Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Notable Last Facts - американдық кітапханашы / жазушы Уильям Б. Брамс 2004 жылы шығарған кітап. Бұл маңызды соңғы деректердің алғашқы салыстырмалы түрде толық жинағы болды. Бұл еңбек негізінен американдық мәдениетті (ТВ, радио, спорт - бұл американдық мысалдар), ал еуропалық мәдениетпен (мысалы, өнер, музыка және көлік) аздап болса да, кейбір бөлімдер (мысалы, ұлттар, соғыстар, құлдық, дауыс беру және дәуір және империялар) кең халықаралық емделуге ие. Кристофер Слидің (төменде келтірілген) "соңғы" кішігірім кітаптарында тек Ұлыбританиямен ғана шектелген емделу бар. "Ең соңғы маңызды фактілер" мысалдары - тарихи оқиғаның соңғы тірі қатысушылары немесе куәгерлері, ірі суретші, автор, орындаушы немесе музыкант жасаған соңғы жұмыс, немесе бір кездері кең тараған стильдің немесе заттың соңғы үлгісі, мысалы сәулет түрі, немесе автомобиль, мотоцикл немесе ұшақтың үлгісі. Ерекшелік мерзімі әлеуметтік, көркемдік және тарихи дәуірлердің немесе кезеңдердің шекті демаркациясы ретінде жиі қолданылады. Олар, сондай-ақ, көбінесе бейқам түрде, жетістіктерді, сәтсіздіктерді және өзгерістерді белгілеуге қызмет етеді. Басқа зерттеу салаларында, соңғы ерекше оқиғаның соңғы ерекше оқиғаның күніне қатысты terminus ante quem немесе terminus post quem орнатуға көмектесу арқылы объектілерді, ғимараттарды және артефакттерді даталауға көмектесу үшін пайдаланылуы мүмкін. Қарапайым "соңғы" (соңғы рет бейсболдан үш еселік ойын немесе Нью-Йоркте қыркүйекте соңғы рет қар жауған кезде) және "көрнекті соңғы" (конкретті аяқталумен шектелген; сондықтан қайтыс болған композитордың соңғы жұмысы немесе белгілі бір соғыс аяқталған соңғы іс-әрекет сияқты) арасында айырмашылық жасалады.
Notable Last Facts is a book published by the American librarian/writer William B. Brahms in 2004 and was the first relatively comprehensive collection of important lasts. Although that work mainly details American culture (TV, Radio, Sports are almost completely American examples), and to a lesser extent with European culture (in Art, Music and Transportation for example), some sections (Nations, Wars, Slavery, Voting, and Era & Empires for example) do have a broad international treatment. The smaller trivia books on "lasts" by Christopher Slee (cited below) have a treatment that is almost exclusively limited to the United Kingdom. Examples of "Notable Last Facts" include the last surviving participant or witness to a historic event, the last work produced by a major artist, author, performer or musician, or perhaps the last remaining example of a once prevalent style or object, such as a type of architecture, or a make or model of an automobile, motorcycle, or airplane. Notable lasts are often used a finite demarcations of social, artistic and historical eras or periods. They also serve, often unintentionally, to mark advances, failures and change. In other fields of study, a notable last can be used to assist in dating objects, buildings and artifacts by helping to establish a terminus ante quem or a terminus post quem relative to the date of the notable last event. A distinction is made between a simple "last" (which includes the last time something happened that will likely happen again—such as the last time there was an unassisted triple play in baseball or the last time it snowed in September in New York City) and a "notable last" (which are limited to concrete endings; thus not possible or highly improbable to ever happen again—such as a deceased composer's last work or the last act in a specific war that has ended).
"Бірінші" және "соңғы" зерттеу тарихы
"Соңғылар" тек "алғашқылар" (әдетте "Бәлімді алғашқылар") аймағы ондаған жылдар бойы қалыптасқаннан кейін ғана зерттеу саласы болды. Бүгінгі таңда белгілі бір салалар туралы ондаған кітаптар жарық көрді, олар қазір қалыптасқан терминді қолданады, "танулы алғашқылар" "Танулы алғашқылар" жиі жаңалықтар ретінде жарияланады және патенттермен, тіпті мерекелермен де құжатталуы мүмкін. "Бірінші" ұзақ уақыт бойы жазылған және зерттеудің кеңінен құжатталған саласы болып табылады, әсіресе Джозеф Натан Кейннің 1933 жылы HW Уилсон компаниясы алғаш рет жариялаған негізгі кітапханалық анықтамалық еңбегінде. Кейн "көрнекті тұңғыштардың" толық жинағын алғаш рет ұсынды. Бүгінгі күнге дейін, әрбір кейінгі басылыммен (қазір 7-ші басылымда) "Кейн" Х. В. Уилсонның ең көп сатылатын бір томдық анықтамалық еңбегі болып табылады. Кейннің көптеген жазбалары шын мәнінде түсініксіз, сондықтан "әдеттегі танымал" термині адастырушы болуы мүмкін; олар "көрнекті" деп те толығырақ аталады; сондықтан "көрнекті соңғы" термині "көрнекті соңғы" емес, "көрнекті соңғы" зерттеу үшін таңдалды. "Ақырғы атақты" термині де осындай алдамшы мағынаға ие болуы мүмкін, сонымен қатар, кеңестердің ескерту сөздермен, "әдемі соңғы сөздермен" шатастыруға болады, бұл сөздерді жиі бастама немесе болжау жасағанда саркастикалық түрде айтады. "Бірінші" деп аталатын іс-әрекетті мойындауға көбірек көңіл бөлінуде, себебі біздің қоғам инновация, тапқырлық пен жаңалықтарға аса мән береді. Осылайша "алғашқы" деректерді іздеу және олардың шынайылығын анықтау оңай болады. Ал "соңғы" кезеңді анықтау қиын, өйткені оған ұқсас тарихи дерек жоқ. Бірнеше кішкентай тривиальды кітаптар шектеулі сандағы "соңғы" (әсіресе Кристофер Слидің екі кішкентай британдық жұмыстары және тривиалдық компилятор Чарльз Панатидің жалпыланған жұмысы) жинақтады. Бұл жалпы "соңғылар" кіретін жұмыстар, тек "көрнекті соңғылар" емес, 2005 жылы Уильям Б. Брамс "Reference Desk Press, Inc". баспасында жарияланған "көрнекті соңғылар" туралы алғашқы маңызды жұмыста анықталғандай. Брамстың еңбегі Америка кітапханалар қауымдастығының "Booklist" басылымында 2005 жылы "тривиа сөресіне ең жақсы қосымша" деп танылды.
"Lasts" only became an area of study once the area of "firsts" (generally referred to as "Famous Firsts") was well established for decades. Today there are dozens of books that have been published about specific areas using the now established term, "famous first " "Famous Firsts" are often heralded as news stories and may be documented with patents and even with celebrations. "Firsts" have been recorded for a long time and are a widely documented area of study, most particularly in the core library reference work Famous First Facts by Joseph Nathan Kane, first published by H. W. Wilson Company in 1933. Kane was the first to provide a comprehensive collation of "famous firsts." To this day, with each subsequent edition released (now in its 7th edition), "Kane's" remains H. W. Wilson's largest selling single volume reference work. Many of Kane's entries are actually rather obscure, so the term "famous first" can be misleading; they are more accurately termed "notable;" hence the term "notable last" was chosen for the study of lasts, rather than "famous lasts." The term "famous last" could have not only a similarly misleading connotation, but also be potentially confused with the cautionary words of advice, "famous last words", often uttered sarcastically when an undertaking or prediction is made. Recognition of "firsts" has received more attention given the importance our society places on innovation, ingenuity and discovery. Thus, "firsts" are easier to research and authenticate. A "last", on the other hand, frequently is difficult to track down, as there is not an analogous historical record. A few small trivia books have compiled a limited number of "lasts" (particularly two small British works by Christopher Slee and a generalized work by trivia compiler Charles Panati). These are works that include general "lasts," not only "notable lasts" as defined in the first substantial work on "notable lasts" called Notable Last Facts published by Reference Desk Press, Inc. by William B. Brahms in 2005. Brahms' work was recognized by the American Library Association publication Booklist as 2005's "best addition to the trivia shelf".
Жиі тіркелген "соңғылар"
Ең жиі құжатталған соңғылар - соғыстың соңғы тірі ардагері, жойылған тілдердің соңғы тілшілері немесе, әдетте, кез-келген түрдегі ресми, кәсіби немесе мәдени топтың соңғы тірі қалған мүшелері. Бұл адамдар өлім кезінде көпшілік назарына некролог немесе жаңалықтарда шығарылады; жиі адамның "соңғы" тобының фактілері олардың некрологтары немесе өлім туралы хабарламасы ұлттық немесе халықаралық назар аударатын жалғыз анық себеп - соңғы қызығушылықты баса көрсететін мәдени құбылыс. Мұндай оқиғалар орын алса, олар жиі "ақырзаман" деген сөзбен таңбаланады. Объектілер тұрғысынан алғанда, сәулет өнерінің немесе ғимараттың соңғы үлгілері немесе ғимараттың сәулетшісі тарихи орындардың мемлекеттік және ұлттық тізіліміне енгізудің бір мүмкін критерийлері болып табылады. Музейлер көбінесе белгілі бір заттың соңғы үлгілерін, белгілі суретшінің соңғы белгілі жұмысын немесе жойылып кеткен түрдің соңғы үлгісінің толған қалдықтарын көрсетеді.
Most commonly documented lasts include a last surviving veteran of a war, last speakers of extinct languages, or generally last surviving members of any type of formal, professional or cultural group. These are often brought to public attention at the time of death in an obituary or news story; frequently the facts that a person is a "last" of a group is the only obvious reason that their obituary or death notice would get national or international attention—a cultural phenomenon that underscores the interest in last. When such events occur they are often tagged with the phrase "end of an era". In terms of objects, last examples of architecture or building use or building architect are one potential criterion for inclusion in a State and National Register of Historic Places. Museums will often display last examples of particular objects, the last known work of a noted artist, or the stuffed remains of the last example of a species that has reached extinction.