1896 жылғы Миссури және Иллинойс штатындағы құйытқы дауыл
1896 St. Louis–East St. Louis tornado
1896 жылғы Миссури және Иллинойс штатындағы құлпынай дауілі. Сент-Луис және Ист-Сент-Луис қалаларындағы апатты құлпынай, қаза және зардаптар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Миссури мен Иллинойс штатындағы жел дауылы, АҚШ
Сент-Луис, Миссури, 1896 жылғы торнадосы
Windstorm in Missouri and Illinois, United States
the St. Louis, Missouri, tornado of 1896
1896 жылғы Сент-Луис–Ист-Сент-Луис торнадосы (үлкен циклон) – тарихи торнадо, ол 1896 жылдың 27 мамырында, сәрсенбі күні сағат 17:00 шамасында Сент-Луис қаласының орталығына, Миссури, Шығыс Сент-Луис, Иллинойс және айналасындағы аймақтарға ауыр зақым келтірді. АҚШ тарихындағы ең қасіретке ұшыратқан және ең жойқын торнадолардың бірі саналатын бұл торнадо, АҚШ-тың орталық бөлігінде болған үлкен торнадолардың ең ірісі болды. Ол бірнеше ірі, ұзаққа созылған, күшті торнадоларды тудырып, келесі күні АҚШ-тың шығыс бөлігінде де жалғасты. Сент-Луис торнадосы кем дегенде 255 адамның өмірін қиды, мыңнан астам адамды жарақаттады және 10 миллион доллардан астам шығын келтірді (1896 жылғы 10,0 доллардың қазіргі шамамен құны миллион долларға тең).
The 1896 St. Louis–East St. Louis tornado (great cyclone) was a historic tornado that caused severe damage to downtown St. Louis, Missouri, East St. Louis, Illinois, and surrounding areas on Wednesday, May 27, 1896, at around 5:00 pm. One of the deadliest and most destructive tornadoes in U. S. history, this tornado was the most notable of a major tornado outbreak across the central United States which produced several other large, long track, violent tornadoes and continued across the eastern United States the following day. The St. Louis tornado killed at least 255 people, injured over a thousand others, and caused more than $10 million in damage (equivalent to $10.0 in 1896 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million in
1896 жылғы мамырдағы торнадоның басталуы
Мамыр айының соңғы күндері дауыл болатыны болжалғанмен, көптеген адамдар ескертуге мән бермеді немесе Сент-Луис қаласына әсер етпейді деп ойлады. Сол кездегі ауа райы болжаушылары мұндай күшті торнадоларды (содан кейін "циклон" деп аталатын) болжауға жеткілікті технологияға ие болмаған, бірақ жалпы күшті дауыл жүйелерін болжауға қабілетті еді. Күн тыныш басталып, адамдар күнделікті істерімен айналысты; таңертеңгі ауа райы ешқандай қауіпті жағдайды көрсетпеді. Жергілікті метеорология бюросы найзағай жауатынын болжады, бірақ одан артық ештеңе болмайтынын айтты. Түске қарай бұлттар алаңдататын көрініс алды, ал ауа қысымы төмендеді, бұл торнадоның белгісі екенін білетіндерді сасқындыққа түсірді. Кешке қарай аспан қараңғырады, бірақ метеорология бюросының обсерваториясы тым алаңдамады. Дегенмен, көптеген тұрғындар алдын ала үйлеріне қашып, дайындық шараларын қолға алды. Күндізгі алғашқы маңызды торнадо Миссури штатының Беллфлауэр қаласының жанында пайда болып, бір әйелдің өмірін қиды. Аудрен округіндегі Дай мектебіне кешкі сағат 6:15 шамасында F3 торнадосы соққанда үш оқушы қаза тауып, 16 адам жарақат алды. Сол торнадо бірнеше минуттан кейін Бин-Крик мектебінде бір оқушыны өлтіріп, тағы 19 оқушыны жарақаттады. Сағат 18:30-да екі супержарықтан тағы екі торнадо пайда болды. Бір F4 торнадосы Нью-Миден, Хойлтон, Ричвью және Ирвингтон қалаларындағы шаруашылықтарды толығымен қиратты. Осы індеттің кезіндегі басқа да Иллинойс штатындағы торнадоларда (басқа F4 және F3) тағы жиырма жеті адам қаза тапты.
While a storm had been predicted for the latter days in May, many disregarded the warning or felt that the city of St. Louis would not be affected. Weather forecasters at the time lacked technology sufficient to predict tornadoes (then commonly called "cyclones") of this magnitude, but they were able to predict strong storm systems in general. The day started quietly, with people going about their daily business; the weather in the morning did not indicate any severe weather event. The local Weather Bureau predicted thunderstorms but nothing more serious. Around noon, the clouds began to appear more ominous and the barometric pressure dropped, alarming those who knew this was an indication of a tornado. Into the afternoon, the skies continued to darken, but the Weather Bureau Observatory was not overly concerned. Many residents, however, fled to their homes, anticipating. The first significant tornado of the day, an F2 formed near Bellflower, Missouri, and killed one person, a woman. Three students died and 16 were injured when the Dye School in Audrain County was struck by an F3 around 6:15 PM. The same tornado killed one student and injured 19 others at the Bean Creek school a few minutes later. At 6:30 PM, two supercell thunderstorms produced two additional tornadoes. One, an F4, decimated farms in New Minden, Hoyleton, Richview, and Irvington, Illinois. Twenty seven more people died in the other Illinois tornadoes (another F4 and an F3) of this outbreak.
Сент-ЛуисИст-Сент-Луис торнадосы
Басқа суперклеткадан пайда болған торнадо Миссури штатындағы Сент-Луис қаласына тиді, ол сол кезде елдегі ең ірі және беделді қалалардың бірі болатын. Бұл күні болған кем дегенде 18 торнадоның бірі болды және ол тез арада АҚШ тарихындағы үшінші ең қауіпті және сол кездегі ең қымбат торнадоға айналды. Торнадо қаланың орталық бөлігінен өтіп бара жатып кем дегенде 137 адам қаза тапты, ал оның салдарынан 2 километрлік аймақта үйлер, мектептер, салондар, фабрикалар, диірмендер, шіркеулер, саябақтар және теміржол станциялары қирады. Кейбір үйлер жартылай дерлік жойылды. Лафайетт саябағында көптеген ағаштар құлап түсті, ал барометр көрсеткіші 26,74 дюймді (906 гПа) көрсетті. Содан кейін торнадо Миссисипи өзенін кесіп өтіп, Эйдс көпіріне соқты, онда бір ағаш тіреуі темірден жасалған пластинадан өткені табылды. Өзендегі қайықтарда да адамдар қаза болуы мүмкін, олардың денелері ағысқа түсіп, ресми қаза болғандар тізіміне енбеген болуы да мүмкін. Торнадо Иллинойс штатының Шығыс Сент-Луис қаласына дейін жалғасты, онда ол кішірек болғанымен, күші артып, F5 деңгейіне жуықтады. Өзен жағасындағы үйлер мен ғимараттар толығымен қирады, ал ғимараттардың төрттен бірі зақымдалды немесе жойылды. Тағы 118 адам қаза тапты, олардың 35-і Вандалия теміржол жүк ауласында болды. Күннің соңына қарай ресми түрде расталған қаза болғандардың саны 255 адамды құрады, ал кейбір бағалаулар бойынша 400-ден астам адам қаза тапты; 1000-нан астам адам жарақат алды. Кейіннен торнадо Фудзита шкаласы бойынша F4 деңгейіне ие болды. Апаттан кейін "А" жеңіл батареясының және Бірінші полктің әскери қызметкерлері ерікті түрде жұмыстарға тартылды. Торнадо болғаннан кейін бір сағат ішінде 32 адам жедел жәрдем машиналарымен және медициналық қызметкерлермен құтқару жұмыстарына және зардап шеккендерге көмек көрсетуге кірісті. Қала әкімі екі бөлімше де 30 мамырға дейін күзетте болуын өтінді. Бірінші полктің "G" ротасының велосипедшілері теміржол байланысы болмаған кезде көмектесті. Телефон және телеграф сымдары қирады, көшелер келіп-кетуге жарамсыз болды. Офицерлер велосипед курьерлері арқылы қызметке шақырылды, себебі байланыс құралы осы ғана болды. Қалаға келген зиян соншалықты көп болды, Сент-Луис маусым айында өтетін 1896 жылғы Республикалық ұлттық конвентті өткізе алмайды деген болжамдар пайда болды, бірақ үлкен тазалау жұмыстарынан кейін конвент жоспарланғандай өтті.
The tornado spawned from the other supercell touched down in St. Louis, Missouri, then one of the largest and most influential cities in the country. It was one of at least 18 tornadoes to occur on that day, and it quickly became the third deadliest as well as the then costliest tornado in United States history. At least 137 people died as the tornado traversed the core of the downtown area, leaving a continuous, 1 mile (2 km) swath of destroyed homes, schools, saloons, factories, mills, churches, parks, and railroad yards in its wake. A few of the destroyed homes were all but completely swept away. Numerous trees were downed at the Lafayette Park, and a barometer recorded a drop to 26.74 inHg (906 hPa at this location. The tornado then crossed the Mississippi River and struck the Eads Bridge, where a wooden plank was found driven through a wrought iron plate. Uncounted others may have died on boats on the river, which could have swept their bodies downriver where they could not be recorded in the official death toll. The tornado continued into East St. Louis, Illinois, where it was smaller, but more intense, nearly reaching F5 intensity. Homes and buildings along the river were completely swept away and a quarter of the buildings there were damaged or destroyed. An additional 118 people were killed, 35 of whom were at the Vandalia railroad freight yards. By the end of the day, the confirmed death toll stood at 255, with some estimates above 400; more than 1,000 were injured. The tornado was later rated F4 on the Fujita scale. Following the cyclone's destruction, members of Light Battery "A" and the First Regiment were placed on volunteer duty. Within an hour of the tornado striking, 32 members were on duty with ambulances and hospital corps to assist in rescue operations and to help victims. The mayor asked that both commands remain on patrol duty on May 30. Members of the bicycle corps of Company "G" First Regiment assisted when railway service was inaccessible. Telephone and telegraph wires were destroyed and streets were impassable. Officers were summoned to duty by bicycle couriers, as this was the only means of communication. Enough damage was done to the city that there was some speculation that St. Louis might not be able to host the 1896 Republican National Convention in June, just three weeks later, but after a massive clean up effort, the convention went ahead as planned.
Ұзақ мерзімді әсері
1896 жылғы 27 мамырда Сент-Луис қаласында болған дауыл сол кезге дейін АҚШ-тағы ең қатты қиратуға ұшыраған дауыл болып есептелді. Шамамен 12 000 ғимаратқа 10 миллион доллардан астам сомаға зиян келді. Сент-Луис дауылы туралы жергілікті, ұлттық және халықаралық жаңалықтарда үлкен қызығушылық тудырғаннан кейін, 140 000-нан астам адам зақымдалған аймақтарды көруге келді. Бұл дауыл қаланың ең көп зардап шеккен аудандарындағы тұрғын үйлердің, коммерциялық және өнеркәсіптік құрылыстардың даму бағытын түбегейлі өзгертті. Саяси өзгерістер 1897 жылғы қалалық сайлауда байқалды, онда орта таптың реформашы кандидаттары, негізінен зардап шеккен аудандардағы неміс дауысымен қолдау көрсетілген коалициядан жеңіліс тапты.
The May 27, 1896, St. Louis tornado was the most devastating known in the United States up to that time. Approximately 12,000 buildings were seriously damaged, valued in excess of $10 million. In the wake of highly sensationalized local, national, and international news coverage of the St. Louis tornado, over 140,000 sightseers flocked to inspect the damaged areas. The cyclone permanently altered the course of residential, commercial, and industrial development in the most heavily damaged areas of the city. Political reverberations came in the 1897 city elections, when middle class reform candidates were decisively defeated by a coalition supported largely by the German vote in heavily impacted neighborhoods.
Сент-Луис торнадосының тарихы
Үлкен қаланың орталық бөлігіне торнадо тікелей түсуі сирек кездеседі (олардың салыстырмалы түрде шағын ауданы мен торнадо қаупі ең жоғары аймақтағы ірі қалалардың аз болуына байланысты), әсіресе ірі әрі күшті торнадо. Дегенмен, Сент-Луис қаласының тарихында бірнеше торнадо қала арқылы өткен. Осы торнадолардың көптегені де өте қауіпті және қиратушы болды. Сент-Луисте 1871 жылы (9 адам қаза тапты); 1890 жылы (4 адам қаза тапты); 1904 жылы (3 адам қаза тапты, 100 адам жарақат алды); 1927 жылы (72-79+ адам қаза тапты, 550+ адам жарақат алды); және 1959 жылы (21 адам қаза тапты, 345 адам жарақат алды) торнадо болған. Бұл Сент-Луисті АҚШ-та торнадодан ең көп зардап шеккен қалалық аймақ етеді. Сонымен қатар, Үлкен Сент-Луис аймағы тарихи тұрғыдан одан да қиратушы және өлімге әкеп соққан торнадолардың ошағы болып табылады. Оклахома қаласы – ең көптеген күшті торнадолар тіркелген метрополиялық аймақ.
It is somewhat rare for the core of a large city to be hit directly by a tornado (due to their relatively small area and the relative lack of large cities in the highest tornado threat region)—especially a large and intense tornado—yet several other tornadoes have tracked through the City of St. Louis during its history. Several of these tornadoes were also very deadly and destructive. Tornadoes have hit St. Louis in 1871 (9 killed); 1890 (4 killed); 1904 (3 killed, 100 injured); 1927 (72 79+ killed, 550+ injured); and 1959 (21 killed, 345 injured). This makes St. Louis the most tornado afflicted urban area in the U. S. Additionally, the Greater St. Louis area is the scene of even more historically destructive and deadly tornadoes. Oklahoma City is the metropolitan area with the most frequent significant tornadoes.
1896 жылғы торнадолар маусымы
Көптеген күшті торнадолар тізбегі болған кезде, 15 мамыр, 17 мамыр және 24-25 мамыр күндері де ірі торнадолар орын алды, ай бойына одан да кішкентай торнадолар да болды. Мамырдың ортасы мен соңы өте белсенді болды, бірақ деректердің жеткіліксіздігі көп мәліметтерді білуге мүмкіндік бермейді. Том Гразулис 24-28 мамыр аптасын "АҚШ тарихындағы торнадо белсенділігінің ең күшті аптасы болған" деп айтты. 1896 жылғы торнадо маусымы АҚШ тарихындағы ең қасіретті маусымдардың бірі болып есептеледі. 11 сәуір мен 26 қараша аралығында кем дегенде 40 өлімге әкелген торнадо тіркелді, оның ішінде бұл торнадо екі түрлі қалада 100-ден астам адамды өлтірген жалғыз торнадо болды.
In what was apparently an intense tornado outbreak sequence, other major tornado outbreaks occurred on May 15, May 17, and May 24–25, with other smaller outbreaks during the month as well. The middle to end of May was extremely active but sparse records preclude knowing much detail. Tom Grazulis has stated that the week of May 24–28 was "perhaps the most violent single week of tornado activity in US history". The 1896 tornado season has the distinction of being one of the deadliest in United States history. There were at least 40 killer tornadoes between April 11 and November 26, including this one, which was the only one to kill more than 100 people in two separate cities.