Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көптеген жануарларда кездесетін және сору арқылы зерттеу мен манипуляциялау үшін қолданылатын әртүрлі мүшелер зоологияда естіректер деп аталады.
Varied organ found in many animals and used for palpation and manipulation
tentacles in zoology
Зоологияда естірек – жануарлардың кейбір түрлерінде, көбінесе омыртқасыздарда кездесетін икемді, жылжымалы және созылған мүше. Жануарлар анатомиясында естіректер әдетте бір немесе бірнеше жұп болып табылады. Анатомиялық тұрғыдан алғанда, жануарлардың естіректері негізінен бұлшықеттік гидростаттар сияқты жұмыс істейді. Естіректердің көпшілігі ұстап алу және тамақтану үшін пайдаланылады. Көптегендері сезімтал мүшелер болып табылады, олар түрліше тигізуге, көруге, немесе белгілі бір тағамдардың немесе қауіп-қатерлердің иісіне немесе дәміне сезімтал. Мысалы, шаяндардың көз сабақтары осы естіректердің қатарына жатады. Кейбір естіректер сезімдік және манипуляциялық екі функцияны да атқарады. Естірек циррусқа ұқсас, бірақ циррус әдетте естірекке тән күш, мөлшер, икемділік немесе сезімталдықтан мүлдем құрылақан. Наутилустың циррустары бар, ал кальмардың естіректері бар.
In zoology, a tentacle is a flexible, mobile, and elongated organ present in some species of animals, most of them invertebrates. In animal anatomy, tentacles usually occur in one or more pairs. Anatomically, the tentacles of animals work mainly like muscular hydrostats. Most forms of tentacles are used for grasping and feeding. Many are sensory organs, variously receptive to touch, vision, or to the smell or taste of particular foods or threats. Examples of such tentacles are the eyestalks of various kinds of snails. Some kinds of tentacles have both sensory and manipulatory functions. A tentacle is similar to a cirrus, but a cirrus is an organ that usually lacks the tentacle's strength, size, flexibility, or sensitivity. A nautilus has cirri, but a squid has tentacles.
Молюскалар
Көптеген моллюскалардың қосқыштары болады. Ең танымалдары – өкпелі құрлық шаяндары, олардың басында әдетте екі жұп тұяқ болады: жоғарғы жұп созылғанда ұштарында көздері орналасқан; ал төменгі жұп – химиорецепторлар. Екі жұп та толық кері тартылатын бұлшықеттік гидростаттар, бірақ олар заттарды ұстауға немесе олжаны аулауға пайдаланылмайды. Молюскалардың аузына жақын бір жұп сырғалары бар, олар жемес бұрын ұсталған олжаны ұстап тұрады. Кейбір теңіз шаяндары, мысалы, абулон және Trochidae тұқымдастарының шапанының шетінде көптеген кішкентай сырғалары болады. Бұлар паллиалдық қосқыштар деп аталады. Бұл сырғалар тітіркендіргіштерге жауап ретінде жиырылатын дөңгелек көлденең бұлшықет тінімен жабылған осьтік жүйке бауларының сабақтарынан тұрады. Бұлшықеттердің спиральды қабаты әр сырғаның олжаны сезген кезде кез келген бағытта бұрылуына көмектеседі. Қолдар педунклдері бар аяқ-қолға тән анықтама бойынша қосқыштардан ерекшеленсе де, "қозғалмалы, иілгіш және созылған мүше" ретіндегі "қосқыш" жалпы анықтамасына жатады және "қосқыш" терминін қолдануға болады. Гигант кальмары мен алып кальмардың қосқыштарында күшті сорғыштары және ұштарында өткір тістері болады. Гигант кальмарының тістері бөтелке қақпақтарына ұқсас және кішкентай дрель сияқты жұмыс істейді, ал алып кальмардың қосқыштарында екі қатарға орналасқан, айналатын үшкір ілгектері бар.
Many molluscs have tentacles of one form or another. The most familiar are those of the pulmonate land snails, which usually have two sets of tentacles on the head: when extended the upper pair have eyes at their tips; the lower pair are chemoreceptors. Both pairs are fully retractable muscular hydrostats, but they are not used for manipulation or prey capture. Molluscs have one pair of tentacles close to their mouths that hold close to their captured prey before they can consume it. Some marine snails such as abalone and top snails, Trochidae, have numerous small tentacles around the edge of the mantle. These are known as pallial tentacles. These tentacles are made of stalks of axial nerve cords that are covered by circular transverse muscle tissue that contract in response to stimuli. There is a layer of helical muscle that helps each tentacle to twist or turn in any direction where the prey is sensed. While arms are distinct from tentacles (a definition specific to the limb featuring peduncles), arms do fall within the general definition of "tentacle" as "a flexible, mobile, and elongated organ" and "tentacle" could be used as an umbrella term. The tentacles of the giant squid and colossal squid have powerful suckers and pointed teeth at the ends. The teeth of the giant squid resemble bottle caps and function like tiny hole saws, while the tentacles of the colossal squid wield two long rows of swiveling, tri pointed hooks.
Книдарийлер мен ктенофорлар
Книдарийлер, мысалы, медузалар, теңіз анемондары, гидралар және кораллдар, көптеген шаш тәрізді қолтықтарға ие. Книдарийлердің қолтықтарында өте көптеген книдоциттер болады. Медузоид түрінде дене суда қалқып, қолтықтар ауыздың айналасында сақина тәрізді төңкеріледі. Полип түрінде, мысалы, теңіз анемоны мен кораллда дене төменде болады, ал қолтықтар жоғары қарай бағытталған. Көптеген медузалардың түрлері, мысалы, ктенофорлар, екі қолтыққа ие, ал кейбіреулерінде мүлде жоқ. Олардың қолтықтарында коллобласттар немесе лассо жасушалары деп аталатын жабысқақ құрылымдар бар. Коллобластар жеммен жанасқанда жарылып, азықты бекітетін жабысқақ жіптерді шығарады. Арыстан жүзді медузаның қолтықтары өте ұзынға созылуы мүмкін. Олар қуыс және 70-тен 150-ге дейін 8 топқа бөлінген. Ұзын қолтықтар жәндіктерді парализдеп, өлтіретін уытты книдоциттермен жабдықталған. Ал кішірек қолтықтар тамақты ауызға жеткізеді.
Cnidarians, such as jellyfish, sea anemones, Hydra and coral have numerous hair like tentacles. Cnidarians have huge numbers of cnidocytes on their tentacles. In medusoid form, the body floats on water so that the tentacles hang down in a ring around the mouth. In polyp form, such as sea anemone and coral, the body is below with the tentacles pointed upwards. Many species of the jellyfish like ctenophores have two tentacles, while some have none. Their tentacles have adhesive structures called colloblasts or lasso cells. The colloblasts burst open when prey comes in contact with the tentacle, releasing sticky threads that secure the food. The tentacles of the lion's mane jellyfish may be up to long. They are hollow and are arranged in 8 groups of between 70 and 150. The longer tentacles are equipped with cnidocytes whose venom paralyses and kills prey. The smaller tentacles guide food into the mouth.
Бриозоалар
Бриозоалар (көкбауырлар) – ауыздарының айналасында шоғырланған ұсақ тіршілік иелері. Бұл шоғырлар дерлік цилиндр пішіндес болып келеді және ауызға қарай су ағысын жасау үшін кірпікшелерден тұратын сақиналары бар. Жануар су ағысынан жеуге жарамды материалды сүзіп алады.
Bryozoa (moss animals) are tiny creatures with tentacles around their mouths. The tentacles are almost cylindrical and have bands of cilia which create a water current towards the mouth. The animal extracts edible material from the flow of water.
Трипаноринхті костодтар
Трипаноринх таспа құрттары балықтарда паразиттік етеді. Олардың сколексі төрт мұртшамен жабдықталған, және олар тікендермен қапталған. Бұл мұртшалар ересек таспа құрттың акула немесе шағаланың ішегіне жабысуына көмектеседі, олардың арасында паразиттік тіршілік етеді. Осы мұртшалар дернәсілдерде де кездеседі.
Trypanorhynch cestodes are parasitic in fish. Their scolex shows four tentacles which are covered by spines. These tentacles help the adult cestode to attach to the intestine of the shark or ray that they parasitize. The same tentacles are also present in the larvae.
Құмтазылар
Аяқсыз қосмекенділер, кесектілер деп аталатындардың, басының екі жағында, көздері мен мұрын тесіктері арасында екі қысқа сырғанағы бар. Қазіргі пікір бойынша, бұл сырғанақтар жақсы иіс сезу қабілетін күшейтеді, мүмкін, жер астында бағыт табуға және жемтігін іздеуге көмектеседі. Ал ктенофораларда олар көбінесе колоциттерден тұрады. Сифонофорлар – тентиллаларды пайдаланатын Книдариялардың бір мысалы.
The legless amphibians called caecilians have two short tentacles, one on each side of the head, between their eyes and nostrils. The current opinion is that these tentacles supplement the normal sense of smell, possibly for navigation and to locate prey underground. whereas in the Ctenophora they usually have collocytes. Siphonophores are an example of Cnidaria that use tentilla.