Кіріспе

Гастроподтар туысы

Автоматты таксобокс
|қазбалық таралуы =
|кескін = Charonia re.jpg
|кескін сипаттамасы = Charonia variegata қабығының апертуралық көрінісі
|көрсетілетін ата-аналар = 3
|ата-аналық авторлық құқық = Powell, 1933
|таксон = Charonia
|авторлық құқық = Gistel, 1847
|типикалық түр = Charonia tritonis
|типикалық түрдің авторлық құқығы = Linnaeus, 1758
|бөлініс деңгейлері = Түрлер
|бөлініс = Мәтінді қараңыз
|синонимдер сілтемесі =

Этимология

"Тритонның кернейі" деген атау грек құдайы Тритоннан шыққан, ол теңіз құдайы Посейдонның ұлы еді. Тритон құдайы көбінесе осы түрге ұқсас үлкен теңіз қабығынан жасалған мүйізді үрлеп тұрған күйде бейнеленеді.

Қалдықтардың деректері

Бұл туыс креда кезеңінен бері қазба қалдықтары арқылы белгілі. Қазбалар әлемнің барлық теңіз шөгінділерінде табылады.

Сипаттама

Charonia тұқымдасына жататын түрлердің ірі, фузиформалы қабыршақтары болады, көбінесе ақшыл түсті, қоңыр немесе сары белгілермен. Үнді-Тынық мұхитында тіршілік ететін алып тритон Charonia tritonis (Линнеус, 1758) қабығы жарты метрден аса ұзындыққа жетеді. Charonia variegata (Ламарк, 1816) біршама кішірек (қабық өлшемі бойынша, бірақ бәрібір өте ірі түр), Атлантика мұхитының батысында, Солтүстік Каролинадан Бразилияға дейін таралған.

Тарату

Харония түрлері әлемдік субтропикалық және тропикалық суларда мекендейді.

Өмір салты

Өкпелі және опистобранкті гастроподтардан өзгеше, тритондар екі жынысты емес; олардың жыныстары бөлек және ішкі ұрықтандыру арқылы жыныстық көбеюге қабілетті. Аналық ақ түсті капсулаларды шоғырлап салады, әрбір капсуланың ішінде көптеген дамитын дернәсілдер болады. Дернәсілдер еркін жүзіп шығып, планктонға өтеді, онда ашық суда үш айға дейін қалқып жүзеді.

Тамақтандыру тәртібі

Ересек тритондар белсенді жыртқыштар болып табылады және басқа моллюскалармен және теңіз жұлдыздарымен қоректенеді. Гигант тритонның атақтылығы – тікенді жұлдызды тұтқындап, жеу қабілетімен танылуында. Тікенді жұлдыздардың басқа табиғи жаратушылары аз, және олар маржан рифтерінің үлкен бөліктерін жоюға қабілді. Тритонның жемнің иісі сезілгенде, бұрылып, қуалайтыны байқалады. Кейбір теңіз жұлдыздары (тікенді жұлдызды қоса) моллюсканың жақындауын түсініксіз жолдармен сезіне алады және физикалық контактіге дейін қашуға тырысады. Дегенмен, тритондар теңіз жұлдыздарынан жылдам, сондықтан тек ірі теңіз жұлдыздары ғана қашып құтылуға үміттене алады, тіпті сонда да тритон бірінші ұстаған аяғын тастап кетеді. Тритон өзінің бұлшық етті аяғымен жемді ұстайды және тісті радиуласын (гастроподтарда кездесетін, тісті, қабырғалы мүше) пайдаланып теңіз жұлдызының қоршаған терісін кесіп шығарады. Ол теріге енген соң, парализге түсіретін сілекейімен жемді басып, шаян бос уақытында тамақтанады, көбінесе жұмсақ бөліктерден бастайды, мысалы, жыныс бездері мен ішек. Тритон кішкентай жаратушыларды толығымен жұтып қояды, оларды парализге түсірмейді, ал кейіннен уытты тікендерді, қабықтарды немесе басқа да қажетсіз бөліктерді түкіріп шығарады.