Кіріспе

Британдық неонацистік ұйым

Ұлттық социалистік қозғалыс (НСМ) – 1962 жылы 20 сәуірде, Адольф Гитлердің туған күнінде Колин Джордан мен оның орынбасары Джон Тиндалл құрған британдық неонацистік топ, ол 1960 жылдардағы Британдық Ұлттық партиясынан бөлініп шыққан.

Құрылу

1960-шы жылдардағы БҰҰ Колин Джорданның «Ақ қорғаныс лигасы» мен Джон Биннің «Ұлттық еңбек партиясының» бірігуімен құрылды, бірақ көп ұзамай екі қарсылас көшбасшы арасындағы қақтығыстармен белгілі болды. «Ұлттық социалистік қозғалыстың» (НСМ) құрылуына бастама 1961 жылы американдық нацистік партиясының жетекшісі Джордж Линкольн Роквеллдің Джорданға жазған хатынан туды. Роквелл БҰҰ-мен келісетінін, бірақ олардың нацизм туралы ашық еместігіне наразы екенін айтты. Дегенмен, Бин Джордан мен оның одақтасы Тиндаллдың нацизмді тым еркін жариялап, БҰҰ-ның саяси жетістікке жету мүмкіндігіне нұқсан келтіріп отырғанын сезінді. Бұл мәселе 1962 жылғы ақпан айында Бин партияның ұлттық кеңесінің отырысында Джорданның ашық нацизмін айыптайтын резолюция ұсынғанда шиеленісті. Резолюция 7 дауысқа 5 қарсы қабылданды, күрес нәтижесінде партия жарылды. Мүшелердің шамамен 80 пайызы Бинге қолдау көрсетті, ал қалғаны Джорданмен бірге кетті. Джордан Тиндаллдың және Денис Пиридің қолдауын алды, сондай-ақ БҰҰ-ның Ноттинг-Хиллдегі кеңсесін және «Spearhead» жартылай әскери тобын бақылауға алды. 1962 жылғы 20 сәуірде Адольф Гитлердің туған күнін тойлауға арналған шарада жаңа топ ресми түрде құрылды. Жаңа топтың құрамына негізінен жас, жұмысші табының белсенділері кірді.

Іс-шаралар

1962 жылы 1 шілдеде Трафальгар алаңында өткен жиынға Джордан "Британияны еврейлердің бақылауынан босатыңыз" деп жариялаған плакаттармен сөз сөйледі, бұл тәртіпсіздікке әкелді. Тәртіпсіздік Джорданның Гитлерді мақтайтын сөздерінен және Тинделлдің еврейлерді "улы жәндікке" теңегенінен кейін басталды (екі жағдай да спикерлеріне қысқа мерзімге түрме жазасын берді), соның салдарынан жақын жердегі еврей демонстранттары, Ұлыбритания Коммунистік партиясының мүшелері және Ядролық қаруды жою науқанының қолдаушылары NSM жақтастарына шабуыл жасады. Бірақ Джордан британ халқының көпшілігі оның пікірлерімен келіседі деп сенді, және британдықтардың көзқарасынан Екінші дүниежүзілік соғыс қателік болған. NSM сондай-ақ "Spearhead" басылымын жалғастыруға және оның тиімділігін арттыруға тырысты, бірақ Арнайы бөлім бұл топты BNP құрамында болғаннан бері біліп, оның қызметін тығыз бақылап отырды. Расында, 1961 жылдың шілдесінде Дэвид Пэмбл және Дэвид Кордер есімді екі полицей Тинделл мен Керр Ричидің Кентте "Spearhead" операциясын басқарып жатқандағы суреттерін түсірді, ал келесі жылы Джордан Доркинг маңында демалыс күндері әскери оқуларды үнемі қадағалап отырды.

Қиындықтар

Трафалгар көтерілісінен кейін "Санди Пипл" газеті "Спирхед" ұйымын әшкерелейтін мақала жариялады. Бұл, еврей көшбасшыларының қысымымен бірге, үкіметті 1962 жылдың тамызында НСМ ұйымдастырған конференцияға қатысуға ниеттенген бірнеше неонацистік көшбасшыларға саяхат рұқсатын бермей, бас тартуға мәжбүр етті. Осыған қарамастан, Джордж Линкольн Роквелл Ирландия Республикасы арқылы Ұлыбританияға жасырын түрде кіргізіліп, конференция басталғанша Челтенхэмде жасырылды. Бірақ көп ұзамай оның қайда екені белгілі болды және оның тығырылы орынды журналистер мен ашуланған жергілікті тұрғындар қоршап алды. Роквелл өзін ұстату үшін Лондонға баруға мәжбүр болды, бірақ бұрын ол өз оқиғасын "Дейли Мейл" газетіне сатты. Лагерь жоспарланғандай өтпесе де, оның мақсаты – Ұлттық социалистердің әлемдік одағын құру, Иорданияны "Әлемдік фюрер" деп, ал Роквеллді оның ізбасары етіп тағайындаумен аяқталды. Савитри Деви де осы шараға қатысып, Франциядағы НСМ-нің жақын серігі болды. Одан кейін көп ұзамай Джорданның Ковентридегі үйі мен партияның Лондондағы кеңсесіне полиция шабуыл жасап, көптеген айғақтарды тәркіледі: қару-жарақ, пышақтар, нацистік белгілер мен естеліктер, тіпті "Иудей өлтіруші" деп жазылған этикеткалары ауыстырылған гербицидтердің бөтелкелері. Түрмеде отырған кезде НСМ Мартин Вебстердің қолына тиді, ол жас консерваторлар қатарынан НСМ-ге келген, сонымен қатар Империяның адал достары лигасымен байланысы бар жас мүше болды.

Бөліну

Француз мұрагері Франсуаза Диор 1962 жылдан бері NSM ұйымымен байланыста болды, Джорданмен романтикалық қарым-қатынасқа түсті, кейін Тиндалл түрмеден босатылғаннан соң оған да көңіл бөлді. Бірақ Джорданның өзі бостандыққа шыққаннан кейін олар қайтадан жақындасып, 1963 жылдың 5 қазанында "Менің күресім" кітабының бір данасына қан тамшысын тамдатып үйленді. Алайда, жұбайлар үш айдан кейін ажырасып, қайта табысуға тырысқандары сәтсіз аяқталды. 1967 жылы олардың некесі Тиндалл мен Джордан арасында жарыс тудырды, бұл екеуінің арасындағы идеологиялық келіспеушіліктердің күшеюімен және Лондон негізделген Тиндаллдың Ковентридегі Джорданға қарсы күшінің артуымен одан да қиын жағдайға түсті. Көп ұзамай, Джеймс Макинтайр басқарған және университеттерде NSM үшін жұмыс істеген Ұлттық студенттік фронт та Тиндаллға қолдау көрсету үшін кетіп қалды.

Соңғы жылдар

1964 жылғы жалпы сайлау кезінде NSM Сметвик қаласында белсенділік танытты, онда олар консервативті кандидат Питер Гриффитс үшін көлеңкелі сыртқы істер министрі Патрик Гордон Уокерге қарсы науқан жүргізді. Гордон Уокердің жоғары деңгейдегі иммиграцияға рұқсат бергеніне байланысты, ол алыс оңшылдар үшін жек көрілетін тұлға болатын. Науқан барысында назарды аударуға арналған бірнеше әрекеттер жасалды, соның ішінде NSM мүшесі маймылға айналып киінді, ал тағы біреуі "аралас нәсілдік" кандидат Гордон Уокер ретінде сайлауға тіркелуге тырысты, сонымен қатар "Қара және ақ минестрель шоуынан" кейіпкерге ұқсап киінді. 1965 жылы Колин Джордан Денис Хили сөз сөйлеген қоғамдық жиналыстың сахнасына шығып, Уокерге қарсы науқанды күшейтті. Бірнеше мүшелер синагогтарды өртеп жіберді деген айыппен тұтқындалғаннан және Клэптон, Ильфорд, Бейсвотер және Килбурн қалаларында осындай оқиғалар үшін сотталғаннан кейін, ұйымның мүшелері бір түндік уақытта дерлік жоғалып кетті. Тіпті Диор да 1968 жылы осындай шабуыл жасағаны үшін түрмеге қамалды. 1968 жылы Джордан түрмеден босатылғаннан кейін ол Денис Пиридің үйінде Тинделл мен Вебстермен құпия кездесу өткізді және қатысушыларға NSM енді жоқ екенін мәлімдеді.

Мұра

NSM-нің тарауынан кейін Иордания 1968 жылдың мамыр айында оның құрамындағы элементтерді пайдаланып, «Британдық қозғалысын» құрды. Бұл топ түрлі формаларда қазірге дейін өміршеңдігін сақтап келеді. Барлық мүшелер «Британдық қозғалысына» қосылған жоқ, ал кейбіреулері нацизмді ашық түрде жоққа шығаратын, «құрметті» саналатын жақын оңшыл топтарда пайда болды, мысалы, Ұлттық фронт. Олардың арасында 2009-2014 жылдары Йоркшир және Хамбер аймағынан Еуропарламент депутаты болған Эндрю Бронс ерекше көзге түседі, ол 1960 жылдары NSM-нің ерте мүшесі болған. NSM деген атпен тағы бір топ 1990 жылдардың соңында Дэвид Майатт және басқа да Combat 18-ге қарсы шыққандар құрды, бірақ ол түпнұсқа NSM немесе «Британдық қозғалысымен» тікелей байланысты емес.