Кіріспе

RPG Dungeons and Dragons кейіпкерлер класы. Бард – Dungeons & Dragons фантастикалық рөлдік ойынының көптеген нұсқаларында ойналатын стандартты кейіпкерлер класы. Бард класы жан-жақты, соғысуға және сиқырға қабілетті (алғашқы нұсқаларда құдайлық сиқыр, кейінгі нұсқаларда – арқан сиқыры). Бардтар өздерінің өнер талантын сиқырлы әсерлер тудыру үшін пайдаланады. Бұл класс музыканың "Хамлиннің сыбызғышысы" сияқты әңгімелердегі ерекше сиқырына негізделген. Тарихи тұрғыдан алғанда, "бард" аталымы бастапқыда "Уэльсте зор құрметке ие болған, бірақ шотландтарда (оларды саяхатшы-жалтақтар деп есептеген) жек көруге ұшыраған термин" саналды, кейін тарихта Скотт оны "лирикалық ақын, әнші" мағынасында идеализациялады.

Advanced Dungeons & Dragons 1-шы басылымы

AD&D бірінші басылымындағы бардтар бастапқы кейіпкерді құру үшін қолжетімді емес, ерекше сынып болды. Кейіпкер бардқа тек белгілі бір қиын талаптарды орындағаннан кейін, бірнеше кейіпкер сыныптарында деңгейлерге жеткеннен кейін ғана айнала алатын. Бірінші басылымда бард болу процесі кейіннен D&D-де беделді сынып ретінде қалыптасқанға өте ұқсас болды. Бірінші басылымдағы бард ақырында Үшінші басылымның Complete Adventurer толықтырылымындағы Fochlucan Lyrist беделді сыныбына айналды. Бард болу үшін адам немесе жартылай эльф өте жоғары қабілет көрсеткіштерімен бастауы керек еді: Күш 15+, Даналық 15+, Шапшаңдық 15+ және Харизма 15+, Зиялылық 12+ және Денсаулық 10+. Осы қиын талаптар бардтарды ең сирек кездесетін кейіпкер сыныптарының біріне айналдырды. Бардтар ойынды жауынгер ретінде бастады, 5-ші деңгейге жеткеннен кейін (бірақ 8-ші деңгейге жетпес бұрын) олар сыныптарын ұрыға ауыстыруға міндетті болды, ал ұры ретінде 5-ші деңгейге жеткеннен кейін (бірақ 9-шы деңгейге жетпес бұрын) олар қайтадан өзгеруге міндетті болды, ұрылықтан бас тартып, друидтар ретінде діни білімді игеруді бастады; бірақ осы кезде олар шын мәнінде бардтар және друидтардың тәрбиесінде. Бардтар шектеулі мөлшерде друид сиқырларын меңгерді және кем дегенде бір осінде бейтарап болатын кез келген бағытқа ие болуы мүмкін. AD&D-дегі екі сыныпты біріктіру ерекшелігіне байланысты, бардтар жауынгерлер мен ұрылардың біріккен қабілеттеріне, сондай-ақ жаңадан алған білімдеріне, друид сиқырларына, барлық деңгейге тәуелді друид қабілеттеріне, қосымша білетін тілдерге, кездесетін сиқырлы заттар туралы аңыздық ақпаратты білуге және бардтың сиқырлы музыкасын естіген кез келген тіршілік иесіне автоматты түрде әсер ету мүмкіндігіне ие болды. Бардтар алдымен жауынгер және ұры деңгейлерін алғандықтан, олар бірінші деңгейде басқа кез келген сыныптан күштірек болды. Бұл бард түрі – друидтік білімді меңгерген, саяхаттаушы музыкант және ойын-сауықшыдан гөрі көбірек, бірақ бард ән мен поэзия арқылы да өнер көрсете алады.

Advanced Dungeons & Dragons 2nd edition (Қорқытқыштар мен айдаһарлар 2nd edition)

Бард "арсыз" топтың бір бөлігі ретінде Player's Handbook екінші басылымында стандартты кейіпкер кластарының бірі болды; осы басылымда бард қалыпқа келтірілді. Player's Handbook екінші басылымының мәлімдемесінше, бард класы – тарихи терминге қарағанда көбірек жалпылама сипаттама, ол тек ұзын, речитативті өлеңдерде өз тайпаларының тарихын айтқан келт ақындарының белгілі бір топтарына қатысты. Кітапта Алан Дейл, Уилл Скарлет, Амергин және тіпті Гомер сияқты бардтардың тарихи және аңызға толы мысалдары келтіріледі, сонымен қатар әр мәдениеттің өзінің әңгімешісі немесе ақыны бар екенін атап өтеді, мұндай адамды бард, скальд, фили, жоңғар немесе басқа да атпен атауға болады. Олар ойынның ажырамас бөлігіне айналды, ойыншылар нұсқаулығының соңындағы қосымшадан кластардың қалыпты тізіміне көшірілді. Бард класының осы нұсқасы Dragon журналында жарияланған "Жаңа әуен орындау: басқа бард, соншалықты қиын емес" мақалының (56-шы нөмір) нұсқасына негізделген. Бардқа 12+ ынтымақтылық, 13+ зиялылық және 15+ харизма қабілеттері қажет болды, ал бардтар тек адамдар мен жартылай эльфтер ғана бола алатын. Бард – кез келген адам емес, шексіз деңгейге жете алатын жалғыз кейіпкер класы (қарақшыдан басқа), себебі адамдар мен жартылай эльфтер басқа кейіпкер кластарынан айырмашылығы, деңгей шектемесіне ұшырамады, ол үшін жартылай адамдар жарамды болды. 2-ші басылымдағы бард – шеберліктің барлық саласындағы кейіпкер, шектеулі ұрылық дағдыларымен (қалта ұрлау, шуды анықтау, қабырғаға өрмелеу және тілдерді оқу), шектеулі сиқыршылық дамуымен, кез келген қаруды қолдану мүмкіндігімен және арнайы бардтық музыкалық қабілеттерімен және бардтық білімдерімен ерекшеленді. 2-ші деңгейден бастап бард сиқыршы сияқты сиқырлықтарды игере бастады, сиқыршылар сияқты олар сиқырлық кітапты сақтауға міндетті болды және қару-жарақпен сиқырлықтарды қолдана алмады. Олар қолжетімді кез келген сиқырды үйрене алды. Бардтардың ең үлкен артықшылығы – ойындағы ең жылдам болып саналатын "жұмыскер" даму кестесін пайдалануы болды. Бардтар сыйлықтарды өздерінің нақты кластық деңгейін қолдана отырып жасады. Бардтар көбінесе партияның сиқыршысынан жоғары деңгейде болғандықтан, олар қолдана алатын сиқырлар сиқыршының сиқырларынан күштірек болатын. Сыйлық деңгейімен жақсаратын сиқырларға (мысалы, Сиқырлы оқ және От шарлары) назар аударған бард өте күшті сиқырлы қауіпті құрады. Олардың кез келген қаруды қолдану қабілеті, сондай-ақ шабуыл күштері, егер олардың сиқырлы қару-жарақ класын күшейтетін қандай да бір жабдықтары болса, сиқырсыз болса да, сенімді екінші қатардағы шабуылдық қауіпті құрады. Осы басылымда бардтар Бірінші басылымдағыдай сәйкестік шектеулеріне ие болды, яғни олар Заңға адал жақсы, Заңға адал жаман, Хаостық жақсы немесе Хаостық жаман бола алмады. The Complete Bard's Handbook екінші басылымдағы бардты едәуір кеңейтті, кез келген нәсілдің бардтарына мүмкіндік берді, себебі көптеген нәсілдер ауызша және/немесе көркемдік дәстүрлерді сақтау үшін ұқсас рөлге ие болды. Сондай-ақ, бұл нұсқаулықта көптеген түрлі кластық комбинациялар, тіпті Бард/Қарақшы комбинациялары да болды. Сиқыршыларға рұқсат етілмеген нәсілдердің бардтары, соның ішінде эльфтер мен жартылай эльфтер сиқырлықтарды қолдана алмады, бірақ олар сиқырлыққа қарсы иммунитет алды. Гномдар сиқыршы бола алатын, бірақ тек мамандандырылған иллюзионистер ғана бардтар бола алатын, бірақ олар иллюзионистке рұқсат етілген сиқыр мектептерімен шектелді.

Dungeons & Dragons 3-шы басылымы

Dungeons & Dragons 3-ші басылымында бардтар класы бірінші басылымдағы друидтік білушіден барлық салада шебер болып (негізінен бастапқы Бардтық білім қабілетін сақтап, кейіпкердің деңгейі мен интеллектіне негізделген кез келген нәрсені білудің дерлік толық мүмкіндігін ұстап тұрды) өзгеруін жалғастырды. Бардтар енді кез келген бейтарап емес бағытқа ие бола алатын болды, яғни бардтар енді Заңды бейтарап бола алмайды, бірақ енді Хаотикалық Жақсылық және Хаотикалық Жамандық бола алады. Бұл бардтар еркін саяхаттап, интуиция мен құлшыныспен басшылыққа алатынымен түсіндірілді. D&D бардтары, шын мәнінде "жұмыскерлер" саналған, көшпелі әншілерден шабыт алды (мысалы, кемқорлық көрсету, ән салу немесе барменді әдемілеу арқылы қонақүйлерде тегін тамақ пен бөлме алуға тырысу сияқты жұмыстар жасау арқылы). D&D бардтары дәстүрге тікелей қарсы емес, бірақ орнықты өмірмен байланысты ескілікке және жемқорлыққа қарсы тұрады деп сипатталады. Бардтық сиқыр да тағы өзгерді. Енді, сиқыршылар сияқты, бардтар құпия сиқырды қолданады, бірақ сиқыр кітаптарына немесе белгілі бір сиқырларды дайындауға қажеттілік жоқ; AD&D 2-ші басылымынан айырмашылығы, бардтар енді нақты бардтық сиқырлар тізімімен шектелген. Сиқыршылар мен басқа құпия сиқыршылардан айырмашылығы, олар Жеңіл жараларды емдеу сияқты аз мөлшерде емдік сиқырларды қолдана алады (кластың друидтік тегінен қалған нәрсе). Бардтық музыка және жоғарыда аталған бардтық білім сияқты басқа да қабілеттер сақталды, бірақ 3-ші басылымның оңайлатылған d20 жүйесінің ережелерімен үйлесімді болу үшін қайта қарастырылды. Read Language сияқты ескі дағдылар Decipher Script сияқты жаңа d20 дағдыларына айналды, ал жауынгерлік және ұрылық дағдылары қару-жарақ дағдыларының жиынтығында сақталды.

3.5 қайта қараулар

2003 жылы Dungeons & Dragons-тың "3.5" нұсқасы жарық көрді, онда Бард класына бірнеше шағын, бірақ маңызды өзгерістер енгізілді. Бардтар дағдыларға қол жеткізуді және жеңіл қару-жарақ киген кезде бард сиқырларын қолдану қабілетін арттырды. Бард – қару-жарақпен құпия сиқырларды еркін орындауға қабілетті жалғыз негізгі класс, сондай-ақ "Тілдесу" дағдысын класс дағдысы ретінде ұсынатын жалғыз негізгі класс (кейінірек жарық көрген 3.5 қосымша кітаптары осы мүмкіндіктерге ие жаңа негізгі класс енгізді). Бәлкім, ең маңыздысы, бардтың танымал қабілеттерінің бірі – бард музыкасы – нығайтылып, бард класына тығыз байланысты болды. Алдыңғы 3-ші нұсқада бард музыкасының мүмкіндіктері бард класындағы жетістікке емес, "Өнер" дағдысының деңгейіне ғана байланысты болды. Бұл қабілеттер көбінесе бір рет меңгерілгеннен кейін жақсармады және жоғары деңгейде жаңа қабілеттер пайда болған жоқ; тек музыканы күнделікті қолдану саны бард класының деңгейімен артты. 3.5 нұсқасында бард музыкасының мүмкіндіктері бард класының деңгейімен қатар "Өнер" дағдысына да байланысты болды, сонымен қатар осы қабілеттердің көпшілігі бард класындағы прогрессиямен айтарлықтай күшейді. Жаңа жоғары деңгейдегі бард музыка эффекттері енгізілді, сондай-ақ қолданыстағылардың біртіндеп жақсаруы қамтамасыз етілді. Соңында, осы нұсқада бард гномдардың сүйікті класына айналды, дәстүрлі иллюзионисті ығыстырды. Двати (толығымен егіздерден тұратын, алғаш рет Dragon журналының 271-ші нөмірінде пайда болған сирек кездесетін нәсіл) үшін де бард сүйікті класс саналады, ал сатирлер де осы класты сүйікті санады. "Ұмытылған әлемдер" ойын әлемінің "Қол жетпес Шығыс" кітабындағы Жұлдызды Эльфтер нәсілі үшін де бард сүйікті класс болып табылады.

Dungeons & Dragons 4-шы басылымы

Бардтар класы 4-ші басылымда Player's Handbook 2 нұсқасымен бірге енгізілді. Бардтардың барлық күштері тек осы кластың өкілдеріне ғана тән. Бардтар Арқан қуат көзіне ие, негізгі рөлі – көшбасшы, ал екінші рөлі – бақылаушы. Олардың көптеген күштері одақтастарды күштендіруге және жауларды сиқырлы ән арқылы тежеуге бағытталған (бірақ ойыншы осы күштерді қалауынша сипаттауға ерікті). Бард өзінің көптеген кластық дағдыларының арқасында кез келген шеберліктің иесі ретіндегі рөлін сақтайды. Бардтардың ерекшелігі – олар басқа кластардан кез келген санымен көп кластық қабілеттерді алуға құқылы, ал қалған кластар тек бір кластан ғана көп кластық қабілеттерді ала алады. Бардтар класының өкілдері өздерінің арқан құралдары ретінде таяқшаларды, ән айтатын жақтауларды және сиқырлы аспаптарды пайдалана алады. Player's Handbook 2 нұсқасындағы бірнеше жаңа рәсімдерді тек бардтар ғана орындай алады, бұл оларды эксклюзивті рәсімдерге ие жалғыз класс етеді.

Dungeons & Dragons 5 басылымы

Бардтар 5-ші басылымдағы Ойыншының нұсқаулығына кейіпкер класы ретінде қосылды. Бардтың 5-ші басылымында "сөздер мен музыка – бұл тек ауа тербелісі ғана емес, сонымен қатар өз күшіне ие дауыстар. Бард – ән, сөз және олардың ішіндегі сиқырдың шебері" деп айтылады. Xanathar's Guide to Everything (2017) бард колледждерінің тағы 3 түрін қосты: Гламур колледжі, Қылыштар колледжі және Шыбырлау колледжі. Гламур колледжі басқа жаратылыстарды сиқыр арқылы әсер етуге, Қылыштар колледжі – зақым келтіруге және шабуылдауға, ал Шыбырлау колледжі – зұлым манипуляцияға бағытталған. Мифтік Одиссейлер Теросы (2020) Елокуенция колледжінің кіші класын қосты, ол кейіннен Ташаның "Барлық нәрсенің қазандығы" (2020) басылымында жаңа Жарату колледжінің кіші класымен бірге қайта басылды.

Қабылдау

Screen Rant бардтар класын негізгі 12 кейіпкер класының ең күшті 9-шы класы деп бағалады. Қоғамдық дауыс беру нәтижесі бойынша, D&D Beyond бардтар класын 5-ші нұсқадағы негізгі 12 кейіпкер класының ішіндегі ең күшті 6-шы класы деп санады. FiveThirtyEight үшін Гас Везерек 2017 жылдың 15 тамызынан 15 қыркүйегіне дейін D&D Beyond платформасында жасалған 100 000 кейіпкердің 5-ші нұсқасындағы "клас және нәсіл комбинациялары" бойынша бардтар ойыншылар жасаған кейіпкерлердің арасында соңғы үшінші орында тұрды, олардың жалпы саны 7 804. Ең көп кездесетін нәсілдік комбинация жартылай эльф (1808) болды, одан кейін адам (1454) және одан кейін тайфлинг (806) келді.