Кіріспе

Ара тістік жиынтығы – ара тілімдерін реттеуге арналған құрал немесе құрал жиынтығының бөлігі. Ол ара тісінің ара тілімнен қашықтығын реттейді. Тістік мөлшері кесу енін анықтайды және ағашқа араның кірігіп қалуына кедергі келтіреді.

Мақсаты

Қырқа араның тістері ара денесінен жасалғанда, олар тік қатарға орналасып, алдындағы араның қалыңдығымен бірдей болады. Мұндай конфигурациядағы араға "нөлдік" немесе "0" деп сипатталады. Ара денесінің қысылып қалуын болдырмау және кесуді жақсарту үшін тістерді арадан (бетінен) шығаруға болады. Тістер бірнеше схема бойынша орнатылуы мүмкін: бір жақты орнату, кезектесіп орнату немесе белгілі схема бойынша орнату. Батыс және Азияның көптеген қол аралары кезектесіп орнатуды қолданады, онда әр тіс алдыңғы тістен қарама-қарсы бағытта орнатылады. Шпон аралары немесе тегіс кесу аралары сияқты арнайы құралдар тек бір жағына орнатылуы мүмкін. Кейбір металл аралары мен станок араларында арнайы тіс орнату құралдарын қажет ететін белгілі схема бойынша орнатулар болуы мүмкін. Араны орнату, кесу ені және араны күтіп ұстау туралы толық ақпаратты "Ара және ара тістеуші" бөлімінен қараңыз. Тіс орнату құралы тістерді орнату процесін жеңілдетеді, біркелкі етеді немесе екеуін де бірге қамтамасыз етеді.

Санаты

Пішкіш жиынтықтары әр түрлі болып келеді: қарапайым импровизацияланған түрлерден бастап, күрделі, арнайы жасалған механизмдерге дейін. 1810 жылдан 1925 жылға дейін шамамен 900 түрлі пішкіш жиынтығына патент алынғаны, оларға деген қажеттілікті көрсетеді. Пішкіш жиынтықтары олардың жұмыс істеу механизмалық принципіне қарай жіктелуі мүмкін.

Құлақша

Балғалы ара жиынтығының негізгі компоненттері – тіреуіш және соққы құралы. Бұл құралдар қарапайым ұстаның құралдарынан бастап, арнайы жасалған және сатылатын ара жиынтықтарына дейін болуы мүмкін. Бұл процесте кез келген жұмыс беті мен тиісті өлшемдегі кез келген соққы құралын пайдалануға болады. Ара тісін пісіру үшін, тіс тіреуіштің жиегінен бұрылып, тіс пісірілуі керек бағытта соққыға ұшыратылады. Тістерді тіреуішке соғып, тістерден пісіруді алып тастауға болады, бұл күтім үшін немесе жаңа пісіру үшін қолданылады. Тағы бір түрінде, бейіштелген жиекті тіреуіш немесе пісіру блогы қолданылады, сонда ара тісі тіреуіштің жазық бөлігіне қойылады, ал тіс бейіш үстінде ұсталып, қажетті бұрышқа дейін бүгілгенше соққы беріледі. Оның қолданылуы былай сипатталған:

"Блокты, Сурет [A], ыңғайлы жазық жерге қойыңыз және ара тісін ұшы бейіштелген беттен толық ширек дюймге шығып тұратындай ұстаңыз. Жеңіл балғамен екі-үш рет соғыңыз, әрқашан тістің ұшынан шамамен бір ширек дюйм қашықтықта соғыңыз. Пісіру өлшегішін пайдаланып пісіруді реттеңіз."

Сол механиканы қолдана отырып, кейбір конструкциялар тіс үстіне орналасқан штырғы немесе рычаг енгізді, оған балғамен соққы беруге болады. Оператордың дәлдігіне сенудің орнына, мұндай құрылғы араның тек штырғының астындағы бөлігінің бүгілгенін қамтамасыз етеді.

Жеңге

Рычагты ара тістеу құралы (пластина, сым, пружина немесе тарақ деп те аталады) – құралдың корпусын құрайтын пластинадан тұрады, ол араға орнатылып, ара тісіне перпендикуляр қозғалып, тісті бұрышқа иіледі немесе бүгуге мәжбүрлейді. "Тарақ" атауы шашты тараққа ұқсас көптеген ойықтары бар нұсқаларға қатысты. Рычагты ара тістеу құралының ең қарапайым түрі – металдан жасалған пластина, бір уақытта тек бір тіске сыятын және тістің тереңдігінен кем тереңдікте ойықтары бар. Біркелкі тістеуді оңай жасау үшін, құралды әр тісте бірдей бұрышта иілуді қамтамасыз ететін тоқтау қосылады. Бұл тоқтатулар (сондай-ақ, тоқтату блоктары) реттелетін болуы мүмкін. Бұл конструкцияның бір артықшылығы – көптеген рычагты тістеу құралдары тісті екі бағытта да иіндіруге мүмкіндік береді. Араны немесе тістеу құралын айналдырмай, кезектестіре тістеуге болады, бұл әдетте балға немесе қысқыш типтес тістеу құралдарымен қажет.

Қалқалар

Тіске кішкентай жауы бар қарапайым қысқыштарды тісті бүгілу үшін қолдануға болады. Дизайнерлер бұған тоқтағыш орнатылған қысқыштар жасау арқылы жақсартты. Тоқтағыш әдетте реттеледі және қысқыштар тісті бүгілгенде ара тісіне сүйенеді. Тоқтағыштың мақсаты – тістерді біркелкі бүгіп, олардың сынуын болдырмау. Тіс түріне қарай, тіс алдымен қысқыштардың арасында бекітіліп, содан кейін бүгіледі немесе ара тістегіш тіске тураланип, қысқыштар жабылады.

Екі тұтқалы

Екі тұтқалы немесе тапанша тұтқалы ара тістеу жиынтығы екі тұтқаның жабылу әрекетін пайдаланып, дөңгелектерді немесе иінтіректерін жылжытады. Қазіргі заманғы ара күтімі туралы әңгімелерде, әсіресе қол құралдарына құмар адамдар арасында, пистолет стиліндегі құрал көбінесе ара тістеу жиынтығы деп есептеледі. Бұл дизайн, сондай-ақ оған қосылған жақсартулар кеңінен қолданылды және АҚШ-та ағаш өңдеу құралдарымен жиі кездеседі. Мақаланың кіріспе бөлімінде Морриллдің ара тістеу жиынтығының суреті келтірілген. Тұтқалар бір-біріне қысылғанда, иінтірек (сондай-ақ, штифт) ара тісіне қарсы итеріледі. Ара тісінің екінші жағы үстелге тіреледі және бүкіл ара тісі тоқтау немесе тіреу арқылы үстелге қажетті бұрышта ұсталады. Көптеген конструкцияларда үстел де, тіреу де реттеледі. Тағы бір маңызды жаңалық – «позитивті» Taintor ара тістеу жиынтығының енгізілуі. Ол көп позициялы үстелді және иінтіректі тіске итеруден бұрын ара тісін қысқышпен бекітетін арнайы дөңгелекті пайдаланады. Дөңгелек ара тістеудің тіспен қатар тұрғанда жылжуын болдырмау үшін жасалған. Моррилл немесе Taintor ара тістеу жиынтықтарының механикалық дизайнын пайдалана отырып, бірнеше өндірушілер тұтқаларды бастапқы Моррилл дизайнындағыдай перпендикуляр емес, араға параллель етіп қайта орналастырды. Бұл пішін пистолетке сәл ұқсас болғандықтан «пистолет тұтқасы» деп аталады. Бұл пішінге Stanley компаниясының 42 сериясы (X, W және 442), E.C. Stearns дизайны, сондай-ақ кейбір қазіргі заманғы ара тістеу жиынтықтары кіреді.

Автоматтандырылған

Автоматтандырылған ара тізу машиналары тістер арасындағы орнату механизмін жылжыту үшін пайдаланушы емес, машинаның автоматтандырылуын қолданады. Механикаландырылғандықтан әр тіске бірдей қысым түсірілуі тиіс. Мұндай машиналардың кейбіреулерін, мысалы, US патенттері 29 772 және 47 806 Дистон отбасының әртүрлі мүшелері жасаған. Ал қалғандары тиімділікті арттыру үшін араны қайрау цехтарына (жекемен немесе компания бөлімшесі ретінде) арналған. Фоли араны қайрау цехтары үшін ара тізу машиналарын шығарғаны мәлім.