Кіріспе

Американдық саясаткер Резин Плезант Боуи (8 қыркүйек 1793 – 17 қаңтар 1841) – плантатор, өнертапқыш және жалдамалы әскер. Ол сондай-ақ Луизиана штатының Өкілдер палатасында үш рет депутат болып сайланды. Бауыры Джеймс "Джим" Боуимен бірге Резин Боуи құлдарды заңсыз тасымалдап, жер алып-сатумен айналысты. Бауырластар Луизианада алғашқы бумен жұмыс істейтін қант фабрикасын салды. Боуи 1827 жылы Джеймстің Сэндбар шайқасында қолданғаннан кейін танымал болған Боуи пышағын өзі ойлап тапқанын мәлімдеді. Джеймс Мексикалық Техасқа көшіп кеткеннен кейін, Резин онымен бірге жоғалған Сан-Саба кенішін іздеуге экспедицияға қатысты. Олар кенішті таба алмады, бірақ үлкен үнді шабуылдарынан қорғаныс шайқастары кеңінен белгілі болды. Өмірінің соңғы жылдарында Боуидің көзі нашарлай бастады. Ол Луизианадағы плантацияда әйелі мен қыздарымен бірге тұрды.

Алғашқы жылдар

Резин Боуи 1793 жылдың 8 қыркүйегінде қазіргі Теннесси штатындағы Галлатин қаласының жанында, Сумнер округінде, Оңтүстік-Батыс территориясында дүниеге келді. Резин Боуи мен Эльва Ап Кэйтсби Джонстың он баласының бірі. (кейбір анықтамалық еңбектерде дұрыс емес "/b//oʊ//i/ BOHee" айтылымы кездеседі). Боуилер бірнеше рет көшіп-қонып, алдымен Джорджияға қоныстанды, онда олардың алты баласы дүниеге келді, содан кейін Оңтүстік-Батыс территориясына (егер олар 1790 жылға дейін келсе, бұл аймақ әлі де Солтүстік Каролинаның бір бөлігі болған) – болашақ Теннесси штатына көшіп барды. Боуи дүниеге келгеннен кейін бір жыл өткен соң, отбасы Кентукки штатының Логан округіне көшіп келді. Сол кезде Резин 19 жаста болды. Олардың әр үйі шекарада орналасқан, тіпті кішкентай Боуиден де жерді тазартуға және егін егуге көмектесуді күткен. Ол және оның бауырлары үйде оқыды, ағылшын тілінде оқу мен жазуды үйренді. Кіші інісі Джеймспен бірге Резин испан және француз тілдерін еркін сөйлеуді, оқуды және жазуды үйренді. Балаларға шекарада қалай өмір сүру керектігін, балық аулауды, ферма мен плантация шаруашылығын жүргізуді де үйретті. Боуи 1814 жылы Рим католиктігіне көшті және 15 қыркүйекте 1814 жылы Опелузастағы Сент-Ландри католик шіркеуінде Маргарет Невилге үйленді. Сол жылы ол Джеймспен бірге Луизиана ополчениесіне қосылды, Эндрю Джексонның британдықтарға қарсы күресу үшін еріктілерді шақыруына жауап ретінде. 1812 жылғы соғыс 1815 жылдың басында аяқталды, ал Боуи ағайындылары Нью-Орлеанға соғысқа қатысу үшін кеш келді. Кейін Боуи Авойелл батальонына қосылды және 1825 жылы атты әскердің капитаны болып тағайындалды, кейін полковник болды. Ақша табу үшін олар 1818 жылы пират Жан Лафиттпен серіктестік құрды. АҚШ бұрын құлдарды импорттауды заңсыз деп жариялаған еді; және азаматтарды заңсыз әрекеттер туралы хабарлауға ынталандыру үшін Оңтүстік штаттарының көпшілігі құл саудагерлерін хабарлағандарға импортталған құлдар аукционда алатын табысының жартысын беруге рұқсат берді. Олар Галвестон аралындағы Лафитт қонысына үш рет барып, құлдарды фунтына 1 доллардан сатып алды. Содан кейін олар тұтқындарды Луизианаға алып келіп, кеден қызметкеріне тапсырды. Ол құлдарды аукционға шығарды, ал Боуилер оларды заңды түрде сатып ала алды. Луизиана заңдарына сәйкес, бауырластар төленген құнның жартысын алды. Олар құлдарды Нью-Орлеанға немесе Миссисипи өзені бойындағы басқа аймақтарға заңды түрде тасымалдап, қайта сата алатын болды. Бауырластар бұл жоспарды 65 000 доллар жинағанша жалғастырды, содан кейін жер сатып алумен айналыса бастады. 1825 жылы екі бауыр кіші інісі Стивенмен бірге Тибодоға жақын жердегі Акадия плантациясын сатып алды. Екі жыл ішінде олар Луизианадағы алғашқы бумен жұмыс істейтін қант диірменін құрып, қант құмырасын ұнтақтады. Осы кезеңде Боуи үш рет Луизиана заң шығарушы органында қызмет етті. Бұл пышақтың ұзындығы 9,25 дюйм, ені 1,5 дюйм болды. Келесі жылы, 1827 жылдың 19 қыркүйегінде Джеймс Боуи мен майор Норрис Райт Миссисипи штатының Натчес қаласынан тыс жердегі құмдық жердегі жекпе-жекке қатысып, қарсы тараптарды қолдады. Жекпе-жек қол алысумен аяқталды, бірақ топтың мүшелері, бір-біріне жек көру себептері болғандықтан, ұрыс бастады. Джеймс Боуи бірнеше ауыр жарақат алды, бірнеше рет оқталды және пышақталды, бірақ пышағын шығарып, Райтты жарып жіберді, ол дереу қайтыс болды. Газеттер бұл оқиғаны "Құмдық ұрыс" деп атады, Боуидің жекпе-жек шеберлігі мен оның пышағы егжей-тегжейлі сипатталды. Ғалымдар арасында бұл ұрыста қолданылған пышақ қазіргі Боуи пышағы деп аталатын пышақтың түрі ме екендігі туралы пікірталас бар. Боуи пышағын кім ойлап тапқан және жасаған туралы көптеген әңгімелер бар. Кейбіреулер оны Джеймс Боуи жасаған десе, басқалары оны сол кездегі белгілі пышақшыларға жатқызады. Алайда, The Planter's Advocate журналына жазған хатында Боуи өзінің пышақты ойлап тапқанын мәлімдеді, және Боуи отбасының көптеген мүшелері мен "Боуи пышағы туралы көптеген сарапшылар оны Боуи ойлап тапқан деп санайды". Дегенмен, оның немерелері Боуи тек пышақты жасаған теміршіге басшылық жасады деп мәлімдеді. "Құмдық ұрыстан" кейін, және Джеймс Боуи пышағын сәтті қолданған келесі шайқастардан кейін ол өте танымал болды. Көптеген шеберлер мен өндірушілер өздерінің пышақтарын жасады, ал Оңтүстік-Батыстағы көптеген ірі қалаларда "Боуи пышақ мектептері" ашылды, онда "кесу, соғу және қашу өнері" үйретілді. Оның және оның пышағының атағы Ұлыбританияға тарады, ал 1830 жылдардың басында көптеген британдық пышақ өндірушілер Боуи пышақтарын жасады, олардың көп бөлігін АҚШ-қа сатуға жіберді. Пышақтың дизайны дамып келе жатты, қазіргі кезде оның ұзындығы 8,25 дюйм, ені 1,25 дюйм, иісті ұшы бар екені қабылданды. Онда қолды қорғау үшін арнайы қорғағыш және екі жағынан кескілеуге арналған жиектері болды.

Сан-Саба кен орнының жоғалуы

Джеймс Боуи 1830 жылы Техасқа көшіп келіп, Сан-Антонионың батысында, Сан-Крус-де-Сан-Саба миссиясының қираған орындарына жақын орналасқан "жоғалған" Лос-Алмагрес кенішінің тарихына қызығушылық танытты. 1831 жылдың 2 қарашасында Боуи ағасымен және тағы тоғыз адаммен бірге Сан-Сабаны іздеуге шықты. Мақсатына он шақырымдай жетпегенде, топ үлкен үнді шабуыл жасаушылардың оларды ұстап осы қозғалыста екенін байқап, келіссөздер жүргізу үшін тоқтады. Келіссөздер сәтсіз аяқталды және Боуи мен оның серіктері келесі он үш сағат бойы өмірі үшін күресуге мәжбүр болды. Үндістер шегінген кезде Боуи тек бір адамды жоғалтқан, ал қырықтан астам үнді өлтірілген және отызына жуық жараланған деген хабар тарады. 1832 жылы Боуидің көру қабілеті нашарлай бастады. Ағасы Джеймспен бірге ол Нью-Йорк, Филадельфия және Вашингтон қалаларына медициналық көмек алу үшін сапар шекті. Филадельфияда болғанда, "Saturday Evening Post" баспасының иесі Боуиді Сан-Саба шайқасы туралы естелік жазуға көндірді, ол 1833 жылы "Аткинсонның сандығы немесе әдебиет, зиялылық және сезімдердің құндылықтары" кітабында қайта басылды.

Кейінгі жылдар

Үйге оралғаннан кейін Боуи отбасымен Айбервилл округінің плантациясына көшіп барды. Сол жерде Боуи генерал Джон Уилсонмен бірге Испания үкіметінің патшалық геодезисті капитан Висенте Себастьян Пинтадоның құжаттарын сатып алды. Пинтадо Луизианада (Жаңа Испания) өзінің зерттеулерін, сондай-ақ иелік құқығы мен жер бергендігі туралы жазбаларын жеке мүлігі ретінде сақтап, оларды АҚШ-қа сатудан бас тартқан. Пинтадо қайтыс болғаннан кейін оның әйелі Боуи мен Уилсонға қағаздарды 24 500 долларға сатты (АҚШ осы жоғары бағаны төлеуден бас тартты). Боуи бұл құжаттардың жер саудасында көмектесуін күткен, бірақ олардан қандай да бір пайда алғаны белгісіз.

Өлім

Резин Боуи 1841 жылдың 17 қаңтарында Жаңа Орлеанда қайтыс болды, одан әйелі мен үш қызы қалды. Ол бастапқыда Сан-Габриэль католик шіркеуінің қорымшасына жерленген, бірақ 1850 жылдары оның денесі қайта қазылып, қызы Эльваның туған жері Миссисипи штатының Порт-Гибсон қаласындағы Сент-Джозеф католик қорымшасына қайта жерленді.