Кіріспе

1936 жылы Лондондағы фашизмге қарсы тұру. 1911 жылы "Степни шайқасы" деп танылған қарулы жанжал.

Кейбл көшесі шайқасы – 1936 жылғы 4 қазанда Лондондағы Шығыс бөлігінде, ең бастысы Кейбл көшесінде болған қақтығыстар сериясы. Бұл қақтығыс, Сэр Освальд Мосли басқаратын Британдық фашистер одағының мүшелерінің шеруін күзетуге жіберілген Метрополитен полициясы мен жергілікті кәсіби одақ өкілдері, коммунистер, анархистер, британдық еврейлер және социалистік топтар сияқты түрлі фашизмге қарсы наразылық білдірушілердің арасында болды. Фашизмге қарсы наразылық демонстрациясына ұйымдасқан және ұйымдаспаған қатысушылар да қатысты.

Тауэр төбедегі шешім

Мосли ашық төбелі қара спорттық көлікпен, қара көйлекті мотоциклшілермен бірге сағат 3:30-ға жуық келді. Алайда, полиция шеру мен жиналыстар жалғасқан жағдайда, одан да ауыр тәртіпсіздіктер туындауы мүмкін деп опасызданып, Мослиге Шығыс Енді қалдыруды бұйырды, бірақ БҰФ-қа Батыс Ендіде шеру өткізуге рұқсат берілді. БҰФ шарасы Хайд-паркте аяқталды.

Тұтқындалу

Шамамен 150 демонстрант ұсталды, олардың көп бөлігі антифашистер болды, алайда кейбіреулері басқа демонстранттардың көмегімен қашып үлкерді. Полиция қызметкерлері, әйелдер мен балалардың ішінде 175-ке жуық адам жарақаттанды.

Салдары

Фашизмге қарсы күресшілер қауымдастықтың біртұтас жауабын тойлады, онда шығыс Лондондағы көптеген адамдар – барлық әлеуметтік топтан шыққан протестанттар, католиктер және яһудилер Мосли мен оның жақтастарына сәтті қарсы тұрды. Сол кезде Лондонда мұсылмандар аз болғандықтан, ұйымдастырушылар мұсылман сомали теңізшілерінің фашизмге қарсы наразылыққа қосылғанына риза болды. Бұл оқиғаны қазіргі Антифа қозғалысы "Британдық фашизмнің шешуші жеңіліске ұшыраған сәті" деп жиі сілтейді. Фашистер өздерін заңды партия ретінде көрсетті, оларға әлсіз үкімет пен полиция күштері халықтың наразылығы кезінде сөз бостандығынан айырылды деп мәлімдеді. Оқиғадан кейін Ұлыбританиялық Фашисттік Ұйым (BUF) мүшелерінің саны артты, бірақ олардың Ұлыбританиядағы қызметі күрт шектелді. Сэр Освальд Мосли кейіннен Лондон төңірегінде бірнеше митингтер өткізді, ал BUF астанадағы қатарын арттырды.

Еске алу

1979-1983 жылдар аралығында Сент-Джордж қалалық әкімдігінің қабырғасына шайқасты бейнелейтін үлкен сурет салынды. Ол Кэбл көшесінде, Кристиан көшесімен қиылысатын жердегі басты баррикададан шығысқа қарай 350 метр қашықтықта орналасқан. Док-стриттегі (Royal Mint Street, Leman Street, Cable Street, Dock Street қиылысынан оңтүстікке қарай) қызыл тақта да осы оқиғаны еске түсіреді. 2011 жылғы қазан айында шайқастың 75 жылдығына арналған көптеген іс-шаралар, оның ішінде музыка мен шеру Шығыс Лондонда жоспарланды, сондай-ақ қабырғалық сурет қайта жаңартылды. 2016 жылы шайқастың 80 жылдығын белгілеу үшін Алтаб Али саябағынан Кэбл көшесіне шеру ұйымдастырылды. Шеруге бұл шайқасқа қатысқандардың бір бөлігі қатысты.

Музыка

Британдық фолк-панк тобы The Men They Couldn't Hang 1986 жылғы "Ghosts of Cable Street" әнінде шайқасты суреттейді. Ағылшындық фолк-трио The Young'uns-тың "Cable Street" әні жас антифашист күрескердің көзқарасынан оқиғаны баяндайды. Шотландтық блэк-метал тобы Ashenspire-дің "Cable Street Again" әнінің атауы мен мәтінінде Cable Street шайқасы туралы сөз болады. Шотландтық анархо-панк тобы Oi Polloi бұл оқиғаға бірнеше әнінде сілтеме жасайды, ең танымал "Let The Boots Do The Talking" әнінде. Неміс мелодикалық дед-метал тобы Heaven Shall Burn 2016 жылғы Wanderer альбомындағы "They Shall Not Pass" әнінде осы оқиғаға сілтеме жасайды.

Сахна

Арнольд Вескердің "Chicken Soup with Barley" пьесасы Кейбл-стрит шайқасы күні Лондондағы еврей отбасының өмірін көрсетеді. 2023 жылы Трейси Энн Оберман Бригид Лармурдың режиссерлігімен Уильям Шекспирдің "Венеция саудагері: 1936" пьесасында Шейлок рөлінде ойнады. Қойылым Кейбл-стрит шайқасы кезінде өтіп, Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапармен жүрді (Корольдік Шекспир компаниясындағы қойылымдарды қоса), ал 2024 жылдың наурыз айында Лондонның Вест-Эндіндегі Критерий театрына шектеулі мерзімге көшірілді. Тим Гилвин мен Алекс Канефскидің "Кейбл-стрит" атты жаңа мюзиклінің тұңғыш көрсетілісі 2024 жылдың ақпан айында Саутварк театрында өтті.

Теледидар

EastEnders телесериалының 2019 жылғы 15 ақпандағы эпизодында доктор Гарольд Лег пен Дот Бреннинг DVD-де шайқас туралы деректі фильмді көреді, содан кейін доктор Лег қайтыс болғанға дейін Дотқа шайқас туралы естеліктерін айтады. Ол әйелі Джудитпен Кейбл-стрит шайқасында танысқанын айтады. 2010 жылы BBC-нің «Upstairs Downstairs» сериалының жаңа эпизоды Кейбл-стрит шайқасына арналған.