Кіріспе

Бутанның музыкалық жанры Ригсар (Dzongkha རིག་གསར་; Wylie: rig gsar; "жаңа идея") – Бутанның танымал музыкасының басым түрі болып табылатын музыкалық жанр. Ол бастапқыда драньенде (струналы аспаптың бір түрі) орындалған және 1960 жылдардың соңына дейін жетеді. Алғашқы ригсар әні – "Женди Миго" – "Токиодағы махаббат" фильмінен алынған "Саянара" әнінің үлгісімен жасалған. Ригсар әндері бірнеше тілде болуы мүмкін, оның ішінде шангла (шарчопха) тілі де бар. Дәстүрлі драньен, халық гитарасының бір түрі, қазіргі танымал музыкада қолдану үшін ригсар драньеніне жаңартылды. Ригсар драньені 15 ішегі, екі тіреуіші және қосымша аспапты реттеу кілттері бар.

Тарих

Ригсардың танымалдылығы 1970-ші жылдары жанрдың қазіргі түрі қалыптасқан кезде тұрақты түрде өсті; Дашо Тинли, мектеп мұғалімі және композитор, өте әсерлі болған «Дорозам» әнін орындады. Оның 1986 жылғы «Нгесем Нгесем» альбомы да өте танымал болды және алғаш рет синтезаторды пайдаланды. 1980-ші жылдардың соңында ригсардың танымалдылығы төмендеді, содан кейін өте танымал және жемісті «Норлинг Драянг» пластинкалық лейблі келді, ол 130-дан астам альбом шығарды. «Норлингтің» табысқа жеткен альбомы – «Панги Шава» болды, ол болашақ дамуға негіз салды. 1990-шы жылдардың басында ригсар индустриясы Драянг жанрды қайта жандандырғанда және оған электрондық элементтер қосылғанда едәуір өсті. Қазіргі заманғы ригсар жазбаларында барабандар мен гитаралардың электрондық имитациясы жиі қолданылады. Суреш Моктан 1996 жылы «New Waves» альбомын шығарды, ол Бутанның ең көп сатылған альбомы атанды. Бірақ қазір ол ригсарды музыкалық емес деп сынап бастады. Басқалар бұл жанрды қайталанатын, қарапайым және көбінесе үнділік эстрада әндерінің көшірмесі болғандықтан немесе ригсарға бутандық дәстүрлі музыканың ықпалы тимегендіктен ұнатпайды.