Козимо Росселли: Флоренциялық суретші және Сикстин капелласының фрескалары

Кіріспе

Италиялық суретші Козимо Росселли (1439–1507) – Кваттроченто дәуірінің итальян суретшісі. Ол негізінен туған жері Флоренцияда, ал карьерасының басында Пизада және 1481–1482 жылдары Римдегі Сикстин капелласында жұмыс істеді, онда қабырғалардағы үлкен фрескалардың бір бөлігін салған. Сандро Боттичелли, Пьетро Перуджино және Доменико Гирландайо сияқты Сикстин капелласында жұмыс істеген суретшілермен салыстырғанда Росселлинің таланты төмен деп есептелсе де, ол өмірі бойында маңызды тапсырыстарды орындауға қабілетті болды, бұл оның туған Флоренциядағы жоғары белсенділігінің куәсі. Маңызды жергілікті тапсырыстарға Флоренциядағы Сантиссима Аннунциата монастырының галереясындағы фрескасы және Флоренциядағы Сант-Амброджио шіркеуіндегі Қасиетті қан капелласындағы фрескалар жатады.

Өмірбаян

Козимо Росселли Флоренцияда дүниеге келген. 1453 жылы он төрт жасында ол Нери ди Биччидің шәкірті болды, ол Козимоның туысы Бернардо ди Стефано Росселлиді де оқытқан. 1469 жылы аяқталған ерте туындыларының бірі – Флоренциядағы Сантиссима Аннунциата шіркеуіндегі неміс бауырластығының капелласы үшін салған Барбара, Матфей және Иоанн Крестительдің панелі. Росселли Аннунциатаның ауласына фреска салған және көрші монастырдағы Жарияланудың лунетін безендірген. 1481 жылы Росселли Рим папасы Сикст IV шақырған суретшілердің қатарында болды. Олар Сикстин капелласының қабырғаларын фрескамен безендеу үшін Сандро Боттичелли, Пьетро Перуджино және Доменико Гирландайо сияқты шеберлермен бірге жұмыс істеді. Росселли және оның серіктері, олардың арасында жас Пьеро ди Козимо болған деген болжам бар, екі-үш фреска орындады: Синай тауынан түсу, Соңғы кешкі ас және Таудағы уағыз. Қызыл теңізден өту туындысы бір кезде оған немесе Гирландайоға жатқызылған, бірақ шындығында Биажио д'Антонио салған, ол Росселлиге Соңғы кешкі астың жұмысында көмектескен. Джорджо Вазари өзінің «Ең көрнекті суретшілер, мүсіншілер және сәулетшілердің өмірі» атты еңбегінде, басқа суретшілер фрескалардың көлемі мен стилінде белгілі бір үлгіні сақтағаннан өзгеше, Росселли жарқын түстерді және көп мөлшерде алтынды қолданғанын, осының арқасында Папаның құрметіне ие болғанын жазды (Вазаридың айтуынша, Папа өнерде терең білімді емес). Джорджо Вазари Росселлидің тағы бірнеше туындыларын атады, соның ішінде Флоренциядағы Сант-Амброджио шіркеуінің сол жақтан үшінші капелласындағы Мадонна мен Баланың даңқындағы құрбандық алтарі. Сол шіркеуде Росселли салған фрескалары бар Қасиетті қан капелласы да бар, Вазари оны, әсіресе Мирандолалық жас ғалым Пиконың портреті үшін жоғары бағалады. Бұл капелладағы басты көрініс – сол шіркеуде сақталатын керемет жұмыс істейтін тостағанды алып жүру процесі. Росселли Луккада да біраз уақыт өткізді, онда ол әртүрлі шіркеулер үшін бірнеше құрбандық алтарі салды. Берлиндегі Gemäldegalerie-де Росселлидің үш картинасы бар: Мәсіхті жерлеудің кішкентай суреті және екі құрбандық алтарі, біреуі – Мадонна мен Бала, періштелермен, қасиеттілермен және шейіт болған бейкүнәлермен, екіншісі – Розарий Мадоннасы. Росселлидің басты шәкірті Пьеро ди Козимо болды, бірақ ол Фра Бартоломео, Мариотто Альбертинелли және Агноло ди Доменико дель Мацциерді де оқытты. Вазаридың сөзіне сүйенсек, Росселли 1484 жылы қайтыс болған, бірақ бұл қате, өйткені ол 1506 жылғы 25 қарашада тірі болғаны белгілі.

Cosimo Rosselli was born in Florence. In 1453, at the age of fourteen, he became a pupil of Neri di Bicci, who also trained Cosimo's cousin Bernardo di Stefano Rosselli. A relatively early work, completed in 1469, is the panel of Saints Barbara, Matthias and John the Baptist, painted for the chapel of the German confraternity in the church of the Santissima Annunziata, Florence. Rosselli also painted a fresco in the Annunziata's forecourt and a lunette of the Annunciation in the adjoining convent. Rosselli was one of the painters called by Pope Sixtus IV to Rome in 1481 to fresco the sides walls of the Sistine Chapel, together with other masters including Sandro Botticelli, Pietro Perugino and Domenico Ghirlandaio. Rosselli and his collaborators, which is said to have included the young Piero di Cosimo, executed two or three frescoes: the Descent from Mount Sinai, the Last Supper, and the Sermon of the Mount. The Passage of the Red Sea was once attributed to him or Ghirlandaio but is actually by Biagio d'Antonio, who also assisted Rosselli on the Last Supper. Giorgio Vasari wrote in his Lives of the Most Excellent Painters, Sculptors, and Architects that, as opposed to the other painters who followed a common pattern in the size and style of the frescoes, Rosselli used brighter colors and a large amount of gold, which granted him the appreciation of the Pope (who, hints Vasari, was not a deep expert of art). Giorgio Vasari mentioned other works by Rosselli, including the altarpiece of the Madonna and Child in Glory with Saints Augustine and Francis in the third chapel on the left of the nave of Sant'Ambrogio in Florence. In the same church is the Chapel of the Holy Blood with its frescoes by Rosselli, which Vasari praised highly, especially for a portrait of the young scholar Pico of Mirandola. The main scene in this chapel is a procession of the miracle working chalice held in the very same church. Rosselli also spent some time in Lucca, where he painted several altar pieces for various churches. The Gemäldegalerie, Berlin has three pictures by Rosselli: a small Entombment of Christ and two altarpieces, one of the Madonna and Child with Angels, Saints and the Martyred Innocents and another of the Madonna of the Rosary. Rosselli's chief pupil was Piero di Cosimo but he also trained Fra Bartolomeo, Mariotto Albertinelli, and Agnolo di Domenico del Mazziere. According to Vasari, Rosselli died in 1484, but this is a mistake, as he was known to have been living on 25 November 1506.