Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жартылай құрғақ Пампас, сондай-ақ Құрғақ Пампас деп те аталады, Аргентинаның орталық бөлігінде орналасқан орташа белдеулі шалғынды далалардың биоаймағы.
The Semi arid Pampas, also known as the Dry Pampas, is a temperate grassland ecoregion of central Argentina.
Орнату
Жартылай құрғақ Пампалар, оның ішінде батыс Буэнос-Айрес провинциясы, оңтүстік Кордоба және Сан-Луис провинциялары, сондай-ақ Ла Пампа провинциясының көп бөлігін қамтиды. Бұл аймақта барлығы миллионнан аспайтын адам тұрады, олардың көпшілігі елдегі ең төменгі кедейлік деңгейімен қамтамасыз етілген. Шығысында ылғалды Пампа даласы, ал батысында құрғақ Аргентиналық Эспиналь (тікенді) даласы орналасқан. Бұл аймақтағы топырақ шығысқа қарағанда құмдырақ, бірақ екі аймақ та көбінесе аз көлбеулі және жиі саусақ тәрізді көлдермен сипатталады. Көбінесе ұқсас болғанымен, бұл екі биома жауын-шашын мөлшері, топырақтың сапасы және жерді пайдалану ерекшеліктерімен ажыратылады; бұл аймақтағы Пампа әдетте ылғалды Пампаға қарағанда үштен бір бөлігіне кем жауын-шашын (700 мм, 27 дюйм) жауады.
The Semi arid Pampas cover an area of , including western Buenos Aires Province, southern Cordoba and San Luis Provinces and most of La Pampa Province. The area is, in all, home to no more than a million people, who generally enjoy some of the nation's lowest poverty rates. The Humid Pampas grassland lies to the east, while the drier Argentine Espinál (thorny) grassland lies to the west. The soil tends to be sandier in this region than to the east, though both regions are characterized by their mostly minimal incline and frequent finger lakes. Generally more similar than not, these two biomes are mostly distinguished by their contrasting rainfall quantities, soil quality and land use; this section of the pampas typically sees about a third less rainfall (700 mm, 27 in) than the humid pampas.
Флора
Бұл аймақ шығыстағы ылғалды панпаларға ұқсас, кең жайылымдарымен сипатталады. Дегенмен, жер бетін жабатын шөптер әлемдік далалардағы ұзын шөптерге жақын. Ағаштардың саны салыстырмалы түрде аз (көбінесе желден қорғауға немесе әсемдеуге отырғызылған импортталған ombúes, alders және итальяндық кипаристер), аймақта аралық бұталы жерлер, әсіресе каркехилья және кальден (дәрілік қасиеттерімен құнды), сондай-ақ Аргентинаның көп бөлігінде кездесетін көлеңкелі альгарробо өседі.
Not unlike the more humid pampas to the east, this area is characterized by its extensive grasslands. This groundcover, however, tends to be closer to long grass varieties found in the world's steppes. Its landscape punctuated by relatively few trees (mostly imported ombúes, alders and Italian cypresses planted to provide wind breaks or landscaping), the region is home to intermittent shrublands, therein particularly carquejilla and caldén (prized for their medicinal qualities), as well as the shady algarrobo, common to much of Argentina.
Фауна
Аймақтың сирек ландшафты мен жауын-шашынның сенімсіздігіне байланысты, оның жануарлар дүниесі көршілес Патагонияға ұқсас. Аймақтың ең көп таралған табиғи тұрғыны – нанду, немесе Дарвиннің реясы. 19-шы ғасырдың басында аймақта кең таралған, олардың үлкен топтары жиі кездесетін. Шындығында, олар мен олардың жұмыртқалары ғасырлар бойы Пуэльхтер мен аймақтың басқа да жергілікті халықтарының протеин қажеттіліктерін қамтамасыз еткен. Бірақ 1830 және 1880 жылдар аралығындағы қатарынан жасалған геноцидтік науқандар кезінде олар Аргентина армиясының жаппай қырғынына ұшырады, армия осылайша жергілікті тайпаларды аштыққа түсіріп, қарсы тұрудан айыруға сенді. 1920 жылдары құрып кетуге жақын келген нанду топтары едәуір қалпына келді және содан бері, сол кезде құрып кетуге жақын болған пампа бұғылары сияқты, заңмен қорғалады. Басқа да көп таралған құстарға сұр қаршығалар, кескіштер, мартиндер, сутастар және лелектер жатады. Аймақта пумалар, пампа түлкілері, кавиалар, маралар және басқа да құрғақшылыққа төзімді сүтқоректілер, сондай-ақ Солтүстік Америкаға тән сканкстер мен опоссумдар да мекендейді.
In part owing to its sparse landscape and unreliable rains, the area's fauna rather resembles much of neighboring Patagonia's. Perhaps the most common natural inhabitant to the region is the ñandú, or, Darwin's rhea. Nearly ubiquitous to the region in the early 19th century, vast herds were often observed at the time and, indeed, they and their eggs had for centuries provided the Puelches and the area's other indigenous peoples with much of their protein needs. Targeted during successive genocidal campaigns between 1830 and 1880, however, these inhabitants lost most ñandús to massacres by Argentine armies, who believed that in so doing, the indigenous tribes could be starved into surrender. Nearing extinction by the 1920s, the ñandú herds have recovered substantially and have since then, like the likewise then nearly extinct pampas deer, been protected by law. Other common fowl include gray hawks, partridges, martins, coots and storks. The region is also home to pumas, pampas foxes, cavias, maras and other drought resistant mammals, as well as some also common to North America, like skunks and opossums.
Адамға арналған
1880 жылдары аймаққа британдық қаржыландырылған теміржолдардың келуі, аймақтағы алғашқы маңызды ақ қоныс жайластырушылардың пайда болуына әкелді, олардың кейбіреулері Шөлді бағындыруға қатысқан полктерде қызмет еткен және оларға кең аумақтардағы жерлер берілді. Бұл аймақтың көп бөлігі кейіннен мал және қой шаруашылықтарына айналды, олар бүгінгі күнге дейін аймақтың жер пайдалануына басымдық береді; аймақ шаруалары шамамен төрт миллион бас ірі қара мал өсіреді (Аргентинаның оннан бір бөлігі). 1940 жылдан бері ауыл шаруашылығы және егін түрлерін жақсартудағы жетістіктер бидай, күнбағыс, сұлы және люцернаны қарқынды өндіруге мүмкіндік берді.
The arrival of British financed railways to the region in the 1880s brought with it the area's first significant presence of white settlers, some of whom had served in the regiments involved in the Conquest of the Desert and were granted vast tracts of land. Much of the area was subsequently fenced into cattle and sheep ranches, which dominate the region's land use to the present day; area ranchers raise approximately four million cattle (a tenth of Argentina's). Since the 1940s, advances in agriculture and crop breeding have allowed for intensive wheat, sunflower, oats and alfalfa cultivation, as well.
Қорғау және қауіптер
Сол кезден бері іске асырылған көптеген су электр стансалары Санта-Роза, Ла-Пампа сияқты дамыған қалалық аймақтардың өркендеуіне ықпал жасағанымен, кейбіреулері аймақтың экологиялық тепе-теңдігіне күтпеген салдарлар әкелді. Мысалы, Атуэль өзеніндегі бөгеттерге жаңбырлы маусымның артық суын шығаруға рұқсат беріледі, бірақ бұл Алгарробо-дель-Агила, Ла-Пампа ауылдық аймағына тигізетін әсерге жеткілікті назар берілмейді, соның салдарынан жақын жердегі ылғалды жерлерге зиян келтіріледі. Бұл аймақ бұған дейін Аргентинада ұлттық парк немесе табиғат қорғау қорығы жоқ жалғыз өңір болатын. 1971 жылы Ла-Пампа провинциясының жер иелері Арминда Рока мен Педро Луроның ұрпақтары 7 600 гектар (29 км²) жерді провинциялық үкіметке сыйға берді, ол бес жылдан кейін парктің есігін жұртшылыққа ашты. Аймақ 1996 жылға дейін толық қорғауға алынбаса да, бұл биомды қорғауға жасалған алғашқы маңызды қадам болды. Бүгінде Луро паркі табиғат қорғау қорығы құрғақ Пампас аймағындағы ең көп танымал орын болып табылады. 1977 жылы Ла-Пампа провинциясының оңтүстік құрғақ далаларында 9 900 гектар (38 км²) жер Лихуэ Калель ұлттық паркі ретінде бөлінді. Осы жетістіктерге қарамастан, аймақтың экожүйесі халық саны мен экономикалық өсімнен басқа, мал жаю және суару шараларының салдарынан үнемі қысымға ұшырап келеді.
Though many of the hydroelectric projects put into place since then have encouraged the development of a scattering of prosperous urban areas like Santa Rosa, La Pampa, some have had unintended consequences to the area's ecological balance. Dams along the Atuel River, for instance, are often allowed to release the rainy season's excess water with little regard to the area around rural Algarrobo del Aguila, La Pampa, causing avoidable inconvenience and disruption of nearby wetlands. Until recently, the region was the only one in Argentina lacking a national park or natural preserve. In 1971, descendants of La Pampa Province landowners Arminda Roca and Pedro Luro deeded 7,600 hectares (29 mi2) to the provincial government, which opened the park to the public five years later. Though the area would not be designated as fully protected until 1996, this was the first significant move to protect the biome. Today the Luro Park Natural Preserve is the most visited such area in the dry pampas region. In 1977, a 9,900 hectare (38 mi2) parcel in La Pampa Province's southern dry grasslands were set aside as Lihué Calel National Park. These accomplishments notwithstanding, the area's ecosystem has been under increasing pressure by grazing and irrigation activities, apart from population and economic growth themselves.