеміс" деген мағынада алынған, бұл ағаш тәрізді жеміске сілтеме жасайды.

Эволюция

Ксиломелум түрінің "мұрттары" негізінен тұқым жеушілерден қорғану үшін қалыптасқан деп саналады. Дегенмен, бұл ағаш тәрізді жемістер тұқымдарды өрттен де қорғайды. Джонсон мен Бриггс (1963) протеацея тұқымдарының ағаш тәрізді болуын өртке эволюциялық бейімделудің кейінгі қадамы деп қарастырады.