Кіріспе

Венеция суретшісі (1687–1767)

Джанбатиста Питтони немесе Джованни Баттиста Питтони (6 маусым 1687 – 6 қараша 1767) – кеш барокко немесе рококо дәуірінің венециялық суретшісі. Ол Венецияның Көркемсурет академиясының негізін қалаушылардың бірі болды және 1758 жылы Тиеполодан кейін академияның екінші президенті болды.

Өмірбаян

Питони 1687 жылғы 6 маусымда Венецияда дүниеге келген. Ол өзінің ағасы Франческо Питтониден оқыды, ол Венеция бароккосының белгілі, бірақ аса танымал емес суретшісі болған; Визиналдағы Вилла Кверинидегі «Самсон мен Далила» картинасына екі суретшінің де қолы қойылған. Родольфо Паллуччинидің Питони Антонио Балестрадан оқығандығы туралы теориясы қазіргі таңда кеңінен жоққа шығарылған. Питони Венецияны тастағысы келмеген және көбіне саяхаттамаған; көптеген шетелдік тапсырыстар алғанымен, олардың ешқайсысына байланысты сапарлар құжатталмаған, ал 1720 жылдан бастап ол жыл сайын Венецияда болғаны туралы жазбалар сақталған. Дегенмен, 1720 жылы ол Франческо ағасымен бірге Росальба Карьера, Антонио Пеллегрини және Антон Мария Занеттимен Францияға барған болуы мүмкін. Оның стилінің ауыр бароккодан жеңіл және нәзік рококо стиліне өзгеруі осы шамада болды; кейбір ескі авторлар бұл өзгерісті Пеллегрини немесе Себастьяно Риччи арқылы француздық ықпалға байланыстырған. Питони 1716 жылы Венеция суретшілерінің гильдиясы – Fraglia dei Pittori Veneziani-ге мүше болды. 1729 жылы Collegio dei Pittori мүшесі болды және сол жылдан өмірінің соңына дейін осы гильдияда қызмет етті, ал 1729 жылы оның төрағасы сайланды. 1727 жылы Болоньядағы Accademia Clementina-ға сайланды. 1750 жылы ол Veneta Pubblica Accademia di Pittura, Scultura e Architettura-ның 46 құрылтайшы мүшесінің бірі болды, кейіннен ол Accademia di Belle Arti di Venezia аталды; 1758 жылдан 1760 жылға дейін ол Тиеполодан кейін академия президенті болды және 1763–64 жылдары екінші мерзімге сайланды. Питони 1767 жылғы 6 қарашада Венецияда қайтыс болды. Оның қабірі Венециядағы Сан-Джакомо-делл-Орио шіркеуінде орналасқан.

Шығармалары

Франка Зава Боккаццидің Питтони картиналарының толық каталогы 247 қазірге сақталған және 117 жоғалған, із-суы соқпаған немесе қиратылған туындыны тізімдейді. Элис Биньонның оның суреттерінің каталогы 304 жұмысты қамтиды.

Қамқоршылық және қабылдау

Питони өмірінде Италия түбегінде де, Еуропаның басқа аймақтарында да жоғары беделге ие болды. Оның шетелдік демеушілерінің арасында Польшаның Август II (шамамен 1713 жылы «Агриппинаның өлімі» және «Сенеканың өлімі» суреттерін жасады, бұрын Дрезденде болған, қазір жойылған); 1730 жылдары Краковтағы Әулие Мария шіркеуі үшін бес алтарьлық сурет сатып алған белгісіз демеуші; Баварияның Клеменс Август (Бад-Мергенхайм сарайы үшін 1734 жылы «Кедейлерге садақа тарататын Әулие Елизавета» суретін жасады); Вильгельмина Амалия Брансуик-Лүнбург, шамамен сол кезде Венадағы Шёнбрунн сарайының капелласы үшін «Күңгірттің білім алуы» және «Әулие Иоанн Непомук» суреттерін тапсырған; Испанияның Филипп V, 1735 жылы Ла-Гранха-де-Сан-Ильдефонсо сарайы үшін «Александрдың Вавилонға салтанатты кіруі» суретін тапсырған; және Польшаның Август III, 1743 жылы Франческо Альгаротти арқылы «Иерусалим ғибадатханасының қасиетіндегі Красс» суретін жасаған. Ол Италияда да үлкен сұранысқа ие болды және Бергамо, Брешия, Милан, Падова, Верона және Виченцадағы шіркеулерге алтарьлық суреттермен қамтамасыз етті. Ол ескі суреттерді қайта жаңартуда шебер болды; ол көбінесе Serenissima мемлекетіне тиесілі суреттердің (quadri pubblici) қалпына келтірушісі немесе инспекторы ретінде таңдалды. Ол әскери қызметтен коллекционер болған Иоганн Маттиас фон дер Шуленбургке тоғыз сурет сатты, сонымен қатар өнер және оны қалпына келтіру мәселелері бойынша оған кеңес берді. Питони табысты, жақсы көрілетін және құрметтелген суретші еді. Оның беделі қайтыс болғаннан кейін тез төмендеді, ал XVIII ғасырдың соңында ол толығымен ұмытылды. Оған деген қызығушылықты XX ғасырда Лаура Коджиола Питтонидің 1907 жылы жарық көрген «Dei Pittoni, Artisti Veneti» еңбегінен бастап қайта жаңғыртты.