Кіріспе

Электр энергиясын таратуда, электр бағанасынан тұтынушының ғимаратына немесе басқа да үй-жайларына дейін созылатын жоғары кернеулі электр желісі қызметтік түсірілім деп аталады. Бұл электр желілерінің тұтынушыларына электр қуатын жеткізетін нүктесі болып табылады. Жер асты тарату жүйесіне тұтынушыны қосу әдетте "қызметтік жақтау" деп аталады. Қызметтік түсірілімнің немесе жақтаудың өткізгіштері әдетте коммуналдық компанияға тиесілі болады және олардың күтіп-ұсталуы олардың міндеті, бірақ кейбір өнеркәсіптік түсірілімдер тұтынушылармен орнатылып, оларға тиесілі болуы мүмкін. Тұтынушының үй-жайларында сымдар әдетте ғимаратқа жаңбыр мен қардың кіруінен қорғайтын ауа райынан қорғағыш арқылы кіреді, содан кейін өткізгіш арқылы электр есептегішіне түседі, ол есеп айырысу мақсатында пайдаланылған қуатты өлшейді және тіркейді, одан кейін негізгі қызметтік панельге кіреді. Жүйенің коммуналдық бөлігі электр есептегішінің шығыс ұясынан басталатын тұтынушының сымдарымен аяқталады. Қызметтік панель ғимаратқа бірден кіретін барлық электр тогын басқаратын "негізгі" сақтандырғыш немесе автоматты қосқыш, сондай-ақ жеке тармақ схемаларын қорғайтын бірнеше кіші сақтандырғыштарды/автоматты қосқыштарды қамтиды. Барлық электр қуатын бір ғана қосқыш немесе кішігірім қосқыштардың саны (мысалы, АҚШ-та ең көп алты) арқылы ажырату мүмкіндігі қарастырылған; автоматты қосқыштар пайдаланылған жағдайда бұл негізгі автоматты қосқыш арқылы қамтамасыз етіледі.

Солтүстік Америка

Солтүстік Америкада 120/240 В екі фазалы жүйе тұрғын үйлерге қуат беру үшін қолданылады. Қуатты тарату үшін полюске орнатылған бір фазалы трансформатор көбінесе бір немесе екі үйге қуат жеткізеді. Трансформатордың екінші орамы ұштары арасында 240 вольтты қамтамасыз етеді және ортасынан тіреледі. Қызметтік түсіру, қуат алатын үй-жайдағы ауа райынан қорғалған жерге, трансформатордың орталық тірегіне қосылған бейтарап сымнан және ораудың ұштарына қосылған екі сымнан тұрады, олар бейтарап сымға қатысты 120 В қамтамасыз етеді. Бұл сымдар оқшауланып, бірге бұралып келгенде, триплекс кабель деп аталады, онда бейтарап өткізгіштің ортасында ұзақ аралықтарда беріктік беру үшін қолдаушы сым орналасуы мүмкін. Полюстен келген бейтарап сым қызметтік панельге жақын жерге қосылады; көбінесе жерге қазылған өткізгіш таяқшаға. Қызметтік түсіру ғимаратты қарама-қарсы фазалы екі 120 В сымымен қамтамасыз етеді, сондықтан екі 120 В өткізгіш арасында жүктемені қосу арқылы 240 В алуға болады, ал 120 В жүктемелер екі 120 В сымының кез келгені мен бейтарап сым арасында қосылады. 240 В тізбектері ауа кондиционерлері, су жылытқыштар, кір жуу машиналарын кептіруге арналған құралдар, пештер және қазандықтар сияқты жоғары қуат талап ететін құрылғылар үшін, ал 120 В тізбектері шамдар және қарапайым шағын құрылғылардың розеткалары сияқты аз қуат талап ететін жүктемелер үшін қолданылады.

Еуропалық

Көптеген еуропалық елдерде және еуропалық жүйелерді қолданатын басқа елдерде үш фазалы желілер тұрғын үйлерге жиі қолданылады. Үш фазалы қуатты пайдалану ұзақ желілер арқылы бірнеше үйлерге қуат беруге мүмкіндік береді, бұл Еуропадағы үйлердің жоғары тығыздығымен байланысты экономикалық тиімді. Желі үш фазалық сымнан және жерге қосылған бейтарап сымнан тұрады. Әрбір фазалық сым нейтральға қосылған тұтынушыларға шамамен 230 В кернеу береді. Фазалық сымдардың әрқайсысы 50 Гц жиілікті, бір-біріне 120° фазалық ығысы бар айнымалы ток тасымалдайды. Бұрын 220Y380, 230Y400 және 240Y415 сияқты бірнеше кернеу стандарттары да қолданылған, ал болашақта 230Y400 стандартына қарай "үйлестіру" жоспарлануда. Мұндағы бірінші сан – фазалық сым мен нейтраль арасындағы кернеу, ал "Y" белгісінен кейінгі екінші сан – екі фазалық сым арасындағы желілік кернеу. Мысалы, Ұлыбритания мен Ирландия сияқты елдер әдетте әрбір үйге бір фаза және бейтарап сымын жеткізеді, сонда әр үшінші үй бір фазаға қосылады.

Австралиялық

Австралиядағы желілік қосылымдарда, ғимарат ішіндегі қызмет панеліне дейінгі қорғалмаған кабельдерді болдырмау үшін, әрбір фазаға арналған сақтандырғыш, бекітілу нүктесінде, Австралияда "көтеру тірегі" деп аталатын ауа райынан қорғалған жерде немесе ғимараттың сыртында орнатылады. Әрбір фаза үшін тиісті өлшемдегі желілік сақтандырғышты қамтитын бір немесе бірнеше алынып-қойылатын керамикалық "сақтандырғыш ұстағыштары" осы нүктеден кейінгі барлық кабельдерді қорғайды. Егер олардың "іске қосылуына" себеп болатын ақаулар туындаса, осы сақтандырғыштарды электрмен жабдықтаушы мекеме алып тастап, жаңалай алады. Бұл қорап "Fused Overhead Line Connector Box" (FOLCB) деп аталады.

Сауда және өнеркәсіп

Коммерциялық және өнеркәсіптік желілерге қосылулар әлдеқайда үлкен болуы мүмкін және көбінесе үш фазалы болады. АҚШ-та кең таралған желілер: 120Y/208 (үш 120 В тізбегі 120 градусқа фазалық ығысымен, 208 В желілік кернеу), 240 В үш фазалы және 480 В үш фазалы. 600 В үш фазалы Канадада жиі кездеседі, ал 380/415 В немесе 690 В үш фазалы Еуропа және көптеген басқа елдерде қолданылады. Әдетте, ауыр өнеркәсіптік жүктемелер үшін жоғары кернеулер, ал коммерциялық қолданыстар үшін төмен кернеулер қолданылады. Солтүстік Америкада желіге қосылу үшін бір фазалы тарату трансформаторлары қалыпты жағдай, үш фазалы желіге қосылулар көбінесе үш бір фазалы трансформаторды қолдана отырып, Y конфигурациясында қосылады. Бұл трансформаторлар тобы деп аталады.

Жер асты

Клиентке электр беру желілері жер астынан, тұтқалы трансформатордан клиенттің есептегішіне дейін тартылуы мүмкін.