Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Теңіз деңгейінен төмен тұзды көл
Salt lake below sea level
Ассал көлі (بحيرة عسل , әліпбиі. Мұнай көлі) – Джибутидің батыс-орталық бөлігінде орналасқан кратерлік көл. Ол Арта аймағы мен Таджура аймағы арасындағы Таджура шығанағының батыс жағасында, Дихил аймағына тиіп, Ұлы Рифт аңғарының жоғары жағында, Джибути қаласының батысында жатыр. Ассал көлі – Афар үшбұрышында теңіз деңгейінен төмен орналасқан тұзды көл. Бұл Африкадағы құрлықтағы ең төменгі нүкте және Ғалилея теңізі мен Өлі теңізден кейінгі Жер бетіндегі үшінші ең төменгі нүкте. Көлден су шығысы жоқ, ал жоғары булану салдарынан суының тұздылығы теңізден 10 есе артық, бұл оны әлемдегі ең тұзды су қоймаларының біріне айналдырады – Гарабогазкөл, Ретба көлі және Гаетале тоғанынан кейін. Көлдегі тұз 2002 жылы көлдің оңтүстік-шығыс жағында берілген төрт концессия бойынша игеріледі; өндірістің басым бөлігі (шамамен 80%) Société d’Exploitation du Lac және Société d’Exploitation du Salt Investment S. A de Djibouti компанияларына тиесілі.
Lake Assal (بحيرة عسل , lit. “Honey Lake”) is a crater lake in central western Djibouti. It is located at the western end of Gulf of Tadjoura between Arta Region, and Tadjoura Region, touching Dikhil Region, at the top of the Great Rift Valley, some west of Djibouti city. Lake Assal is a saline lake that lies below sea level in the Afar Triangle, making it the lowest point on land in Africa and the third lowest point on Earth after the Sea of Galilee and the Dead Sea. No outflow occurs from the lake, and due to high evaporation, the salinity level of its waters is 10 times that of the sea, making it the fifth most saline body of water in the world, behind Garabogazköl, Lake Retba, and Gaet'ale Pond. The salt in the lake is exploited under four concessions awarded in 2002 at the southeast end of the lake; the major share of production (nearly 80%) is held by Société d’Exploitation du Lac and Société d’Exploitation du Salt Investment S. A de Djibouti.
География
Ассал көлі Джибутидің ортасында, Ұлы Рифт аңғарының солтүстік жағындағы жабық шұңқыда орналасқан. Данакил шөлінде жатқан көл, батыс бөлігіндегі төбелермен шектелген. Көл теңіз деңгейінен төмен орналасқан, Африканың ең төмен нүктесі болып табылады. Соңғы екі онжылдықта Таджура шығанағы арқылы Губбет-эль-Хараб шығанағымен байланысты жолдар салынуымен өнеркәсіптік кен өндірісі қайта жанданды. Көл суының деңгейі төмендеп бара жатқаны да хабарланды, бұл көл жағасындағы қазіргі су деңгейінен 50 фут (15 метр) жоғарыдағы белгіден көрініп тұр. Көл суының түсі күні бойы өзгеріп, кейде флуоресценттік түстерде пайда болады.
Lake Assal is located in the middle of Djibouti, in a closed depression at the northern end of the Great Rift Valley. Situated in the Danakil Desert, it is bounded by hills on the western region. The lake lies at an elevation of below sea level, making it the lowest point of Africa. In the recent two decades, industrial mining has been revived with development of roads linking with the Ghoubbet el Kharab bay by the Gulf of Tadjoura. It is also reported that the lake water level is receding as discerned from a 50 feet (15 m) mark on the banks of the lake from the present water level. The lake water colour also changes over the duration of the day, at times appearing in fluorescent colours.
Тарих
Көлдің геологиялық тарихын француз геологтары зерттеді, оны Данакил көлдерінің геологиясымен салыстырды. Осы зерттеуге сәйкес, көл бастапқыда туфа, марл және калькреттер қабатының үстінде тұщы судан тұрған. Белгілі бір биіктікте "Melanoides tubeculatus (Melania tuberculata), Corbicula consobrina және Coelatura teretiuscula" түрлері "базальттардың үстінде кездесетіні" хабарланды. Қазіргі көл төңірегінде Ervilius purpura және cerithium sp. түрлері бар марл қалыптары ғасырлар бойы тұщы сулы көлдің біртіндеп тұзды суға айналуын көрсетеді; мұның себебі лагуна немесе теңіз суының енуі болуы мүмкін. Тұзды қабаттың үстінде Navicula sp., kankar және гипс түйіндері бар диатомит анықталды. Бұл қабаттар гипсотты қабаттарға, одан кейін тас тұз қабаттарына айналады; бұл қабаттар көл деңгейіне дейін көрінеді.
The lake's geological history was studied by French geologists who compared it with the geology of Danakil lakes. According to this study, the lake originally contained freshwater overlying the mantle of tufas, marls and calcretes. At an elevation of "Melanoides tubeculatus (Melania tuberculata), Corbicula consobrina and Coelatura teretiuscula" were reported "resting on the basalts". At the present bed level, the formations of marls with Ervilius purpura and cerithium sp., are indicative of gradual transformation over the centuries to saline water lake; the reason could be on account of lagoon or marine intrusion. Diatomite with Navicula sp., kankar and nodules of gypsum are discerned above the saline band. These bands are converted into gypsiferous layers succeeded by rock salt layers; these layers are seen up to the lake level.
Эволюция
Қазіргі кездегі аса тұзды көлдің тас тұз қабаттары арқылы қалыптасуының екі түсіндірмесі қарастырылды. Дегутиннің пікірінше, көл Губбет-эль-Харабтан теңіз суымен жабылған, ал Дрейфус теңіз деңгейінің көтерілуі нәтижесінде теңізден көлге жер асты ағындарының қалыптасуына байланысты деп санайды. Ассал көлінің маңындағы геологиялық құрылымдар вулкандық базальттан (3,4 – 1,0 млн жыл бұрын) тұрады. Көлге ең жақын жанартау – Ардукока, ол оңтүстік-шығысында орналасқан және топографиялық картада ( ) контур сызығымен белгіленген. Көлдің оңтүстік бөлігінде ені шамамен өзгеретін құмды алқаптар бар. Су жиналатын алапта өңделетін жер шамалы. Көлге су жеткізу көздері тұрғысынан маңызды ерекшелік – Ассал-Губбет жарылысы, ол жақындағы базальттық формациялардан (1 млн жылдан кем) құралған.
Two interpretations have been considered for the evolution of the present highly saline lake over the rock salt layers. One view, by Degoutin, is that the lake was flooded by the sea from the Ghoubbet el Kharâb, and the second view is by Dreyfuss who attributes it to the rise in sea level resulting in subterranean flows that were established to the lake from the sea. The geological setup around Lake Assal consists of volcanic basalt (3.4 – 1.0 Mya) formations. The nearest volcano to the lake, to its southeast, is the Ardoukôka, about away from the shores of the lake, which is marked on topographic map with ( ) contour line. The southern part of the lake has sand patches whose width varies from about There is hardly any arable land in the catchment. The important feature, from the point of view of the sources of water to the lake, is the Assal Ghoubbet Rift, which is formed of recent basaltic formations (less than 1 Mya).
Гидрология
Көлдің су жиналатын алабы өлшенді. Көлге, уақытша ағындардан болатын сирек жауын-шашынның нәтижесінде тұщы судың қалдық беттік ағыны түседі; су жиналатын аймақта анық ағындар жоқ. Жаңбырдан ағып түсетін сулар, жауын-шашынның қарқындылығына байланысты бірнеше сағаттан екі-үш күнге дейін созылуы мүмкін мол су тасқыны түрінде болады. Бұл ағын көлге тұзды далаларды су басу арқылы әсер етеді. Көлдің оңтүстік бөлігінде уақытша су жолдары анықталды, ал Калу өзені аңғарында тұрақты су көзі бар. Шындығында, Қызыл теңіз тұздарының стронций құрамын қарастыру арқылы, Қызыл теңіздің түбінде табылған тұзды сулар Ассал көлі сияқты қалай дамығанын анықтау оңай, ол олардың құрамының ең жоғарғы шегін көрсетеді. Ерітілген тұздарға NaCl, KCl, MgCl2, CaCl2, CaSO4 және MgBr2 жатады, Ассал көлінде NaCl басым, ал Өлі теңізде MgCl2 басым. Тұздардың беткі концентрациясы Өлі теңізде 268,8 г/л, ал Ассал көлінде 276,5 г/л құрайды; Өлі теңізде концентрация 326,6 г/л-ға, ал Ассал көлінде 398 г/л-ға жетеді. 1988 жылы шағын жеке кәсіпорындар тұз өндіруді жартылай коммерциялық негізде бастады. Содан кейін, 1998-2000 жылдары Эритрея мен Эфиопия арасындағы қақтығыс кезінде көлден тұз өндірудің ең жоғарғы деңгейіне жетілді. Эфиопияға тұзды өте тартымды бағамен (бұрынғы сату бағасынан 250% жоғары) жеткізуде Эритреяны Джибути алмастырды, сол кезде ол "ақ алтын" деп аталды.
The watershed area of the lake measures There is a residual surface runoff of fresh water into the lake from the sporadic rainfall from ephemeral streams; there are no defined streams in the catchment. Runoff from rainfall is in the form of flash floods which may last from several hours up to two or three days depending on the intensity of rainfall. This flow pattern affects the lake by inundating the salt pans. Temporary water courses are identified in the southern part of the lake, while the Kalou River valley has a permanent water source. Indeed, by observing the strontium composition of the Red Sea brines, it is easy to deduce how these salt waters found at the bottom of the Red Sea could have evolved in a similar way to Lake Assal, which ideally represents their compositional extreme. The dissolved salts include NaCl, KCl, MgCl2, CaCl2, CaSO4 and MgBr2, with NaCl dominating in Lake Assal and MgCl2 in the Dead Sea. The surface concentration of salts is 268.8 g/L for the Dead Sea and 276.5 g/L for Lake Assal; the concentration increases to 326.6 g/L at depth in the Dead Sea and to 398 g/L at depth in Lake Assal. Salt production on a semi commercial basis started in 1988 by small private enterprises. Thereafter, extraction of salt from the lake peaked in 1998–2000 when there was a conflict between Eritrea and Ethiopia. Djibouti replaced Eritrea in supplying salt to Ethiopia at highly attractive prices (250% of the earlier sale price) when it came to be known as the "white gold."
Даму жобалары
Ассал көлін қоршаған осы рифтік аңғардың геотермальдық ресурстары, жоғары температуралық айырмашылықтарды көрсетеді, Ассал көлінің солтүстігінде орналасқан Лава көлінің жанындағы Фиале аймағында дамыту мақсатында зерттелді. 30 МВт қуаттылықтағы геотермальдық электр стансасын салу ұсынылып отыр. Сонымен қатар, Ассал көлі аумағындағы жел энергиясының әлеуетін, геотермальдық стансаға жақын, Ассал көлінен шамамен жерде жел электр стансасы арқылы пайдалану жоспарлануда. Көл аймағындағы сейсмикалық және вулкандық белсенділікті ескере отырып, Джибути және американдық компания 2001 жылы бірлесіп алтын кендерін іздеу жұмыстарын бастады. Ассал көлі, Ғұббет әл-Хараб шығанағы және Ардукоба жанартауы туристік тартымдылықтар ретінде дамытуға ұсынылды.
The geothermal resources of this rift valley surrounding Lake Assal, which shows a high temperature variation, was studied for development in the Fiale area near Lava Lake, about north of Lake Assal. It is proposed to establish a geothermal power station of 30 MW capacity. Wind power potential available in the Lake Assal area is also proposed to be exploited with a Wind Power station about from Lake Assal, near the geothermal plant. Considering the seismic and volcanic activity in the lake region, exploration for mineral deposits of gold was initiated in 2001 jointly by Djibouti and an American company. The Lake Assal area, the Ghoubbet El Kharab bay and the Ardoukoba Volcano were proposed to be developed as tourist attractions.