Ватикан Сикстин капелласы

Кіріспе

Сикстин капелласы ( /sɪˈstiːn ˈkæpəl/; Sacellum Sixtinum; kapˈpɛlla siˈstiːna) – Ватикан қаласындағы Апостолдық сарайдағы, Папаның ресми резиденциясындағы капелла. Бастапқыда «Каппелла Магна» («Ұлы капелла») деп аталған бұл капелла 1473–1481 жылдар аралығында салдырған Папа Сикст IV-тен атын алған. Сол кезден бері ол діни және Папалық қызметтер үшін пайдаланылып келеді. Бүгінде бұл жерде Папалар конклавы өтеді – жаңа Папа сайлану процесі. Капелланың даңқы негізінен оның ішкі бөлігін безендіретін фрескаларға, әсіресе Сикстин капелласы төбесіне және Микеланджелоның «Соңғы сот» туындысына байланысты. Сикст IV билік еткен кезде Сандро Боттичелли, Пьетро Перуджино, Пинтуриккио, Доменико Гирландайо және Козимо Росселли сияқты Ренессанс суретшілерінен тұратын команда Мұсаның өмірі мен Иса Мәсіхтің өмірін бейнелейтін фрескалар сериясын жасады. Фрескалардың үстінде Папалардың портреттері, ал астында иллюзиялық (trompe l'œil) маталар бейнеленген. Олар 1482 жылы аяқталды, ал 1483 жылғы 15 тамызда Сикст IV Сикстин капелласында бірінші рет месса өткізіп, капелланы киелі деп жариялады және Құдай анаға арнады. 1508–1512 жылдар аралығында, Папа Юлий II-нің қолдауымен Микеланджело капелла төбесін суреттеді. Бұл жоба Батыс өнерінің бағытын өзгертті және адамзат өркениетінің ең маңызды көркем жетістіктерінің бірі саналады. Римді тонаудан кейін, өзгеше саяси жағдайда ол оралып, 1535–1541 жылдар аралығында Папалар Климент VII және Павел III үшін «Соңғы сот» фрескасын жазды. Микеланджелоның суреттері ашылғанына бес ғасыр өткен соң бүкіл әлемнен көптеген келушілерді тартты.

Тарих

Паптық конклавтардың орны ретінде танымал болса да, Сикстин капелласының негізгі функциясы – Папалық капелланың (Cappella Pontificia) шіркеуі болып табылады, ол Папалық үйдің екі органының бірі және 1968 жылға дейін Папалық сот (Pontificalis Aula) деп аталды. 15 ғасырдың соңында, Папа Сикст IV тұсында Папалық капеллаға шамамен 200 адам кірді, олардың ішінде дін қызметкерлері, Ватиканның шенеуніктері және көрнекті миряндар болды. Папалық күнтізбеде жыл ішінде Папалық капелланың толық құрамымен жиналуы тиіс 50 жағдай белгіленген. Осы 50 оқиғаның 35-і – месса, оның 8-і – базиликаларда, әдетте Әулие Петрде өткізіліп, көптеген адамдар қатысты. Бұл Рождество және Пасха мейрамындағы мессаларды қамтыды, онда Папаның өзі қызмет етті. Қалған 27 месса кішкенере, жабық кеңістікте өткізілуі мүмкін, бұл үшін Сикстин капелласы қайта жаратылғанға дейін Каппелла Маджоре қолданылды. Каппелла Маджоре өзінің атын, «Үлкен капелла» атауын, Папа мен оның сүйіктілері күнделікті құлшылық ету үшін пайдаланған тағы бір капелла болғандықтан алды. Папа Сикст IV тұсында бұл Папа Николай V капелласы болды, оны Фра Анжелико безендірген. Каппелла Маджоренің 1368 жылы бар екені жазылған. Трапезундтық Андреас Папа Сикст IV-ке жолдаған хатында, қазіргі капелланың орнына бұрынғысын қирату кезінде Каппелла Маджоре қираған күйде, қабырғалары қисайған жағдайда болғанын айтқан. Қазіргі капелла, Каппелла Маджоре орнында, Баччо Понтелли Папа Сикст IV үшін жобалап, Джованнино де Дольчинің қадағалауымен 1473 және 1481 жылдар аралығында салынды. Қазіргі капелланың пропорциялары түпнұсқасына өте жақын болып көрінеді. Салынғаннан кейін капелла Сандро Боттичелли, Доменико Гирландайо, Пьетро Перуджино және Микеланджело сияқты Жоғары Ренессанстың ең танымал суретшілері салған фрескалармен безендірілді. Сикстин капелласы бүгінгі күнге дейін өз функциясын сақтап келеді және Папа саяхаттамаса, Папа күнтізбесінің маңызды қызметтерін өткізіп тұрады. Оның тұрақты хоры, Сикстин капелласының хоры бар, олар үшін көптеген түпнұсқа музыка жазылды, ең танымал туындысы – Грегорио Аллегридің Miserere.

While known as the location of papal conclaves, the primary function of the Sistine Chapel is as the chapel of the Papal Chapel (Cappella Pontificia), one of the two bodies of the papal household, called until 1968 the Papal Court (Pontificalis Aula). At the time of Pope Sixtus IV in the late 15th century, the Papal Chapel comprised about 200 people, including clerics, officials of the Vatican and distinguished laity. There were 50 occasions during the year on which it was prescribed by the Papal Calendar that the whole Papal Chapel should meet. Of these 50 occasions, 35 were masses, of which 8 were held in basilicas, in general St. Peter's, and were attended by large congregations. These included the Christmas Day and Easter masses, at which the Pope himself was the celebrant. The other 27 masses could be held in a smaller, less public space, for which the Cappella Maggiore was used before it was rebuilt on the same site as the Sistine Chapel. The Cappella Maggiore derived its name, the Greater Chapel, from the fact that there was another chapel also in use by the Pope and his retinue for daily worship. At the time of Pope Sixtus IV, this was the Chapel of Pope Nicholas V, which had been decorated by Fra Angelico. The Cappella Maggiore is recorded as existing in 1368. According to a communication from Andreas of Trebizond to Pope Sixtus IV, by the time of its demolition to make way for the present chapel, the Cappella Maggiore was in a ruinous state with its walls leaning. The present chapel, on the site of the Cappella Maggiore, was designed by Baccio Pontelli for Pope Sixtus IV, for whom it is named, and built under the supervision of Giovannino de Dolci between 1473 and 1481. The proportions of the present chapel appear to closely follow those of the original. After its completion, the chapel was decorated with frescoes by a number of the most famous artists of the High Renaissance, including Sandro Botticelli, Domenico Ghirlandaio, Pietro Perugino, and Michelangelo. The Sistine Chapel has maintained its function to the present day and continues to host the important services of the Papal Calendar, unless the Pope is travelling. There is a permanent choir, the Sistine Chapel Choir, for whom much original music has been written, the most famous piece being Gregorio Allegri's Miserere.

Папалық конклав

Сикстин капелласының бір функциясы – кардиналдар коллегиясының конклавында әрбір папа сайлауы үшін арналған орын ретінде қызмет етуі. Конклав кезінде капелла төбесіне түтін шығару құбыры орнатылады, одан сигнал ретінде түтін көтеріледі. Егер сайлау бюллетеньдерін өртеген кезде пайда болатын ақ түтін шықса, жаңа папа сайланды деген сөз. Егер кандидаттардың ешқайсысы қажетті үштен екі дауысқа жетпесе, кардиналдар бюллетеньдерді ылғалды сабан мен химиялық қоспалармен бірге өртеді, нәтижесінде қара түтін шығады – бұл сайлаудың сәтті өтпегенін көрсетеді. Сикстин капелласында өткен алғашқы папалық конклав 1492 жылғы конклав болды, ол сол жылдың 6-11 тамызы аралығында өтті және нәтижесінде Александр VI папа, сондай-ақ Родриго Борджа сайланды. Конклав кардиналдарға әуен тыңдауға, тамақ ішуге, ұйықтауға және қызметшілермен бірге уақыт өткізуге мүмкіндік берді. 1455 жылдан бастап конклавтар Ватикан сарайында өткізіледі, ал Ұлы Скизмаға дейін – Санта-Мария-сопра-Минерва доминикан монастырында. 1996 жылдан бері Иоанн Павел II-нің Universi Dominici gregis апостольдық конституциясы конклав кезінде кардиналдардың Domus Sanctae Marthae-да орналасуын, бірақ Сикстин капелласында дауыс беруді жалғастыруын талап етеді. Бұрын конклавтар кезінде әрбір сайлаушы кардинал үшін канопелер қолданылатын, бұл тең дәрежелілік белгісі болды. Жаңа папа сайлануын қабылдағаннан кейін, жаңа есімін жариялағанда, өзге кардиналдар өздерінің орындықтарына бекітілген арқанды тартып, канопелерін түсіретін. Әйгілі Пій X-тің реформаларына дейін канопелер әртүрлі түстерде болды, олар қай папа кардиналды тағайындағанын көрсету үшін пайдаланылды. Пауыл VI өз паптығы кезінде кардиналдар коллегиясының саны соншалықты өскендіктен, канопелерді мүлдем жойды, себебі оларды қабырға бойында екі қатарға отырғызу қажет болды, бұл артқы қатардағы кардиналдардың көруіне кедерілтілді. Сикстин капелласының мрамор еденін сақтау мақсатында конклав өткеннен кейін ағаш шеберлері кіреберісте ағаш пандуспен бірге сәл көтерілген ағаш еден орнатады, осылайша түрлі себептермен коляскада тасымалдануға мұқтаж кардиналдарға көмектеседі.

One of the functions of the Sistine Chapel is as a venue for the election of each successive pope in a conclave of the College of Cardinals. On the occasion of a conclave, a chimney is installed in the roof of the chapel, from which smoke arises as a signal. If white smoke, which is created by burning the ballots of the election, appears, a new Pope has been elected. If no candidate receives the required two thirds vote, the cardinals send up black smoke—created by burning the ballots along with wet straw and chemical additives—it means that no successful election has yet occurred. The first papal conclave to be held on the Sistine Chapel was the conclave of 1492, which took place from 6 to 11 August of the same year and in which Pope Alexander VI, also known as Rodrigo Borja, was elected. The conclave also provided for the cardinals a space in which they could hear mass, and in which they could eat, sleep, and pass time attended by servants. From 1455, conclaves have been held in the Vatican Palace; until the Great Schism, they were held in the Dominican convent of Santa Maria sopra Minerva. Since 1996, John Paul II's Apostolic Constitution Universi Dominici gregis requires the cardinals to be lodged in the Domus Sanctae Marthae during a papal conclave, but to continue to vote in the Sistine Chapel. Canopies for each cardinal elector were once used during conclaves—a sign of equal dignity. After the new Pope accepts his election, he would give his new name; at this time, the other Cardinals would tug on a rope attached to their seats to lower their canopies. Until reforms instituted by Saint Pius X, the canopies were of different colours to designate which Cardinals had been appointed by which Pope. Paul VI abolished the canopies altogether, since, under his papacy, the population of the College of Cardinals had increased so much to the point that they would need to be seated in rows of two against the walls, making the canopies obstruct the view of the cardinals in the back row. In the wake of a conclave taking place to preserve the integrity of the marble floor on the Sistine Chapel, carpenters install a slightly elevated wooden floor alongside a wooden ramp in the entrance for those Cardinals who for one reason or another need to be transported in a wheelchair.

Құрылымы

Шапельдің ұзындығы мен ені шамамен 35 метр (118 фут) және төбесі негізгі еденнен жоғары көтеріледі. Оның сыртқы жағында ортағасырлық және Ренессанс дәуіріндегі көптеген итальяндық шіркеулерде кездесетін архитектуралық немесе сәндік элементтер жоқ. Шапельдің сыртқы қасбеті немесе сыртқы процессиялық есіктері жоқ, себебі кіру әрқашан Апостолдық сарайдың (Папа сарайының) ішкі бөлмелерінен жасалған, ал сыртқы көрінісі тек жақын жердегі терезелерден және сарайдағы жарық шұңқырларынан ғана көрінеді. Каппелла Маджореге де шөгу және қабырғалардың жарылуы әсер еткен, сондықтан сыртқы қабырғаларды нығайту үшін өте үлкен тіреулерді салу қажет болды. Басқа ғимараттардың бірігуі шапельдің сыртқы келбетін одан әрі өзгертіп алған. Ғимарат үш қабатқа бөлінген, оның ең төменгісі – бірнеше пайдалы терезелері мен сыртқы аулаға шығатын есігі бар, биік жертөле деңгейі. Ішкі жағынан, жертөле шапельді қолдау үшін берік күмбезделген. Ғимараттың әр жағында алты, ал екі басында екіден биік, қасқа тәрізді терезелер болған, олардың бірнешеуі жабылып қалған. Күмбездің үстінде күзетшілерге арналған бөлмелері бар үшінші қабат орналасқан. Бұл деңгейде ғимаратты айнала қоршап, қабырғалардан шығып тұрған аркадаға тірелетін ашық, сүйір өткел салынған. Өткел үнемі шапельдің күмбезіне су ағызып тұрғандықтан, оның үсті жабылып, шатырмен жабылған.

Сикстин капелласының ішкі көрінісі

Шәжірелердің жалпы пропорциялары өлшем бірлігі ретінде ұзындықты пайдаланады. Ол енін алу үшін үшке, ал биіктігін алу үшін екіге бөлінген. Екі жағында алты терезе, ал әр басында екі терезе болды. Нақты пропорциялар Ренессанс архитектурасының ерекшелігі болды және Римнің классикалық мұрасына деген қызығушылықтың артуын көрсетеді. Шәжіренің төбесі – терезе аркаларының басталу деңгейінде қабырғаларды айналатын қатардан көтерілетін жалпақ баррельді күмбез. Бұл баррельді күмбез әр терезе үстіндегі кішірек күмбездермен көлденең қиылысады, ол баррельді күмбездің ең төменгі бөлігін әр терезе арасындағы жасыл пилястрлардан көтерілетін үлкен ілгектер сериясына бөледі. Баррельді күмбез бастапқыда Пьерматтео Лауро де Манфреди да Амелияның суретімен жарқын көк түске боялып, алтын жұлдыздармен безендірілген. Бастапқыда бұл Паптық шіркеу мүшелеріне құрбандық алтарының жанындағы киелі орында және паломниктер мен қала тұрғындарына тең мүмкіндік берді. Бірақ Папаға келушілердің саны артқандықтан, экран жылжытылып, қарапайым жамағатқа арналған аумақ қысқартылды. Трансеннаның үстінде бір кезде алтын жалатылған әшекейлі шамдар тізілімі орналасқан, ал енді ағаш есік бар, онда бұрын алтын жалатылған әшекейлі темірден жасалған есік болған. Трансеннаның мүсіншілері сондай-ақ хор галереясын, яғни канторияны да жасады.

Тарих

Сикстин капелласын безендірудің алғашқы кезеңі көк түсті төбеге бояу салу болды, ол алтын жұлдыздармен көмкерілген. Тоқымалар Киелі Петрдің өмірінен оқиғаларды бейнелейді [төрт тоқыма], Киелі Пауылдың өмірінен оқиғаларды бейнелейді [алты тоқыма], Римдегі христиан шіркеуін негіздеушілерді, Ізгі хабарларда және Елшілердің істерінде сипатталғандай. Жұмыс 1515 жылдың ортасында басталды. Үлкен өлшемді болғандықтан, тоқымалар Брюссельде жасалды және Питр ван Аэльст шеберханасының тоқымашыларының қолымен төрт жыл дауамында тоқылды. Рафаэльдің тоқымалары 1527 жылы Римді тонау кезінде қарақылданып, қымбат металдары үшін өртеліп немесе Еуропаға таратылды. 20-ғасырдың соңында, бірінші жиынтықтан кейін жасалған бірнеше қосымша жиынтықтардан жиналған жиынтық 1983 жылы Сикстин капелласында қайтадан қойылды. Тоқымалар әлі де ерекше маңызды жоралар кезінде қолданылып келеді. 10 тоқыманың жетісіне арналған толық көлемді дайындық эскиздері «Рафаэльдің эскиздері» деп аталады және Лондонда сақталады. Осы кезде декоративтік схема тұрақты иконографиялық үлгіні көрсетті. Папа Юлийдің жоспарында Он екі апостолдың тікелей астында орналасатын Папалар қатары, апостолдық мұрагерлікті күшейтер еді. Ағымдағы схема Ескі және Жаңа өсиеттерді біріктіріп, Ескі өсиетті Жаңа өсиетті болжап, түсіндіріп, христиандық Киелі кітаптың логикасын синтездеуге тырысады деген пікір бар. Бұл 1537–1541 жылдардағы «Соңғы сот» суретімен алтардың үстіндегі қабырғаны безендіруге Микеланджелоға берілген қосымша тапсырмамен бұзылды. Бұл көріністі салу үшін Исаның тууы және Мұсаның табылуы сияқты өмірбаяннан екі эпизод, бірнеше Папалар және екі әулет жойылды.

Микеланджелоның фрескалары

Микеланджелоға 1508 жылы папа Юлий II шіркеудің шатырын қайта бояуды тапсырды. Бұл жұмыс 1508 жылдан 1512 жылдың соңына дейін аяқталды. Ол 1535 және 1541 жылдар аралығында папа Павел III Фарнезедің тапсырысымен құрбандық тақтасының үстіне «Соңғы Сот» суретін салды. Микеланджело тапсырманың масштабынан қорқып, Юлий II-нің ұсынысынан бастап-ақ бас тартуға дайын екенін жеткізді. Ол өзін суретші емес, мүсінші деп есептеді және осындай ірі жобаны оған дұшпандары сәтсіздікке ұшырату үшін ұсынған деп күдіктенді. Микеланджело үшін бұл жоба соңғы бірнеше жылдан бері оны мазалап жүрген үлкен мрамор мүсінінен ыңғайсыздандырды. Микеланджелоның шабыттанып қалған көздерін анықтау оңай емес; Иоахит және Августин дінтанушылары Юлийдің ықпалында болды.

Төбе

Микеланджело төбеге жету үшін тірекке мұқтаж болды; алғашқы идеясы Юлиус сүйікті сәулетшісі Донато Брамантеге тиесілі болды, ол оған арқанмен ауада ілініп тұратын эшафолд салуды ұсынды. Алайда Браманте бұл тапсырманы сәтті орындай алмады, және ол салған құрылыс кемшіліктерге толы болды. Ол эшафолдты бекіту үшін қабырғада тесіктер жасап, арқандарды төмен түсірді. Микеланджело құрылысты көргенде күлді, себебі жұмыс біткен соң төбеде тесіктер қалады деп ойлады. Ол Брамантеден суретші осы тесіктерге жеткенде не болады деп сұрады, бірақ сәулетші жауап бере алмады. Мәселе Папаның алдына жеткізілді, ол Микеланджелоға өзіне эшафолд жасауды бұйырды. Микеланджело қабырғадағы тесіктерден шығарылған тіректерге орнатылған жалпақ ағаш платформа жасады, ол терезелердің үстіңгі жағына жақын болды. Көпшілік пікірдің керісінше, ол сурет салғанда осы эшафолдта жатқан жоқ, тұрып тұрып сурет салды. Микеланджело еденнен анық көрінетін жарқын түстерді пайдаланды. Төбедегі ең төменгі бөлігінде ол Мәсіхтің ата-бабаларын бейнеледі. Одан кейін ол ер және әйел пайғамбарларды кезектестіре суреттеді, ал Жүніс құрбандық тақтасының үстінде бейнеленді. Ең жоғары бөлігінде Микеланджело «Жаратылыс кітабынан» тоғыз оқиғаны суреттеді. Бастапқыда оған тек он екі апостолдың суретін салу тапсырылған еді. Ол тапсырмадан бас тартты, өйткені өзін суретші емес, мүсінші деп санады. Папа Микеланджелоға өз таңдауы бойынша Киелі кітаптан көрінелер суреттерді салуға рұқсат берді. Жұмыс аяқталғаннан кейін үш жүзден астам адам бейнеленді. Оның суреттері жаратылысты, Еден бағындағы Адам мен Хауаны және Ұлы су тасқынын көрсетті. Суреттер салынған аумақтың ұзындығы 40 метр, ені 13 метрді құрайды. Бұл Микеланджелоның көптеген фрескаларды салғанын білдіреді.

Соңғы үкім

"Соңғы үкім" Микеланджело 1535-1541 жылдары, екі маңызды тарихи оқиғаның арасында: 1527 жылы Римді Киелі Рим империясының жалдамалы әскерлерінің тонауы және 1545 жылы басталған Трент соборы. Бұл туынды зор масштабта жасалған және Сикстин капелласының алтарінің артындағы бүкіл қабырғаны алып жатыр. Сурет Жоханның Аян кітабының 20-тарауында сипатталған Сот күнінде Мәсіхтің екінші келуін бейнелейді. Қабырғаның жоғары бөлігінде Мәсіхтің қаһармандық бейнесі тұр, ал оның төңірегінде қасиеттілер топ-топ болып жиналған. Суреттің төменгі сол жағында өлгендер қабірлерден тіріліп, сотқа ұмтылады. Оң жақта тозаққа жіберілетіндер және оларды әйгілеушілер сүйреп әкетеді. "Соңғы үкім" кардинал Карафа мен Микеланджело арасындағы қатыгез даудың нысаны болды. Суретші жалаңаш бейнелер салғандықтан, оны әдепсіздік пен ізгіліксіздікке айыптады. Фрескаларды жою мақсатымен Карафа мен Монсеньор Сернини (Мантуя елшісі) цензура науқанын ("Жапырақ науқаны" деп белгілі) ұйымдастырды. Осы науқан кейіпкерлердің табиғи түріне қолдау көрсетті. Жауап ретінде, Ватикан қаласы бойынша фалликалық бейнелер тарала бастады, нәтижесінде ванна бөлмелеріндегі, оқулықтардағы және басқа да қоғамдық орындардағы граффити сияқты әдеттегі суреттер пайда болды. Бұл тенденция бүгінге дейін сақталған. Папаның рәсімдер шебері Биаджио да Чезена: "Мұндай қасиетті жерде осылайша жалаңаш суреттер бейнеленгені және олардың өзін осылайша ұятсыз көрсеткені өте арсыздық, бұл папалық капелла үшін емес, қоғамдық моншалар мен таверналар үшін жасалған жұмыс" деді. Микеланджело да Чезенаның келбетін жер асты әлемінің судьясы Минос рөлінде бейнелеу арқылы жауап берді. Ол Папаға шағымданғанда, Папа өзінің билігінің тозаққа дейін жетпейтінін және портреттің қалғанын айтты. Микеланджело өзінің портретін де салған, ол Әулие Варфоломей ұстаған сыпырылған теріде бейнеленген. Фрескадағы жыныс мүшелерін кейінірек суретші Даниэле да Вольтерра жапты, оны тарих "Иль Брагеттоне" ("шалобар суретшісі") деген есіммен есте сақтайды.

The Last Judgement was painted by Michelangelo from 1535 to 1541, between two important historic events: the Sack of Rome by mercenary forces of the Holy Roman Empire in 1527, and the Council of Trent which commenced in 1545. The work was designed on a grand scale, and spans the entire wall behind the altar of the Sistine Chapel. The painting depicts the second coming of Christ on the Day of Judgment as described in the Revelation of John, Chapter 20. High on the wall is the heroic figure of Christ, with the saints clustered in groups around him. At the bottom left of the painting the dead are raised from their graves and ascend to be judged. To the right are those who are assigned to Hell and are dragged down by demons. The Last Judgement was an object of a bitter dispute between Cardinal Carafa and Michelangelo. Because he depicted naked figures, the artist was accused of immorality and obscenity. A censorship campaign (known as the "Fig Leaf Campaign") was organized by Carafa and Monsignor Sernini (Mantua's ambassador) to remove the frescoes. From this campaign drew support for the more natural state of the figures. In response, phallic imagery began permeating throughout Vatican City, beginning the trend of the crude drawings in places such as in graffiti art in bathrooms, textbooks, and other public places to be easily found. This trend continues to the present day. The Pope's Master of Ceremonies Biagio da Cesena said "it was most disgraceful that in so sacred a place there should have been depicted all those nude figures, exposing themselves so shamefully, and that it was no work for a papal chapel but rather for the public baths and taverns." In response Michelangelo worked da Cesena's semblance into the scene as Minos, judge of the underworld. It is said that when he complained to the Pope, the pontiff responded that his jurisdiction did not extend to hell, so the portrait would have to remain. Michelangelo also painted his own portrait, on the flayed skin held by St Bartholomew. The genitalia in the fresco were later covered by the artist Daniele da Volterra, whom history remembers by the derogatory nickname "Il Braghettone" ("the breeches painter").

Қайта қалпына келтіру және дау

Сикстин капелласы төбесінің қалпына келтірілуі 1984 жылдың 7 қарашасында басталды. Қалпына келтіру жұмыстары аяқталғаннан кейін, 1994 жылдың 8 сәуірінде капелла қайтадан жұртшылыққа ашылды. Сикстин капелласындағы қалпына келтірудің ең көп алаңдау тудырған бөлігі – Микеланджело салған төбе. Мәсіхтің ата-бабаларының жарқын түстерінің қараңғылықтан шығуы, тазалау процестерінің тым күшті болғаны және суретшінің бастапқы ойын жойғаны туралы қорқынышқа себеп болды. Мәселе Микеланджело қолданған техниканы талдау мен түсінуде, сондай-ақ реставраторлардың осы түсінікке техникалық жауап беруінде жатыр. Лунеттердегі фрескаларды жан-жақты зерттеу реставраторларды Микеланджело тек "буон фреско" техникасында жұмыс істегеніне көндірді; яғни, суретші тек жаңа жатқан гипске сурет салды және гипс әлі ылғалды болғанда әр бөлігін аяқтады. Басқаша айтқанда, олар Микеланджело "a secco" (кепкен гипс үстіне) жұмыс істемеді деп ойлады; ол кейін оралып, құрғақ гипс бетіне қосымша бөлшектер салған жоқ. Реставраторлар суретшінің картинаға біртұтас көзқараспен қарағанын есепке алып, қалпына келтіруге де біртұтас көзқараспен қарады. Соның нәтижесінде, жануарлар желімі мен "лампа қарасының" көлеңкелі қабаты, барлық балауыз және қайта боялған аймақтардың бәрінің бір түрлі ластану екеніне келісім берілді: түтін қалдықтары, бұрынғы қалпына келтіру әрекеттері және кейінірек реставраторлардың жұмыстың көрінісін жандандыру үшін салған бояулары. Аргуимбаудың қалпына келтіру деректерін талдауына сүйене отырып, қалпына келтіру тобының химиктері төбені бояу жатқан гипс қабатына дейін тазартатын тиімді еріткіш таңдады. Осы өңдеуден кейін, тек "буон фреско" техникасында салынған суреттер ғана сақталады.

Көшірмелері

Сикстин шіркеуі төбесінің жалғыз көшірмесін Гэри Беванс Англияның Батыс Сассекс графтығындағы Уортинг қаласының Горинг-бай-Си маңындағы Англия Шейіттері католик шіркеуінде салған. Мексика үкіметі бүкіл ғимараттың толық көлемдегі архитектуралық және фотосуреттік көшірмесін тапсырыс берді, ал қаржыландыру жеке донорлардың есебінен жүзеге асты. Көшірме 2016 жылдың 1 маусымынан 15 шілдесіне дейін Мексика қаласында қойылды. Фрескалар мен гобелендердің барлық толыққанды бейнесін қайта шығару үшін 2,6 миллион жоғары ажыратымды фотосурет түсірілді. Келушілер ғимаратқа кірмес бұрын шіркеудің тарихы туралы бейнеролик көреді; ал ішінде жарық пен дыбыс эффектілерінің көрсетілімі әр фресканың мазмұнын түсіндіреді.

Микеланджелоның Сикстин шіркеуіндегі фрескалары туралы цитаталар

Сикстин капелласын көрмеген адам бір адамның не нәрсеге қол жеткізе алатынын толыққанды түсіне алмайды. Автор: Иоганн Вольфганг Гёте, 23 тамыз 1787

Бұл туынды өнеріміздің нұры болды және сурет өнерін осылай байытып, жарықтандырды, оның арқасында көптеген ғасырлар бойы қараңғылықта қалған әлемге жарық жетті. Шындығында, суретші болған әркім енді жаңалықтар мен өнертабыстарды, сурет салудың жаңа тәсілдерін, кейіпкерлердің киімдерін және әр түрлі таңғажайып бөлшектерді іздеу туралы алаңдамауы керек, өйткені Микеланджело осы туындыға осындай бөлшектерге берілетін барлық қадір-қасиетті сыйлады.

Музыка

Шәулеттің салынуынан бері Сикстин капелласының хоры музыкалық аспаптардың сүйемелдеуісіз ән шырқады, себебі шәулет ішінде аспаптарды ойнауға рұқсат етілмеген. Бұл қиындық тудырды, өйткені хорға музыкалық бастапқы нотаны берудің жолы болмады. Бастапқы нотаны аспаппен берудің орнына, шешім бірінші әншіге бастапқы нотаны таңдау мүмкіндігін беру болды. Бұл нұсқау 1630 жылы хорға апостолдық сапардан кейін берілді: Quando si ha da cominciare a cantare ciascuno lasci cominciare il più vecchio, quale se non intonata bene dovere essere puntato con rigore. 2014 жылдың 19 ақпанында канадалық скрипкашы Розмари Сименс Сикстин шіркеуінде өнер көрсеткен алғашқы жеке орындаушы болды. Тарихи өнер көрсету "Spiritual Elevation" (Рухани көтерілу) атты шара аясында Fondazione Pro Musical e Arte Sacra ұйымының бір бөлігі ретінде өтті, онда Сименс вокалист Мэри Зилба және арфашы Марк Эдвард Спенсермен бірге қонақ солисті болды. Сименс, Зилба және Спенсер "Amazing Grace" (Таңғажайып инабат) және "Be Thou My Vision" (Көзімнің нұры бол) әндерін қоса алғандағы попурри орындады. Тарихи қойылым дирижер Кандис Уик жетекшілік еткен Continuo Arts симфониялық хорымен бірге өтті. Сименс сондай-ақ Стивен Эдвардстың "Анама арналған реквием" атты реквиемін орындау үшін Continuo Arts симфониялық хорына қосылды. 2016 жылдың 29 сәуірінде The Edge (U2) "Cellular Horizons" (Жасушалық горизонттар) атты регенеративті медицина конференциясының аясында шіркеуде заманауи музыка концертін өткізген алғашқы рок-артист болды. The Edge U2 тобының "Walk On" (Жүре бер), "Yahweh" (Яхве) және "Ordinary Love" (Күнделікті махаббат) әндерін орындады, сондай-ақ ирландтық хордың сүйемелдеуімен Леонард Коэннің "If It Be Your Will" (Егер сенің қалауың болса) әнін шырқады. 2017 жылы Сесилия Бартоли Сикстин капелласының толық ерлер хорымен бірге өнер көрсеткен алғашқы әйел болды. Бартоли ортағасырлық композитор Перотиннің "Beata Viscera" (Кішіпейіл ішек) әуенін орындады. Шіркеуде алғаш рет тікелей эфирде концерт 2018 жылдың 22 сәуірінде өтті. Онда шотланд композиторы Джеймс Макмилланның британдық хор тобы The Sixteen және камералық оркестр ансамблі Britten Sinfonia орындаған Stabat Mater (Қайғылы ана) шығармасының нұсқасы болды. Концертке үш жүзден астам адам тікелей қатысып, Classic FM сайтынан тікелей эфирде көрсетілді.

Since the chapel's inception, the Sistine Chapel Choir has sung without the accompaniment of musical instruments as instruments were not permitted to be played inside the chapel. This was problematic as there was no way of giving the musical starting pitch to the choir. Instead of allowing an instrument to give the starting pitch, the solution was to allow the individual singing first to choose the starting pitch. This instruction was given after an apostolic visitation of the choir in 1630:

Quando si ha da cominciare a cantare ciascuno lasci cominciare il più vecchio, quale se non intonata bene dovere essere puntato con rigore. On February 19, 2014, Canadian violinist Rosemary Siemens became the first solo instrumentalist to perform at the Sistine Chapel. The historic performance was for an event entitled Spiritual Elevation as part of the Fondazione Pro Musical e Arte Sacra where Siemens was a featured guest soloist alongside vocalist Mary Zilba and harpist Mark Edward Spencer. Siemens, Zilba, and Spencer performed a medley that included the hymns "Amazing Grace" and "Be Thou My Vision". The historic performance took place in concert with the Continuo Arts Symphonic Chorus, led by conductor Candace Wicke. Siemens also joined the Continuo Arts Symphonic Chorus for a Requiem entitled "Requiem For My Mother", composed by Stephen Edwards. On April 29, 2016, The Edge (U2) became the first rock artist to stage a contemporary music concert at the chapel as part of a conference on regenerative medicines entitled Cellular Horizons. The Edge performed "Walk On", "Yahweh", "Ordinary Love", by U2 as well as a Leonard Cohen cover of "If It Be Your Will" backed by an Irish Choir. In 2017, Cecilia Bartoli became the first woman to perform alongside the all male Sistine Chapel Choir. Bartoli performed Beata Viscera by medieval composer Pérotin. The first ever live streamed concert at the chapel took place on April 22, 2018, featuring a performance of Scottish composer James MacMillian's version of the Stabat Mater by the British Choir group The Sixteen and chamber orchestra ensemble Britten Sinfonia. The concert was attended live by over three hundred people and streamed live over the website of Classic FM.