Кіріспе

Джон Гришемнің романы. «Жаңбыршы» – Джон Гришемнің 1995 жылғы, алтыншы романы.

Сюжет

Кітаптың атауы "жаңбыр жасаушы" деп аталатын, керемет істерді жеңіп алып, үлкен сомадағы өтемақы алуға қабілетті заңгерден шыққан. Кітаптың басты кейіпкері осындай "жаңбыр жасаушы" болуды армандайды, бірақ бұл оның күткенінен мүлдем басқаша болады. Руди Бейлор Мемфис штатының құқық мектебін бітіруге айналды. Ол Мемфис заң фирмасында жұмысқа орналасады, бірақ фирманы ірі "Тинли Бритт" заң фирмасы сатып алғаннан кейін жұмысынан айырылады. Сыныптастарының арасында жұмысы жоқ санаулы адамдардың бірі ретінде, Руди үмітсіздікке ұшырап, Ж. Лайман "Брюзер" Стоунмен танысады. Стоун – қатал, бірақ табысты іс іздеуші, ол оны серіктес етеді. Ақысын алу үшін Руди жергілікті ауруханада клиенттерді іздеп, жеке жарақаттар бойынша сотқа беруге міндетті. Ол заңгерлік білімі бар, бірақ заңгерлікпен айналыспайтын, заңгерлік емтиханды алты рет сәтсіз тапқан Дек Шиффлетпен танысады. Руди екі клиентке қол қояды: бірі – жаңадан келген қарт үй иесі, оған жаңа өсиетнама жасау қажет, екіншісі – кедей отбасы, Дот пен Бадди Блэк, олардың сақтандыру компаниясының адал еместігіне байланысты бірнеше миллион долларлық өтемақы алуға мүмкіндігі бар. Стоунның фирмасына полиция мен ФБР шабуыл жасауға дайын тұрғанда, Руди мен Дек өздерінің жеке практикасын ашып, Блэкстердің атынан сотқа жүгінеді. Олардың ұлы Донни Рей, лейкемиядан құтылу үшін сүйек миын алмастыруға мұқтаж, ал оның біртекті егіз інісі – толық сәйкес донор. Бұл процедураны "Great Benefit Life Insurance" сақтандыру компаниясы қаржыландырып, төлеуі керек еді, бірақ талап қабылданбады. Руди жаңа ғана заңгерлік емтиханды тапсырған, судья мен қазылар алдында ешқашан іс қозғаған емес. Енді ол Лео Ф. Драммонд басқаратын тәжірибелі және қатал "Тинли Бритт" заңгерлеріне қарсы тұруға мәжбүр. Рудидің жағында бірнеше қолдаушылар мен жаңа тағайындалған әділ судья бар. Жергілікті ауруханада іс дайындап жатқанда ол Келли Райкермен танысады, ол күйеуі Клиффтен келген жарақаттарынан айығып жатқан жас әйел. Кейін ол Келлиге ғашық болады. Донни Рей сот басталмас бұрын қайтыс болады. Руди "Great Benefit" компаниясының барлық сақтандыру талаптарын, олардың жарамдылығына қарамастан, қабылдамау схемасын ашады. "Great Benefit" сақтандырылған адамдардың адвокатқа жүгінбеуіне үміттенеді. "Great Benefit" компаниясының бұрынғы қызметкері бұл схема компанияға қосымша 40 миллион доллар пайда әкелгенін куәландырады. Сот отырысы сот төрешілерінің талапкерге бұрын-соңды болмаған 50,2 миллион доллар төлеуімен аяқталады. Бұл сенсациялық үкім жаңалықтарға еніп, жас және бұрын белгілі емес заңгер Рудиді танымал етеді. Алайда, "Great Benefit" компаниясы банкроттық жариялайды, осылайша сот үкімін төлеуден жалтарып алады. Бұл компанияны бизнестен шығаруға әкеп соқтыратын бірқатар сот процестері басталады. Компания басшылары компания активтерін елден шығарып, оны бос қабық қалдырған болып шығады. Нәтижесінде, қайғылы ата-аналар өтемақы алмайды, ал Руди де ешқандай ақы алмайды. Бірақ Дот ақшаға мүлдем қызығушылық танытпайды, өйткені ол үшін компанияны істен шығару – одан да үлкен жеңіс. Блэктердің ісі кезінде, Келли Клиффтен тағы да зорлық көреді, сонда Руди оған ажырасуға көмектеседі. Олар Келлидің үйінен заттарды алып шығарып жатқанда, Клифф келіп, Рудиді бейсбол таяғымен шабуылдап, өлтіремін деп қорқытады. Руди таяқты тартып алып, Клиффтің басына соғып, бас сүйегін сындырады. Келли араласып, оны кетіп қалуға бұйырады. Клифф жарақаттан қайтыс болады, ал Келли Рудиді қорғау үшін өзін адам өлтіруге айыптауға келіседі. Руди айыптаудан құтылады, бірақ Клиффтің кекшіл отбасы олар екеуіне де бірнеше рет өліммен қорқытады. Руди мен Келли штаттан кетуге мәжбүр болады, Руди заңға көңілі толып, мұғалім болуға, ал Келли колледжге оқуға баратын жерге. Руди тіпті сайлауға қатыспауға шешім қабылдайды, сотқа шақырылмау үшін және "ешқашан сот залының ішін көруге болмайды" дейді.

Қабылдау

"Лос-Анджелес таймс" газеті бұл кітапты "заң факультетінен бастап қазылар алқасының шешіміне дейін заң жүйесін сынап көрсетуші туынды" деп атады. Publishers Weekly басылымы "автордың ең тыныш және ойлы туындысы Гришэмнің қиялы сот залында да, одан тыс жердегі қақтығыстарда да өзінің күшін танытатынын көрсетеді" деп жазды. Кітап алғашқы төрт күнде 300 000 дана сатылып, сол кездегі тарихтағы ең жылдам сатылатын романның бірі болды. Time журналына берген сұхбатында Джон Гришем Руди Бейлорды өзінің барлық романдарының арасындағы ең бағалайтын кейіпкері деп айтты.

Фильмге бейімделу

1997 жылы Фрэнсис Форд Коппола режиссерлік еткен және Мэтт Дэймон, Дэнни ДеВито, Клэр Дэнс, Джон Войт және Дэнни Гловер қатысқан "Жаңбыр жасаушы" фильміне бейімделді.