Кіріспе

1996 жылғы АҚШ Олимпиадалық әйелдер гимнастика командасы

"Ұлы жетілік" – 1996 жылғы Атлантада өткен жазғы Олимпиада ойындарында әйелдер командалық жарысында АҚШ үшін алғашқы алтын медальді жеңіп алған 1996 жылғы АҚШ Олимпиадалық әйелдер гимнастика командасы. Команда құрамына Шэннон Миллер, Доминик Мосеану, Доминик Доуес, Керри Струг, Эми Чоу, Джейси Фелпс және команда капитаны Аманда Борден кірді. Миллер, Доуес және Чоу Атлантадағы жекелей жарыста тиісінше алтын, күміс және қола медальдарды жеңіп алды. Команда ең көп танылғаны – Стругтың жарақат алған күйінде алтын медальді қамтамасыз ету үшін секіруді сәтті аяқтауымен байланысты.

Жеке жұлдыздар

"Ұлы жетілік" тобының көшбасшысы Шэннон Миллер есімді гимнаст, ол тарихындағы ең көп марапат алған американдық гимнасттардың екіншісі және сол жылы өткен ұлттық чемпионаттың жеңімпазы. Командадағы тағы екі жекелеген жұлдыз – Доминик Доуес және Доминик Мосеану, бұл екеуі 1994 және 1995 жылдары өткен ұлттық чемпионаттардың жеңімпаздары болған. Алайда, Керри Струг жеке сайыста Мосеанудан жоғары нәтиже көрсетіп, оның орнына іріктеліп алды. Команданың қалған үш мүшесі осылай көп айтылмады. Бірақ, олар команданың табысына үлкен үлес қосты. Эми Чоу командадағы барлық гимнасттардан ең қиын элементтерді орындады, әсіресе әртүрлі биіктіктегі таяқтарда. Джейси Фелпс төрт құралдың барлығында да таза әрі сенімді гимнастика көрсетті. Командаға соңғы болып іріктеліп алған Аманда Борден команда капитаны болып тағайындалды. Ұлттық іріктеу кезінде командадағы ең жоғары ұпай жинаған екі гимнаст – Миллер мен Мосеану жарақаттарына байланысты Олимпиада сынақтарына қатыспады, бірақ олар командаға алынды, бұл петиция жүйесі команданың мүддесіне қызмет ететінін көрсетті.

Міндетті

Командалық міндетті жаттығу 1996 жылдың 21 шілдесінде өтті. 1992 жылғы Олимпиададан айырмашылығы, онда әр елден екі спортшы әр сеанста қатысқан, бұл Олимпиадада командалар бірге жарысты. АҚШ командасы үшінші сеанста, ал Ресей мен Қытай төртінші сеанста жарысқа шықты. Румыния бірінші сеанста жарысқандықтан, АҚШ командасы олардың бұрынғы нәтижелерін қуып жетуге тырысты. Ең үздік төрт команда опциональді бағдарламада соңғы сеанста жарысатын болды. Нәтижесінде, Қытай емес, Украина АҚШ, Ресей және Румыниямен бірге төртінші орынды жеңіп алды. Әр командада бірінші және жалғыз рет жеті спортшы болды, сондықтан әр команда (жарақаттан кейін Румынияда алты мүше болды) әр құралдағы ең жақсы алты спортшысын шығарды. Осы алты нәтіженің ішінде тек ең үздік бесеуі ғана есепке алынды. АҚШ командасында міндетті және опциональді бағдарламалардың екеуінде де Миллер, Мосеану, Доуес, Страг және Фелпс барлық төрт құралда өнер көрсетті, ал Чоу тек әртүрлі биіктіктегі таяқшада және секіруде, ал Борден тек қанағаттанушылықта және еденде жарысты. АҚШ командасы әртүрлі биіктіктегі таяқшадан бастады, онда ерекше қателіктер болған жоқ. Миллер 9.775-ке дейін ең жоғары ұпай алды, ал Страгтың 9.675 ұпайы есептен шығарылды. Әртүрлі биіктіктегі таяқшадан кейін команда тепе-теңдік таяқшасына көшті, онда Страг шайқалып тұрған өнер көрсетті. Борден мен Доуес одан кейін өнер көрсетті, екеуі де көзге түсетін қателіктер жасады. Олимпиадалық іріктеу кезеңінде міндетті бағдарламада жеңіске жеткен Фелпс (бірақ Миллер мен Мосеану бұл іс-шараға қатыспады) келесі болып шықты. Ол әдемі техникасымен танымал болғанымен, бағдарламаның басынан-ақ тұрақсыздық байқалды және фуэте секіру элементі кезінде таяқшадан құлап кетті. Ол күшті аяқтады, бірақ оның 9.012 ұпайы есептен шығарылды. Миллер мінсіз болғандай көрінген бағдарламаны орындады және жарыстың ең жоғары ұпайын – 9.737 алды. Мосеану АҚШ командасын бекітті және кейбір элементтерде шағын қателіктермен және мінсіз формамен 9.687 ұпай жинады. Содан кейін команда еденге көшті, онда барлығы жақсы өнер көрсетті, ерекше қателіктер болған жоқ. Страг команданың ең жоғары ұпайын – 9.825 алды, ал Фелпстің 9.662 ұпайы есептен шығарылды. Осы сәтте АҚШ командасы Румыниядан әлі де артта қалды және секіруге көшті. Барлығы жақсы секірді, Дауес, Миллер және Страг қонуларын сәтті аяқтады. Чоу да сол аяғымен сәл сығанап, қонуын аяқтады. АҚШ осы айналымнан кейін Румынияны басып өтті, бірақ Ресей кейіннен опциональді бағдарламаға бірінші болып ілікті.

Құқықтық емес

Міндетті турдағыдай, АҚШ командасы жарысты тегіс емес штангалардан бастады. Барлығы жақсы өнер көрсетті, Миллер, Струг және Фелпс команданың ең төменгі ұпайы – 9.787-ге теңесті. Дауес команданың ең жоғары ұпайын – 9.850-ді көрсетті және міндетті жаттығулардан алған ұпайларын есепке алғанда, Дауес пен Чоу финалға жолдама алды. Содан кейін команда тепе-теңдік тақтасына көшті. Міндетті турдағы қиындықтарды артта қалдырып, команда ешқандай елеулі қате жібермей, тақтада жақсы өнер көрсетті. Миллер жарыстың ең жоғары ұпайларының бірін – 9.862 көрсетті (қытайлық Куй Юаньюань ең жоғары ұпай – 9.875 жинады) және 9.850 ұпай жинаған Мосеанудан кейін екінші болып финалға өтті. Фелпстің 9.600 ұпайы есептен шығарылды. Атлантада өткен жарыс кезінде көрермендер АҚШ командасын жарықтандырып, қолдады, ал алғыс сыйырлар мен фотофлэштер бұрынғыдан да күшті болды. Көрермендер команданы қолдауын жалғастырды, ал команда еден гимнастикасына көшті, онда Фелпс керемет бастамамен шықты. Борден, Мосеану және Дауес қате жібермей орындады. Күтілгендей, Мосеанудың "The Devil Went Down to Georgia" әуені көрермендердің арасында үлкен қызығушылық тудырды. Дауестен кейін Миллер өнер көрсетті, ол американдық гимнасттардың арасындағы алғашқы көзге түсетін қателік жасады – ашылу секірісінде екі рет айналып толыққан жоқ. Бұл үлкен қате болғанымен, Миллер қолдарымен еденге тимеді, күшті аяқтады және команда оның 9.618 ұпайын есептен шығарды. Струг команданы бекітіп, 9.837 ұпай жинады, Мосеанумен бірге финалға жолдама алды, ол да 9.837 ұпай жинап, төртінші орынға ие болды. Дауес команданың ең жоғары ұпайын – 9.850 жинады, ол финалға жетінші орынға ие болар еді, бірақ әр елден тек екі гимнаст қатыса алады деген ережеге байланысты ол қатыса алмады. Команда Ресейден 0.897 ұпайға көш соқты. Командалық жарыста әр гимнаст екі секіріс орындады, бірақ ең жоғары ұпай ғана есепке алынды. Фелпс команданы бастады, содан кейін Чоу, Миллер және Дауес жақсы нәтижелер көрсетті. Аз ғана артықшылықпен Мосеану алтын медальді жеңіп алу үшін 9.762 ұпай жинауы керек болды. Мосеану екі рет секіргенде, толыққан жоқ және кілемге кері құлады. Ол 9.200 ұпай жинады, бұл алтын медальді жеңіп алуға жеткіліксіз болды. Ресей әлі де еденде өнер көрсетіп жатты, 1994 жылғы еден гимнастикасының әлем чемпионы Дина Кочеткова және Ресейдің қазіргі еден гимнастикасының чемпионы Роза Галиева өнер көрсетуге дайын тұрды. Ресей командасы соңғы үш гимнастың ұпайлары 9.816-дан жоғары болса, алтын медальді жеңіп алуы мүмкін еді, бұл олардың қабілеттеріне сай болды. Струг, Мосеану, Доминик Дауес, румын гимнасттары Симона Аманар және Джина Гогеан, қытай гимнасты Джи Лия сол түні бір төрешілер алдынан 9.825 немесе одан жоғары ұпай алған еді. Струг команданың зәкірі ретінде келесі секіріп, Мосеану сияқты секірді, сонымен қатар кілемге кері құлады. Ол тұрғанда, аяғына жарақат алғаны анық болды. Стругты жаттықтырушысы Бела Кароли қайтадан секіруге шақырды. Кароли үнемі: "Сен бұл іске жете аласың, Керри!" - деп айқайлады, бұл сөздер кейіннен халық мәдениетінде мантрға айналды. Көпшілік назардан тыс қалған екінші оқиға – Струг пен Мосеанудың жеке All Around жарысына қатысу үшін Дауеспен күшті бәсекелестікке түскені. Әр елден үш гимнаст ғана All Around финалына өте алады, егер Струг қайтадан секірмегенде, ол Миллер, Дауес және Мосеанудан кейін төртінші орынға ие болар еді. Бұл фактордың қалай әсер еткені белгісіз, бірақ басқа АҚШ гимнасттарынан айырмашылығы, Мосеану мен Струг екеуі де оңай секіруді бірінші орындағаннан кейін, оңай секіруді жарым-жартысына жылытуына қарамастан, екі рет ауыр секіруді 1.5 орындады. Каролидің стратегиясы команда үшін қауіпсіз ұпай жинаудың орнына, All Around жарысына қатысу үшін өз гимнасттарының ұпайларын барынша көбейту болуы мүмкін. Мосеану мен Струг Дауестен жоғары орын алу үшін тиісінше 9.450 және 9.775 ұпай жинауы керек еді. Струг аяғындағы жарақатты басуға тырысып, Кароли мен командаластарының жігерлендіруімен секіру жолағының басына қайта оралды. Ресейдің ең үздік үш гимнастың ұпайлары әлі жарияланбағандықтан, Струг командасына алтын медальді қамтамасыз ету және ресейліктердің жете алмайтынын қамтамасыз ету үшін екінші рет секіруі керек болды. Екінші секіруді жақсы орындап, жерге жақын түсті, бірақ ол бірден жарақат алған аяғын көтеріп, ауырсынудан құлап қалды, оны подиумнан алып кетуге тура келді. Струг 9.712 ұпай жинап, алтын медальді жеңіп алды, көрермендер қуанышпен қарсы алды. Стругтың секіруінің бұл бейнесі бірден 1996 жылғы Олимпиаданың ең мәңгілік сәтіне айналды және американдық Олимпиада тарихындағы ең атақты сәттердің біріне айналды. Струг тек секіру финалына ғана емес, сонымен қатар All Around жарысына да қатысуға құқық алды. Айырықша жағдай, секіру арқылы ол All Around жарысына қатысуға құқық алды, бірақ жарақаттан кейін қатыса алмады, ал оның орнына Мосеану шықты. Миллер секіру финалында, ал Дауес еден гимнастикасының финалында оның орнына шықты. Сонымен қатар, Дауес осы жарыс кезінде секіру финалына да қатысты, команданың ең жоғары ұпайын – 9.762 жинады. Струг дереу ауруханаға жеткізілді, бірақ Кароли оның медаль табын өткізіп алмауы үшін оны командадан кейін подиумға көтеріп әкелді. Миллер өзінің орналасқан жерінен (бойы бойынша) Стругтың сол жағына көшіп, Стругты подиумға көтеруге көмектесті, ал Мосеану Стругтың оң жағында болды. Командадан асығыс шығарылғандықтан және аяғына байланган бинттің қалыңдығына байланысты, Струг ғана жылы киімдерінің шалбарын кимеді. Осы факторларға байланысты, командалық суреттерде әдеттегіден гөйі басқаша көрінеді. Стругтың батыл секіруіне қарамастан, Миллер командалық жарыста ең жоғары ұпай жинаған мүше болды, жалпы жарыста екінші ең жоғары екі күндік ұпайды жинады (78.028, Лилия Подкопаеваның 78.061 ұпайынан кейін). Алайда, Дауес (39.187) жарыстың опциялық бөлігінде команданың ең жоғары ұпайын жинады (румын гимнасты Симона Аманардың 39.387 ұпайы Дауестен жоғары болды), ал Стругтың опциялық ұпайы (39.073) Миллердің (38.967) ұпайынан да асып түсті. Команданың алтын медальді жеңіп алуы АҚШ үшін керемет жеңіс болды, өйткені бұрынғы КСРО 1950 жылдардан бері қатысқан барлық Олимпиадаларда осы жарысты жеңіп алған. Сонымен қатар, АҚШ бұл жарысты Олимпиадада немесе Әлем чемпионаттарында ешқашан жеңіп алған емес, бірақ Атлантада олар осы уақытқа дейін АҚШ-тың ең күшті командасын ұсынды және ресейліктер мен әрекеттегі әлем чемпионы румындарды басып өтті. Алтын медальді жеңіп алу американдық жұртшылыққа команданы жақындастырды, содан кейін турлар, келісімдер, сұхбаттар және телешоулар жасалды, олардың барлығына американдық Олимпиада және гимнастика тарихындағы орын берілді.

Олимпиадалық команданың ұпайлары

RankTeamVaultUnevenBarsBalanceBeamFloorTotalRank C O Rank C O Rank C O Rank C O Rank 97.209297.809196.410297.797 1389.225Шеннон Миллер 9.7629.700109.7759.78799.7379.86219.7879.6181878.0282Домминик Доуес 9.7259.76289.7629.85059.4259.725119.6879.850777.7866Керри Страг* 9.8129.71259.6759.787149.3509.737159.8259.837177.7357Домминик Мосеану 9.6629.200489.7259.812119.6879.85029.7509.837477.52311Джейси Фелпс 9.5879.662219.7129.787139.0129.600389.6629.7501576.72217Эми Чоу 9.7009.712119.7629.8376 39.01195Аманда Борден 9.3129.725199.7129.7621038.51197

*Страг көпсайысқа, секіру тақтасына және еденге іліккенімен, бірақ білезігін жарақаттауына байланысты финалдардың ешқайсысына қатыспады. Мосеану көпсайыста оның орнына шықты, Миллер секіру тақтасының финалында, ал Доуес еденнің финалында оның орнына шықты. Барлық командалық ұпайлар үшін 1996 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының гимнастикасы – Әйелдер өнер командасының көпсайысын қараңыз.

Жеке жан-жақты финал

Жеке All Around финалында Доминик Мосеану теңгерім арқауындағы алға соққысынан кейін тепе-теңдігін жоғалтты, нәтижесінде 9.600 ұпай жинап, жарысқа үміткерліктен шығып қалды. Ұпайы төмен болғанына қарамастан, ол жеке сайыста 9-шы орынды иеленді. Керісінше, Доминик Доуес пен Шеннон Миллер екеуі де тең емес тақтадан бастады, ал алғашқы екі айналымнан (тең емес тақта және тепе-теңдік арқауы) кейін олар тиісінше 1-ші және 2-ші орында болды. Бірақ бұл қуаныш ұзаққа созылмады. Миллер едендегі алғашқы құлап өтуінде (қос иілім) жетіспеді және едендегі соңғы құлап өтуінде (толық бұрылыспен қос арқа) шекарадан шығып кетті. 9.475 ұпай оның медаль үмітін жоққа шығарды. Содан кейін Доуес еденде алға соққы жасағанда шекарадан шығып кетті. Ол 9.000 ұпай жинады, осылайша АҚШ командасы жеке сайыста күреске қатысу мүмкіндігінен айырылды. Миллер 8-ші орынды, ал Доуес 17-ші орынды иеленді. Әлем чемпионы Лилия Подкопаева титул мен алтын медальді жеңіп алды, ал үш румын командасы командалық қола медальдары үшін өш алып, қалған медальдарды басып алды (Гина Гогеан күміс медальді жеңіп алды, ал Симона Аманар мен Лавиния Милошовичи қола медаль үшін тең бөлісті).

Қамқорлық

Финалдық жарыста АҚШ командасы айтарлықтай жақсы өнер көрсетті. Финалдық жарыстың бірінші күнінде секіруде Шаннон Миллер (жарақат алған Керри Стругтың орнына шыққан) және Доминик Доуес сынға түсті. Екеуі де қатесіз өнер танытпады, Миллер екінші секірісінде құлап, 6-шы (Доуес) және 8-ші (Миллер) орындарды иеленді. Румыниялық Симона Аманар 9,825 орташа баллмен жеңіске жетті, ал қытайлық Мо Хуйлан екінші (9,768) және румыниялық Джина Гогеан үшінші (9,750) орындарды иеленді.

Тегіс емес сымдар

Келесі жарыста, теңдессіз тарамдарда, Эми Чоу мен Доминик Доуз өнер көрсетті. Эми Чоу тамаша орындаумен 9.837 ұпай жинап, Би Вэйцзинмен екінші орынды бөлісті. Светлана Хоркина бірінші орынды жеңіп алды (9.850), ал Доминик Доуз төртінші орынды иеленді (9.800).

Тепе-теңдік арқаны

АҚШ көрермендері ең көп драмалық оқиғаларды тепе-теңдік бағанасының финалдық жарысында көрді. Доминик Мосеану мен Шеннон Миллер екеуі де жарысқа қатысты, және олар екеуі де алтын медаль үшін күресуге тиіс еді. Алайда Мосеану өте қауіпті құлап кетті. Арқамен секіріп, үш рет тік ұшу кезінде, екінші ұшуда аяғын бағанаға тіремей қалды, бірақ бәрібір айналып, басын бағанаға соқты. Ол екі қолымен бағананы ұстап алды, бірақ 9.125 ұпай жинап, 6-шы орынға ие болды. Миллер болса, 9.862 ұпай жинап, тепе-теңдік бағанасында жеңіске жетті. Бұл 1996 жылғы Олимпиада ойындарында АҚШ үшін жеңілген жалғыз жеке алтын медаль және АҚШ әйелдер гимнастикасы үшін үшінші жеке Олимпиада алтын медалі болды – бойкотталмаған Олимпиадалардағы алғашқысы. (Мэри Лу Реттон 1984 жылы көпсайыста алтын, ал Джулианна Макнамара 1984 жылы әртүрлі биіктіктегі тақталарда алтын жеңіп алды). Содан бері сегіз американдық әйел гимнаст жеке Олимпиада алтын медальдарын жеңіп алды: Карли Паттерсон (2004 жылы көпсайыста), Настия Лиукин (2008 жылы көпсайыста), Шон Джонсон (2008 жылы тепе-теңдік бағанасында), Габриэль Дуглас (2012 жылы көпсайыста), Элли Райсман (2012 жылы еден жаттығуында), Симон Байлс (2016 жылы көпсайыста, секіру тақтасында және еден жаттығуында), Джейд Кэри (2021 жылы еден жаттығуында) және Суниса Ли (2021 жылы көпсайыста).

Төменгі қабаттағы жаттығу

Едендегі финалда Доминик Мосеану мен Доминик Доуес екеуі де өнер көрсетті. Олардың екеуінің де сәтті шығыстары болды; алайда, Доуес 9.837 ұпаймен және 3-орынды иеленді, ал Мосеану 9.825 ұпай алып, 4-орынға табан тіреді. Көпшілік Мосеанудың әдемі хореографиясы мен өнер таныстыруын ұнатып қалды, бірақ оның акробатикалық элементтері үш жүлдегерге қарағанда қиын болмады.

Олимпиададан кейінгі кезең

"Ұлы жетілік" алтын медаль жеңісінен кейін гастрольдік сапарға шықты. Алайда, Стрюг қалған алты мүшеге қосылмауды жөн көрді және оларға қарағанда әлдеқайда жоғары төлем алу үшін қарсылас гастрольдік сапардың жетекшісі болды. Бүкіл команда Wheaties дәнді астық қорабында және бірнеше ток-шоуда пайда болды. Миллер Барселона ойындарында бес медаль жеңіп алғаннан кейін команданың ең табысты мүшесі болды және американдық әйелдер үшін жалғыз жеке алтын медальді жеңіп алды. Оның тепе-теңдік бағанасындағы алтын медалі американдықтар үшін тұңғыш рет болды, ал 2008 жылғы ойындарда Шон Джонсон одан кейін ғана осы жетістікке қол жеткізді. 2008 жылы "Ұлы жетілік" командалық санатта АҚШ Олимпиадалық Даңқ залына енгізілді. Команда Чикагода өзге олимпиадалық чемпиондармен бірге марапат алды. 2012 жылы көрермендер NBC тарихындағы ең ұлы Олимпиадалық сәттерге дауыс беріп, 21 шілдеде Лондон Олимпиадасына арналған "30 ең керемет Олимпиадалық сәт" арнайы бағдарламасын тамашалай алды. Керри Стрюгтің секірісі көрсетілген видеолардың бірі болды және ең көп дауыс жинап, тізімде бірінші орынға шықты. 2016 жылдың 8-10 шілдесінде "Ұлы жетіліктің" барлық мүшелері Сан-Хоседе (Калифорния) өткен Олимпиадалық іріктеу кезеңіне және 9 шілдеде АҚШ гимнастикасының Олимпиадалық шеруіне қатысу үшін SAP орталығында болды.