Кіріспе

Лондон Текумсех – Канаданың Онтарио штатындағы Лондондағы бұрынғы кәсіби ерлер бейсбол командасы.

Тарихи Лондон Текумсех командасы 1868 жылы құрылған – «Forest City Base Ball Club» және «London Base Ball Club» клубтарының бірігуі. 1856 жылғы Джордж Рейлтонның Лондондық анықтамалығында көрсетілгендей, команда құрамында төрағалар – Дж. К. Браун, доктор Дж. Уилкинсон және Дж. Д. Далтон, сондай-ақ әскери жаттығу алаңында (қазіргі Виктория паркі) аптасына екі рет жаттығатын 22 ойыншы болған. Команда атауы шоуни тайпасының басшысы Текумсехтің құрметіне берілген. Бастапқыда Текумсехтер үй ойындарын Виктория паркіндегі әскери резерватта өткізген, кейін Виктория паркіне солтүстік-шығыстан орналасқан ескі жәрмеңке алаңына көшкен. Бұл алаң бүгінгі Pall Mall көшесінің солтүстігінде, Wellington көшесінің батысында, Central Avenue көшесінің оңтүстігінде және Waterloo көшесінің шығысында орналасқан. 1875 жылғы «The New York Times» газетінде жарияланған мақалада: «Лондон (Онтарио) Текумсех бейсбол клубы Мичиган чемпионы Детройт қаласының «Ætnas» командасын Лондонда (Онтарио) кеше 15:6 есебімен жеңді» делінген. Осы ойын 1875 жылы Лондондағы аталған ескі жәрмеңке алаңында өткен болуы мүмкін. 1877 жылы Текумсехтер Лондонның сол кездегі маңы Петерсвиллде орналасқан Текумсех паркіне (қазіргі Лабатт паркі) көшті. 1930 жылдары Лондон Текумсехтері Халықаралық хоккей лигасында ойнаған ерлер хоккей командасы болды. Олар үй ойындарын қазір бұзылған Лондон Аренасында, Лондон (Онтарио) қаласындағы Батерст және Ридут көшелерінде өткізді. Бүгінде бұл атауды Лондон (Онтарио) қаласындағы көптеген жастар бейсбол командалары, софтбол командасы, сондай-ақ үй алаңы Лондон (Онтарио) қаласындағы Fanshawe Pioneer Village тарихи-мәдени орталығында орналасқан винтажды бейсбол командасы пайдаланады.

Канададағы алғашқы бейсбол

Британдық раундер ойынынан бейімделген және одан әрі крикеттен бастау алған, "басбол" немесе "таунбол" ойыны 19-шы ғасырдың басында Оңтүстік-Батыс Онтариода (кейін Канада Батысы немесе Жоғарғы Канада), Нью-Йорк штатында және Жаңа Англияда кең таралды. Канададағы бейсбол ойынының алғашқы құжатталған дерегі 1886 жылы "Sporting Life" журналында жарияланған хаттан табылды. Бұл хатты Денвер (Колорадо штаты), бұрын Сент-Мэрис, Онтарио және Бичвилл, Онтарио қалаларында тұрған доктор Адам Э. Форд жазған. Ол 1838 жылғы 4 маусымда Бичвиллде өткен ойын туралы мәлімдеген – әскери жиын күні. Бастапқыда ойын ережелері ресми емес және көбінесе аймақтық ерекшеліктерге сәйкес өзгертіліп отырылған.

Шығу тегі

Форст-Сити және Лондон бейсбол клубтарының бірігуі 1868 жылдың маусымында Лондон Текумсех клубын құруға әкелді, ал Джон Браун президент болып тағайындалды. Бұл команданы 1920 жылдары бұзылған, қазіргі Канада Ұлттық темір жолының солтүстігінде, Йорк және Ричмонд көшелерінің оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан Текумсех Хаус қонақ үйі демеушілік етті. 1868 жылы Текумсехтер Вудсток, Онтарио қаласының «Жас канадалықтар» командасына бес сағатқа созылған ойында 89:46 есебімен жеңіліске ұшырады. Кейін Вудсток Гюльф «Мейпл Лифс» командасын 36:29 есебімен жеңіп, Канаданың күміс доп чемпионатында жеңіске жетті. 1870-ші жылдардың басында Лондон Текумсехтерінің басты қарсыластары Гюльф «Мейпл Лифс» (пиво қайнатушы және спортшы Джордж Слиманның демеушілігімен, Silver Creek Brewery иесі) және Вудсток «Жас канадалықтар» болды. Гюльф «Мейпл Лифс» командасы өздерін күшейту үшін АҚШ-тан кәсіби ойыншыларды жалдаған Онтарионың алғашқы командасы болды. 1875 жылдың соңында Кливлендтен келген, Огайо штатының Лондон қаласындағы мұнай зауытының бай иесі Джейкоб Л. Энглехард (кейін Imperial Oil компаниясының вице-президенті) Текумсехтердің президенті және қаржылай демеушісі болды. Ол да АҚШ-тан кәсіби ойыншыларды іздеуді бастады және төрт американдықпен келісім жасады: бірінші базалық/менеджер Джордж «Джус» Латэм, питчер Фред Голдсмит, кэтчер Фил Пауэрс және инфилдер/аутфилдер Джо Хорнунг. Энглехардтан басқа, Текумсехтердің артқы бөлмесіндегі маңызды тұлғалар Лондондық журналист Гарри Горман, Текумсех Хаус мекемесінің менеджері Эд Мур, Онтарио Жоғарғы сотының болашақ төрағасы Ричард Мередит, Southam News құрған Уильям Саутхам және теңдік принципін енгізуді көздеген колледж институтының күзетшісі Джим Джури болды. Голдсмиттің Текумсехтермен алғашқы толық ойыны 1876 жылдың 24 мамырында өтті, онда Лондон 6000 көрерменнің алдында ескі «Жәрмеңке алаңында» Гюльфпен ойнады. Лондон 10 иннингте 8:7 есебімен жеңіске жетті, бұл Голдсмиттің инновациялық «қисайған допты» пайдаланған «ғылыми лақтыруының» арқасында болды. (Голдсмит 1879 жылы Нью-Йорк, Троя қаласының «Троянс» командасы үшін, ал 1880 жылдан 1884 жылға дейін Чикагоның «Ақ шұлықтары» командасы үшін ойнады). 1874 жылы әскери резервті қалалық саябаққа сыйға тартқаннан кейін, 1975 жылы Текумсехтердің саябақтың қоршалған бөлігін пайдалануына қарсы халық наразылығына байланысты клуб ойындарын бүгінгі Орталық даңғыл мен Веллингтон көшесінің солтүстік-шығысындағы ескі «Жәрмеңке алаңына» көшірді. Олар 1876 жылдың соңына дейін осы алаңда ойнады, сол жылы Гюльфті жеңіп, Канада чемпионатында жеңіске жетті. Текумсехтер 1876 жылы құрылған бес командадан тұратын Канада бейсбол қауымдастығына (Лондон Текумсехтері, Гамильтон Стандарттары, Гюльф Мейпл Лифс, Кингстон Сент-Лоуренс және Торонто Клиперс) қосылды. Текумсехтер 1876 жылы Канада титулын жеңіп алды. 1877 жылы Текумсехтер Лондон, Гюльф, Онтарио және бірнеше АҚШ командаларынан құралған Халықаралық кәсіби бейсбол ойыншылары қауымдастығына қосылды, бұл қауымдастық Ұлттық лигаға қарсы құрылған. Қауымдастықтың жарғылары мен конституциясы мүше командалардан лигаға қосылу үшін 10 доллар төлеуді (чемпионатқа қатысу үшін қосымша 15 доллар) талап етті, ал билет бағасы 25 центке белгіленді. Келуші командаларға 75 доллар, сондай-ақ олар осы соманы асып кеткен жағдайда билет сатудан түскен табыстың жартысы кепілденді. Питчер Кэнди Каммингс 1877 жылы Халықаралық қауымдастықтың алғашқы президенті болды, ол Массачусетс штатындағы Линн Лайв Оукс клубының ойыншысы болды.

Текумсе саябағы

1877 жылғы маусымда «Текумсехтер» командасы Темза өзенінің салаларының батыс жағындағы Петерсвилл ауылында жаңадан жабдықталған «Текумсех» паркіне көшіп барды (қазір қаланың меншігіндегі Лабатт ескерткіш паркі). Команда менеджері – Уильям Соутхемнің інісі Ричард Соутхем. (Лондон қаласында туған Джордж (Муни) Гибсон, 1909 жылғы әлем чемпионатының жеңімпазы «Питтсбург Пираттары» командасының қақпашысы, Соутхемдердің шөбересі болған). «Лондондық Текумсехтер» де, «Текумсех» паркі де 1812 жылғы соғыста британдықтармен бірге АҚШ-қа қарсы күрескен шауни басшысы Текумсехтің құрметіне аталған. Басшы Текумсе 1813 жылдың қазан айында Онтарио провинциясының Чатем қаласының жанындағы Темза шайқасында қаза тапты. «Текумсехтер» Халықаралық қауымдастықтың негізін қалаушы мүшелері болғандықтан, команда (лигадағы барлық командалар сияқты) басқа лигалардағы командалармен де көптеген ойындар өткізіп тұрды. Жаңа стадионда өткен алғашқы ойындардың бірі 1877 жылдың 5 мамырында, сенбі күні, Нью-Йорк штатының Бруклин қаласындағы «Хартфордс» командасына қарсы өтті. Жаңа алаң 600 орындық трибуна, шөпті күтіп ұстау үшін су құбыры, сондай-ақ есептеушілер, телеграф операторлары және тілшілер үшін жағдай жасалғандығы сияқты көптеген ыңғайлылықтарымен мақталды. Лондон 1877 жылы «Питтсбург Аллегейни» командасын 5:2 есебімен жеңіп, Халықаралық қауымдастықтың туын жеңіп алды.

Брайс 1876 және 1877 жылғы бассейндік топтар туралы нұсқаулар

2002 жылы Канада кітапханасы мен мұрағаты Канаданың Оттава, Онтарио қаласындағы кітап сатушысынан 10 000 долларға Брайстің 1876 жылғы «Base Ball Guide» және Брайстің 1877 жылғы «Base Ball Guide» еңбектерін сатып алғанда, ертедегі канадалық бейсбол туралы құнды ақпараттар көзі табылды. Бұл еңбектер – қолмен боялған, 75 беттен тұратын, Лондон, Онтарио қаласындағы Уильям Брайс басып шығарған, бастапқыда он центке сатылған екі кішкентай брошюра. Бұл екі нұсқаулық канадалық бейсбол туралы алғашқы маңызды жарияланымдар саналады. Шотландияда туған кітап сатушы, жаңалықтар агенті және спорт тауарларын таратушы Брайс, көптеген адамдар Канада Доминионындағы ең мықты команда деп санайтын «Tecumsehs» командасындағы үлесімен көзге түсті. 2004 жылғы 30 қарашада АҚШ президенті Джордж Буш Канада кітапханасы мен мұрағаты ғимаратына келгенде, осы екі ертедегі канадалық бейсбол кітабына ерекше қызығушылық танытты, олар оның қарауына қойылған болатын.

Лондондық текумсейлер қайта тірілді

1888 және 1889 жылдары Пэтси Донован команданың ең көрнекті ойыншыларының бірі болған Халықаралық лигасыда жаңа Текумсе командасы қайта құрылды, ал кейін 1920 жылдары Мичиган-Онтарио бейсбол лигасыда. (Детройт Тайгерс клубының болашақ жұлдызы және Даңқ залының мүшесі Чарли Герингер 1924 жылы Текумсехтер үшін екінші базада ойнады.) 1920 жылдың 15 қыркүйегінде Тай Кобб қатысқан кезде Детройт Тайгерс командасы Текумсех паркінде 3000 көрерменнің алдында Лондон Текумсехтерін 5:4 есебімен жеңді. Орындықтардың бағасы 1 доллар болды. 1920 жылы Текумсехтер 15 ойын қалғанда бірінші орынды жеңіп алды, ал Лондон Мичиган-Онтарио лигасы бойынша көрермендер саны бойынша көшбасшы болды, олардың ойындарын таңғажайып 100 686 адам тамашалады. 1921 жылдың 9 мамырында менеджер Джордж Гибсон басшылығымен Питтсбург Пайрэтс командасы Текумсех паркінде 3500 көрерменнің алдында Лондон Текумсехтерін 8:7 есебімен жеңді. Ойын алдында Гибсон мен оның командасына Лондон Киванис клубы күміс кубок сыйлады. Гибсон 1909 жылғы серігі Бейб Адамспен бірінші иннингте шабуыл жасап, жалғыз мүмкіндігінде соғып, гол соғып, жергілікті жанкүйерлерді қуантты. Сол күні кешке Лондон мэрі Сид Литтл команданы өз үйінде қабылдады. 1921 жылдың 14 қыркүйегінде Текумсехтер Текумсех паркінде 1000 көрерменнің алдында Мичиган-Онтарио бейсбол лигасының чемпионатында 1:0 есебімен жеңіске жетті. Лондон бірінші иннингте жалғыз гол соқты, үшінші базадағы ойыншы Док Шей, ауруға байланысты серияның алғашқы ойынына қатысып, үш базадан өтіп, құрбандық соққысымен гол соқты. Серияның үш ойынында Лондон шабуылшысы Фрэнк Хербст 33 иннингте алты соққы мен бір ғана гол жіберді. Лондон "Лудингтон" командасына қарсы шықты, олар "Мичиган" лигасының чемпиондары. 1921 жылдың 28 қыркүйегінде Лондон 7 ойындық серияда "Лудингтон" командасын 4:3 есебімен жеңіп, 7-ші ойында 10:7 есебімен Гранд-Рапидс қаласында жеңіске жетті. Текумсехтер серияда 3:1 есебімен ұтылып жатты. Бірнеше күннен кейін Лондонның менеджері Генри Базз Ветцель жеңіске жеткеніне орай алтын сағатпен марапатталды. Әдетте тартымды емес Ветцел сөйлеп, былай деді: "Дұрыс нәрсені жасауға және сіздерге бар күшімді салуға тырыстым, және мен адал болсам, осы жердегі жанкүйерлер өздерінің бейсбол командасымен мақтанғаны жөн деп санаймын." 1923 жылдың 23 мамырында Вашингтонның шабуылшысы Уолтер Джонсон форма кигенімен, шабуыл жасаған жоқ, ал Вашингтон Сенаторлары Текумсех паркінде бейсбол ойынында Текумсехтерді 13:9 есебімен жеңді. Американдық бейсбол тарихшылары Билл Вайс және Маршалл Райт Мичиган-Онтарио лигасының 1920 жылғы Лондон Текумсех командасын барлық уақыттың ең үздік 100 кіші лигалық бейсбол командасының тізіміне енгізді, бұл команда 86 жеңіске және 32 жеңіліске ие болды.

Лабатт мемориалдық саябағы

1936 жылғы 31 желтоқсанда Текумсех паркі Лабатт сыра қайнату компаниясымен Лондон қаласына 10 000 долларлық жақсартулармен бірге сыйға тартылды. Парк "Джон Лабатт еске алу спорт паркі" деп қайта аталса және мәңгілікке қоғамдық спорттық және демалыс орны болып қалатын болды. Әлеуметтік-тарихи тұрғыдан қарағанда, Текумсех паркінің Лабатт еске алу паркі болып атының өзгеруі 19 ғасырдағы отарлық Канададан (онда Шоуни басшысы Текумсех 1812 жылғы соғыста британдықтардың жағына шыққандығы үшін Канада Батысында мәңгі есте қалды) қазіргі заманға дейінгі үлкен өзгерісті көрсетеді, онда Лабатт сыра қайнату компаниясы сияқты бизнес өте ықпалды болды. Бүгінде Лабатт паркі бастапқы орналасқан жерінде үздіксіз қолданылып келе жатқан әлемдегі ең көне бейсбол алаңы деп есептеледі. Парк 1994 жылы Онтарио мұрасы туралы заңға сәйкес мақұлданды, ал 1996 жылы мақұлдау себептері 1937 жылға шамамен салынған Рой Маккей клубын, Интеркаунты бейсбол лигасының "Лондон Мажорс" командасының үйін қамту үшін өзгертілді.