Қол ойыны – ежелгі американдық ойын, сүйектерді жасырып, қарсы команданың тапсыру қабілетін сынап бағалайды. Ережелер, ұпайлар және стратегиялар туралы біліңіз!
Native American guessing game
the Native American guessing game
Қол ойыны, сондай-ақ таяқ ойыны деп те аталады, – америкалық үндістердің болжау ойыны. Осы ойында бір команданың қолында белгіленген "сүйектер" жасырынып, екінші команда олардың қай жерде екенін болжайды.
Handgame, also known as stickgame, is a Native American guessing game, in which marked "bones" are concealed in the hands of one team while another team guesses their location.
Ойын процесі
Қол ойынын кез келген адам ойнай алады, бірақ әр командада ("жасырушы" және "табанушы" командалары) әр жағында бір-бір көрсеткіш болуы керек. Қол ойыны екі жұп "сүйектермен" ойналады, әр жұп бір қарапайым және бір жолақты сүйектен тұрады. Он таяқ санау үшін қолданылады, кейбір нұсқалары қосымша таяқтарды пайдаланады, мысалы, қосымша таяқ немесе бастаушы команда жеңіп алған "тебу таяғы". "Шикі" немесе "піспеген" санау таяқтары екі қарсы командаға тең бөлінеді. Қандай сүйекті табану керек – қарапайымды ма, жолақтыны ма – деген ереже тайпаның немесе аймақтың дәстүрімен анықталады. Калифорния, Оклахома және Дакота тайпалары көбінесе жолақты сүйекті табануды қалайды, ал көптеген басқа тайпалар қарапайым сүйекті табануға дайын. Екі команда – біреуі "жасырушы", екіншісі "табанушы" – бір-біріне қарама-қарсы отырады. "Жасырушы" командасының екі мүшесі сүйектердің бір жұбын алып, әрқайсысын бір қолында жасырады, ал команда ән шырқап, дәстүрлі аспаптарды (барабан, таяқ, қалқалауыштар) қолданып, "табанушы" командасының назарын аударуға тырысады. "Табанушы" командасының жетекшісі немесе капитан таңдаған мүшесі жасырылған сүйектердің орнын таба алуы керек. Әр жасырушының қолында бір қарапайым және бір жолақты сүйек болғандықтан, бастапқыда төрт мүмкіндік бар: екеуі де сол жақта, екеуі де оң жақта, екеуі де іште, екеуі де сыртта. Әрбір табануға қолмен немесе таяқпен белгілі бір қимыл сүйемелдейді. Сол жаққа деген белгі – екі жасырушының да сол жағына. Оң жаққа деген белгі – екі жасырушының да оң жағына. Ортаға деген белгі – жасырушылардың арасында. Сыртқа деген белгі – жасырушылардың сыртында. Егер жасырушыны дұрыс таба алмаса, табанушы команда жасырушыларға бір таяқ береді. Егер жасырушыны таба алса, ол табылған сүйектерді табанушы тарапқа береді. Командалар екі жұп сүйек те табылғанша және берілгенше жасырып, ән шырқап отырады. Содан кейін командалар рөлдерін ауыстырады, ал ойын осылай жалғасады, бір команда барлық таяқтарды жинағанша. Тайпалар бір-бірімен материалдық заттар үшін – моншақтан жасалған бұйымдар, мата, ұн сияқты – ойнайды, бірақ көбінесе ақша салады. Мысалы, біреу екіншісіне 50 долларға шақырса, екіншісі сол ставканы қабылдайды, ал жеңімпаз 100 доллар алады – өзінің 50 доллары мен шақырушының 50 долларын. Қол ойынының тарихы ерте заманға дейін жетеді, тіпті олар бір-бірімен дауларды шешу үшін ойнайтын. Сонымен қатар, олар оқ-дәрі, киім және тері сияқты заттар үшін де ойнайтын.
Any number of people can play the Hand Game, but each team (the "hiding" team and the "guessing" team) must have one pointer on each side. The Hand Game is played with two pairs of 'bones', each pair consisting of one plain and one striped bone. ten sticks are used as counters with some variations using additional count sticks such as extra stick or "kick Stick" won by the starting team. The "raw" or "uncooked" counting sticks will be divided evenly between both opposing teams. Different rules such as which bone will be guessed, the plain or striped bone, is determined by the traditional format of the tribe or region the plain bone or the striped bone. California, Oklahoma, and Dakota Indians generally call for the striped bone, where as most other tribes prefer to guess for the plain bone. The two teams, one "hiding" and one "guessing," sit opposite one another; two members of the "hiding" team take a pair of bones and hide them, one in each hand, while the team sings, and uses traditional instruments (drums, sticks, shakers), and attempts to distract the "guessing" team. The leader or 'Captain' of the "guessing" team, or a team member selected by the Captain, then must guess the pattern of the hidden bones. Since each hider holds one plain and one striped bone in each hand, there are initially four possibilities: both to the left, both to the right, both inside, or both outside. A gesture with a stick or hand generally accompanies each call the signs for these are to the left, which is to both hiders left. to the right, which is to both hiders right. In the middle with is in between the assigned hiders. Or outside with is on the outside of the hiders. For each hider mis guessed, the calling team must turn over one stick to the hiders. If a hider is guessed he must surrender the guessed bones to the calling side. The side continues hiding and singing until both pairs of bones have been guessed and surrendered. Then the teams reverse roles, and the game continues in this manner until one team holds all the sticks. How the betting is factored in is tribes will play against one another for material items such as beaded material, fabrics, flour, but most of the time money is wagered on the handgames. How that works is if someone challenges another person for $50 the other person would cover that bet and the winner would receive $100 total. his/her 50, and the challengers 50. The handgames go way back to the olden days, in fact they would play to settle disagreements amongst one another. And they would also play for items like bullets and clothing and hides.
Тарих
Қол ойыны жазба тарихтан бұрын пайда болған. Ауызша дәстүрлерде адамдар бастапқыда қол ойынын жануарлардан үйренгендігі айтылады. Тарихи құжаттарда бұрын жерді пайдалану және әйелдерге ие болу үшін, кейін жылқы мен мал үшін ойындар ойналғандығы көрсетілген. Бүгінде қол ойыны дәстүрлі жиындарда, пау-воуларда, тайпалық мерекелерде және соңғы кезде жеке тайпалар мен үнді ұйымдары ұйымдастыратын турнирлерде танылып жүр. Солтүстік-батыстағы тайпалар ойнайтын қол ойынының жаңа нұсқаларына қосымша таяқ немесе "кикстик" қосылды; бұл өзгеріс Пайют шаманы Вовока Солтүстік-батысқа Жілек биін үйреткен кезде таратылды. Қол ойынына арналған сүйектер мен санау таяқтары ежелгі антропологиялық қазбаларда табылған. Қол ойыны Американың түпкі халықтары арасында кеңінен таралуда; Үнді ойындарын реттеу туралы заң оны I санаттағы ойын ретінде қарастырып, реттеуді жеке тайпалардың қарауына берді. 2010 жылы АҚШ-тағы ең ірі қол ойыны турнирі саналған Тулалиптің Battle of Nations Stick Game Tournament турниріне 177 команда қатысып, 30 000 АҚШ доллары көлеміндегі бас жүлде үшін күресті. Әнші Джуди Трехо "Canyon Records" лейблында "Stick Game Songs of the Paiute" атты CD жазды.
Handgame predates recorded history. The oral tradition tells us that people originally learned Handgame from the animals. Historical documentation states that games were once played for land use and female companionship, and later on for horses and cattle. Today, handgame is played during traditional gatherings, powwows, tribal celebrations, and more recently in tournaments hosted by individual tribes or Indian organizations. More recent versions of handgame played by tribes in the Northwest added an extra stick, or "kickstick"; this variation was promulgated by the Paiute medicine man Wovoka when he traveled to the Northwest to teach the Ghost Dance. Handgame bones and counting sticks have been identified in ancient anthropological digs. Handgame continues to spread amongst Native American tribes; the Indian Gaming Regulatory Act classified it as Class I gaming, leaving its regulation to individual tribes. In 2010, Tulalip's Battle of Nations Stick Game Tournament, the largest handgame tournament to date in the US, attracted 177 teams competing for a $US 30,000 first prize. Singer Judy Trejo has recorded a CD, Stick Game Songs of the Paiute, on Canyon Records.