Кіріспе

Гүлді өсімдік түрі

Түрлер қорабы
| сурет = Ngải tiên.jpg
|мәртебе = DD
|мәртебе жүйесі = IUCN3.1
|мәртебе анықтамасы =
| туыс = Hedychium
| түрі = coronarium
| авторы = J. Koenig
| синонимдер =
Amomum filiforme
Gandasulium coronarium
Gandasulium lingulatum
Hedychium chrysoleucum
Hedychium gandasulium
Hedychium lingulatum
Hedychium maximum
Hedychium prophetae
| синонимдер анықтамасы = ақ имбирь лилиясы, көбелек лилиясы, хош иісті гүл шоғы, үнді гүл шоғы, ақ көбелек имбирі немесе ақ имбирь деп те аталады. Азия орманды астында өсетін көп жылдық гүлді өсімдік, имбирь тұқымдасына (Zingiberaceae) жатады. Өзінің табиғи ортасында гүлдеу тамыз және желтоқсан аралығында жүзеге асырады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Оның туған жері – Үндістанның Шығыс Гималай таулары (Сикким және Трипура), Бангладеш, Непал және Бутан, сондай-ақ солтүстік Мьянма мен Таиланд, оңтүстік Қытай (Юньнань, Сычуань, Хунань, Гуанси және Гуандун) арқылы шығысқа қарай Тайваньға дейін. Ұлыбританияда Hedychium coronarium Корольдік бау-бақша қоғамының Бау-бақшалық еңбегі үшін марапатын алды.

Куба

Hedychium coronarium - Кубаның ұлттық гүлі, онда пішініне байланысты "mariposa" (сөзбе-сөз "көбелек") деп аталады. Испан отаршылдық кезеңінде әйелдер осы хош иісті гүлдермен безенетін. Гүлшоғының күрделі құрылымының арқасында әйелдер тәуелсіздік күресіне қатысты маңызды құпия хабарларды оның ішінде жасырып алып жүретін. Бұл өсімдік аралдың батысындағы Сиерра-дель-Росарио және Пинар-дель-Рио провинцияларының салқын, жаңбырлы тауларында, аралдың орталық бөлігіндегі Эскамбрай тауларында және аралының шағын шығысындағы Сиерра-Маэстрада табиғи түрде тараған.

Инвазивті түрлер

Оның туған жерінен тыс аймақтарда H. coronarium жай су жүйелерінде, өзендер бойында және су толып жатқан жерлерде инвазивті болуы мүмкін. Бір рет орныққаннан кейін, жер астындағы тамырсабақтар арқылы вегетативті көбеюіне байланысты оны бақылау қиын. Бұл түр алғаш рет 1888 жылы қытай иммигранттары арқылы Гавайиге әсемдік үшін әкелінді және қазір Мауи және Гавайи аралының ылғалды және сулы аймақтарындағы қауіпті инвазивті түр саналады. Сонымен қатар, Оңтүстік Африкада да инвазивті болып табылады, онда ол ресми түрде арамшөп деп жарияланған, ал өсімдік материалдарын таратуға тыйым салынған. Жаңа Каледонияда да инвазивті түр болып саналады.