Кіріспе

Тарихты зерттеумен және оны баяндаумен айналысатын ғалым. Тарихшы – өткенді зерттеп, жазатын және сол сала бойынша сарапшы саналатын адам. Тарихшылар адамзат тарихымен байланысты өткен оқиғаларды жүйелі түрде зерттеп, оны баяндайды, сондай-ақ тарихтың барлық кезеңін зерттеумен шұғылданады. Кейбір тарихшылар өз жарияланымдарымен, білімімен және тәжірибесімен танылады. "Тарихшы" мамандығы 19 ғасырдың соңында Германияда және басқа елдерде зерттеу университетерінің пайда болуымен қатар пайда болды.

Ежелгі тарихшылар

XIX ғасырда ғалымдар ежелгі грек және рим тарихшыларын зерттей бастады, олардың қаншалықты сенімді екенін анықтау үшін. Алайда, соңғы онжылдықтарда ғалымдар ежелгі тарихшылардың аудиториясына жеткізуге тырысқан құрылымдарына, жанрларына және мағыналарына көбірек назар аударуда. Тарих әрқашан қазіргі заманмен байланысты жазылады, ал ежелгі тарихшылар өздерінің тарихын сол заманның қажеттіліктеріне жауап ретінде жазған. Ежелгі тарихшылар мақсаттары, деректерді жинау, дереккөздері және әдістері жағынан қазіргі тарихшылардан өте ерекшеленді. Мысалы, хронологиялық жүйелер кеңінен қолданылмады, олардың дереккөздері көбінесе сіңіріліп кетті (мұндай дереккөздерді табу әдетте мүмкін болмады), ал ежелгі еңбектердің мақсаты көбінесе саяси немесе әскери үлгілерді жасау болды. Христиан дінінің пайда болуынан кейін ғана тарих философиясы христиандық көзқарастан адам тағдыры туралы түсініктерге байланысты маңызға ие болды. Алайда, XX ғасырда тарихшылар саясат, экономика және мәдениет сияқты әлеуметтік ғылымдардың элементтерін, соның ішінде постмодернизмді өз тарихнамасына енгізді. Тарих өзінің мәні бойынша үнемі пікірталас тудырады және тарихшылар көбінесе келіспейді. Ортақ келісімге келген өткен жоқ, себебі бәсекелес тарихтар бар (мысалы, элиталар, қара халық, ерлер, әйелдер, нәсілдер және т.б.). "Тарихшылар үшін қатаң объективтілікке қол жеткізу эпистемологиялық тұрғыдан мүмкін емес" деген пікір кеңінен қабылданады. Тарихшылар объективтілік туралы өз түсініктерін сирек айтады немесе оны егжей-тегжейлі талқыламайды. Басқа мамандықтардағыдай, тарихшылар өздерін немесе өз қызметтерін талдамайды. Іс жүзінде "тарихи дәлелдердің нақты қағидалары кәсіби тарихшылар арасында кеңінен сақталмайды және жалпыға ортақ келісімге келмейді". Объективтілік тарихты зерттеушілердің мақсаты болып көрінсе де, іс жүзінде ешқандай нақты мәселеде келісімге келу мүмкін емес. Тарихи ғылым ешқашан құндылықтардан бос болмайды, өйткені тарихшының жазбалары сол заманның құрылымына тәуелді. Тарихшылардың кейбіреулері дін, өнер, ғылым, демократия және әлеуметтік әділдік сияқты тарихи салалар үшін ерекше стандарттар жоқ екенін атап өткен, өйткені олар өздерінің мәні бойынша "күрес тудыратын" салалар болып табылады, сондықтан олар осы салалардағы тақырыптарды түсіндіру үшін әр салаға тән әртүрлі құралдарды алдын ала қажет етеді. Тарихи тәжірибеде бейтараптықтан аулақ болу мүмкін емес деп есептелуінің үш негізгі себебі бар: тарихшының қызығушылығы олардың бағасына сөзсіз әсер етеді (қандай ақпаратты пайдалану және қалдыру, ақпаратты қалай ұсыну және т.б.); тарихшылар өз тарихы үшін қолданатын дереккөздердің барлығы бейтарап емес, ал тарихшылар өздерінің мәдениетінің, түсініктерінің және сенімдерінің өнімдері. Ұлт тарихында нәсілдік және мәдени бейімділіктер маңызды рөл атқарады, олар басқа топтардың рөлін жиі елемейді немесе азайтады. Әйелдерге қатысты бейімділіктер де бар. Тарихшылардың моральдық немесе дүниетанымы бойынша бағалаулары да ішінара болмай қалуы мүмкін, бұл тарихшылар мен олардың тарихи жазбаларына қиындықтар туғызады. Мұны шешудің бір жолы - тарихшылардың өздерінің бейтараптығын оқырмандарға ашық мәлімдеуі. Қазіргі заманда газеттер (өздерінің бейімділігімен) тарихшылардың тарихи еңбектеріне әсер етеді. Сондай-ақ, Уикипедия тарихшылар үшін қиындықтар туғызады.

Тарихты талдау

Тарихи талдау процесі – «не болғанын» және «неліктен немесе қалай болғанын» түсіндіретін ұштас әңгімелер құру үшін бәсекелес идеяларды, фактілерді және күмәнді фактілерді зерттеу және талдауды қамтиды. Қазіргі заманғы тарихи талдау көбінесе экономика, әлеуметтану, саясат, психология, антропология, философия және тіл білімі сияқты басқа әлеуметтік ғылымдарға сүйенеді. Ежелгі авторлар қазіргі тарихи тәжірибелерді қолданбаса да, олардың еңбектері сол заманғы мәдени контекстегі түсініктерімен құнды болып қалады. Көптеген заманауи тарихшылардың маңызды үлесі – жаңадан ашылған дереккөздер мен соңғы зерттеулерді қарастыру, сондай-ақ археология сияқты туыс ғылымдар арқылы бұрынғы тарихи мәліметтерді тексеру немесе оларды жоққа шығару болып табылады.

Ежелгі

Өткенді түсіну жалпы адамзат қажеттілігі болып көрінеді, ал тарихты айту бүкіл әлемдегі өркениеттерде өздігінен пайда болды. Тарихты құрайтын нәрсе – философиялық сұрақ (тарих философиясын қараңыз). Ең көне жылнамалар Месопотамия мен ежелгі Египетке дейін жетеді, бірақ бұл ерте өркениеттерде тарих жазғандардың есімдері белгілі емес. Жүйелі тарихи ой ежелгі Грецияда қалыптасты, бұл Жерорта теңізі аймағындағы басқа жерлерде тарих жазуға маңызды ықпал етті. Тарихи сынға арналған ең алғашқы еңбек – Галикарнасстық Геродоттың (б.з.д. 484 – 425 жж.) "Тарихтар" еңбегі, ол кейіннен Цицеронның айтуынша, "тарихтың әкесі" атанды. Геродот сенімді және сенімсіз деректерді ажыратуға тырысты және Жерорта теңізінің әртүрлі мәдениеттері туралы жазбалар жасау үшін кең саяхаттап, жеке зерттеулер жүргізді. Геродоттың назары негізінен адамдардың іс-әрекеттері мен мінез-құлқына аударғанмен, ол тарихи оқиғаларды анықтауда құдайлардың да маңызды рөл атқаратынын айтты. Фукидид Афина мен Спарта арасындағы соғыс туралы баяндамасында құдайлық себептерді жойды, бұл кейінгі батыс тарихнамасына үлгі болған рационалистік элементті орнатты. Ол сондай-ақ оқиғаның себептері мен тікелей бастауларын ажыратуды алғаш рет көрсетті, ал оның ізбасары Ксенофонт (б.з.д. 355 ж.) "Анабазисінде" автобиографиялық элементтер мен кейіпкерлерді зерттеуді енгізді. Римдіктер грек дәстүрін қабылдады. Алғашқы римдік еңбектер әлі де грек тілінде жазылса, римдік мемлекет қайраткері Үлкен Катонның (б.з.д. 234–149 жж.) "Оригендер" еңбегі грек мәдени ықпалына қарсы тұру мақсатымен латын тілінде жазылды. Страбон (б.з.д. 63 ж. – біздің заманымызға дейін) грек-рим дәстүрінің маңызды өкілі болды, ол географияны тарихпен біріктіріп, өзінің дәуіріндегі халықтар мен жерлердің сипаттамалы тарихын ұсынды. Ливий (б.з.д. 59 – 17 ж.) Римнің қала-мемлекеттен империяға дейінгі көтерілуін жазды. Егер Ұлы Александр Римге қарсы жорық жасағанда не болар еді деген оның болжамы – баламалы тарихтың алғашқы белгілі мысалы. Қытай тарихнамасында "Тарих классигі" – Қытай классикалық мәтіндерінің бес классикасының бірі және Қытайдың ең ертедегі баяндамаларының бірі. 722–481 жылдар аралығын қамтитын Лу мемлекетінің ресми жылнамасы – "Көктемгі және күзгі жылнамалары" – ең ертедегі қытай тарихи мәтіндерінің бірі, жылнамалық принциптерге негізделген. Сима Цянь (б.з.д. 100 ж.) Қытайда алғаш рет кәсіби тарих жазудың негізін қалады. Оның "Шиджи" (Ұлы тарихшының жазбалары) атты еңбегі – әдебиетте өмір бойына жеткен үлкен жетістік. Оның ауқымы б.з.д. 16 ғасырға дейін жетеді, онда белгілі бір тақырыптар бойынша көптеген трактаттар мен белгілі адамдардың жеке өмірбаяндары бар, сонымен қатар қазіргі және бұрынғы дәуірлердің қарапайым адамдарының өмірі мен іс-әрекеттерін зерттейді. Христиан тарихнамасы ерте басталды, мүмкін Лұқаның "Елшілердің істері" кітабында, ол елшілердің дәуірі туралы негізгі дереккөз болып табылады. Тарихты жазу орта ғасырлардағы христиан монахтары мен дін қызметкерлері арасында кең таралды. Олар Иса Мәсіхтің, шіркеудің және олардың қамқоршыларының тарихы туралы, жергілікті билеушілердің династиялық тарихы туралы жазды. Ерте орта ғасырларда тарихи жазбалар жыл сайынғы оқиғаларды жазған жылнамалар немесе хроникалар түрінде жазылды, бірақ бұл стиль оқиғалар мен себептерді талдауды қиындатты. Бұл жазу түрінің мысалы – бірнеше авторлардың еңбегі болған англосаксондық хроникалар: ол тоғызыншы ғасырдың аяғында Ұлы Альфредтің тұсында басталды, бірақ 1154 жылы бір данасы әлі де жаңартылып жатты. Мұсылман тарихнамасы бірінші рет VII ғасырда, Мұхаммед пайғамбардың өмірін қайта құрумен, оның өлімінен кейінгі ғасырларда дамып келе бастады. Мұхаммед пен оның серіктері туралы көптеген қайшылықты деректерге байланысты ғалымдар қай дереккөздердің сенімді екенін тексеруге мәжбүр болды. Осы дереккөздерді бағалау үшін олар биография ғылымы, хадис ғылымы және иснад (беру тізбегі) сияқты әр түрлі әдістемелерді жасады. Кейіннен олар осы әдістемені ислам өркениетінің басқа тарихи тұлғаларына қолданды. Бұл дәстүрдегі атақты тарихшыларға Урва (712 ж.), Вахб ибн Мунаббих (728 ж.), Ибн Исхак (761 ж.), әл-Вакиди (745–822 жж.), Ибн Хишам (834 ж.), Мұхаммед әл-Бухари (810–870 жж.) және Ибн Хажар (1372–1449 жж.) жатады.

Түсіндіру

Ағартушылық дәуірінде тарихнаманың қазіргі заманғы дамуы мұқият әдістерді қолдану арқылы басталды. Француз философы Вольтер (1694–1778) тарих жазу өнеріне зор ықпал етті. Оның ең белгілі тарихи еңбектері – «Людовик XIV дәуірі» (1751) және «Халықтардың әдет-ғұрыптары мен рухы туралы сырғанау» (1756). «Менің басты мақсатым – саяси немесе әскери тарих емес, өнер, сауда, өркениет тарихы, бір сөзбен айтқанда, адам санасының тарихы», – деп жазды ол 1739 жылы. Ол дипломатиялық және әскери оқиғаларды баяндау дәстүрінен бас тартып, әдет-ғұрыптарға, әлеуметтік тарихқа және өнер мен ғылымдағы жетістіктерге баса назар аударды. Ол әлем тарихын жазуға тырысқан алғашқы ғалым болды, теологиялық негіздерді жойып, экономика, мәдениет және саяси тарихқа баса назар аударды. Сонымен қатар, философ Дэвид Юм Ұлыбритания тарихында да осындай әсерге ие болды. 1754 жылы ол алты томдық «Англия тарихы» еңбегін жариялады, ол Юлий Цезардың басып кіруінен бастап 1688 жылғы революцияға дейінгі кезеңді қамтыды. Юм өзінің тарихында Вольтерге ұқсас көлемді қарастырды; патшалар, парламенттер және әскерлер тарихымен қатар, ол мәдениет тарихын, соның ішінде әдебиет пен ғылымды да зерттеді. Шотланд тарихшысы Уильям Робертсон, Корольдік тарихшы 1759 жылы «Шотландия тарихы 1542–1603» және 1769 жылы оның ең танымал еңбегі «Карл V билігінің тарихы» жариялады. Оның зерттеуі сол кезде үшін өте еңбекті талап етті және ол бұрын зерттелмеген көптеген құжаттық дереккөздерге қол жеткізе алды. Сонымен қатар, ол тарихи оқиғаларды қалыптастыруда жалпы және барлыққа ортақ идеялардың маңыздылығын түсінген алғашқы тарихшылардың бірі болды. Ағартушылық дәуірінің тарихының шыңы 1776 жылдың 17 ақпанында жарық көрген Эдвард Гиббонның монументалды алты томдық «Рим империясының құлдырауы мен түсуінің тарихы» еңбегімен белгіленді. Оның салыстырмалы объективтілігі мен бастапқы дереккөздерді кеңінен пайдалануының арқасында, сол кездегі әдістемесі кейінгі тарихшылар үшін үлгіге айналды. Осының нәтижесінде Гиббон алғашқы «заманауи тарихшы» деп аталды. Кітап үлкен сұранысқа ие болды және оның авторына шамамен 9000 фунт стерлинг табыс әкелді. Оның өмірбаянын жазған Лесли Стивен: «Оның даңқы жылдам тарады және сондай күйде қалып келеді», – деп жазды.

19 ғасыр

Француз төңкеріне байланысты оқиғалар 19 ғасырдың басындағы тарихнама мен талдаулардың көп бөлігін тудырды. 1688 жылғы Даңқты революцияға қызығушылық Англияда 1832 жылғы Ұлы реформа заңымен қайта жанданды. Томас Карлайл 1837 жылы өзінің ең маңызды еңбегін – үш томдық «Француз революциясы: Тарих» кітабын жариялады. Осы еңбектің нәтижесінде тарихи жазуға жаңа леп келді. Томас Маколей 1848 жылы өзінің ең танымал тарихи еңбегін – «Иаков ІІ таққа отырғаннан бастап Англия тарихы» кітабын шығарды. Оның жазбалары көркем тілімен және британдық тарихты прогрессивті тұрғысынан сенімді, кейде догматикалық бағалауымен танымал. Оған сәйкес, ел ырым-жырымдардан, автократиядан және шатастықтан құтылып, теңгерімді конституцияны және сенім мен ой-пікір еркіндігімен үйлесетін болашаққа бағытталған мәдениетті құрды. Адамзат дамуының бұл моделі «вигтердің тарихқа қатысты түсінігі» деп аталады. Француз тарихшысы Жюль Мишеле өзінің «Франция тарихы» атты негізгі еңбегінде «Ренессанс» (француз тілінде «қайта туу» деген мағынаны білдіреді) терминін Еуропа мәдени тарихындағы орта ғасырлардан жаңа кезең ретінде қолданды. Ол адамзатты және оның әлемдегі орнын жаңаша түсінуге мүмкіндік берді. Он томы бар бұл еңбек Франция тарихын Шарльден революцияның басталуына дейін қамтиды. Мишеле тарихтың басымдығын елдің басшылары мен институттарына емес, қарапайым халыққа ауыстырған алғашқы тарихшылардың бірі болды. Бұл кезеңнің тағы бір маңызды француз тарихшысы – Ипполит Тэн. Ол француз натурализмінің теориялық ықпалы болды, социологиялық позитивизмнің жақтаушысы және тарихи сынның алғашқы өкілдерінің бірі еді. Әдеби тарихилік мектеп осы тарихшымен байланыстырылады. Мәдениет және өнер тарихының негізін қалаушылардың бірі – швейцариялық тарихшы Якоб Буркхардт. Оның ең танымал еңбегі – «Италия Ренессансының өркениеті» (1860). Джон Лукацтың сөзіне сүйенсек, ол белгілі бір дәуірдің, халықтың немесе жердің рухын және өрнек беру формаларын сипаттауға тырысқан мәдени тарихтың алғашқы шебері болды. 19 ғасырдың ортасына қарай ғалымдар институционалдық өзгерістердің тарихын, әсіресе конституциялық үкіметтің дамуын талдауға кірісті. Уильям Стаббстың «Англияның конституциялық тарихы» (3 том, 1874–78) осы саланың дамуына маңызды үлес қосты. Бұл еңбек ағылшын конституциясының ағылшын-тевтондықтардың Ұлыбританияға басып кіруінен 1485 жылға дейінгі дамуын көрсетіп, ағылшын тарихының дамуына маңызды қадам болды. Карл Маркс әлемдік тарихи дамуды зерттеуге тарихи материализм тұжырымдамасын енгізді. Оның пікірінше, экономикалық жағдайлар мен өндіріс құралдары сол кездегі қоғам құрылымын анықтады. Бұрынғы тарихшылар билеушілер мен халықтардың өркендеуі мен құлдырауының циклдік оқиғаларына назар аударған. 19 ғасырдағы ұлттық жаңарудың бір бөлігі ретінде тарихты ұлттандыру процесі «өз» тарихын жалпыға ортақ тарихтан бөліп, өткенді қабылдау, түсіну және бағалау арқылы тарихты ұлт тарихы ретінде құруға әкелді. 19 ғасырдың соңында социология деген жаңа ғылым пайда болды және осы көзқарастарды кең ауқымда талдап, салыстырды.

Германиядағы кәсібилендіру

Тарихты зерттеудің қазіргі заманғы академиялық әдістері мен тарихшылық әдістеме 19 ғасырдағы неміс университеттерінде пайда болды. Леопольд фон Ранке осы саланың дамуына зор үлес қосты және қазіргі заманғы дереккөзге негізделген тарихты қалыптастырушы ретінде танылады. Ол оқу процесінде семинарлық оқыту әдісін енгізіп, мұрағаттық зерттеулерге және тарихи құжаттарды талдауға баса назар аударды. 1824 жылы жарық көрген алғашқы еңбегі – 1494-1514 жылдар аралығындағы латын және тевтон халықтарының тарихында Ранке өзінің замандастарына қарағанда едәуір көптеген дереккөздерді пайдаланды, олардың ішінде "мемуарлар, күнделіктер, жеке және ресми хаттар, үкіметтік құжаттар, дипломатиялық депештер және куәгерлердің тікелей баяндамалары" болды. Ғасырдың көп бөлігін қамтыған өмірінде Ранке кейінгі тарихи жазбалар үшін үлгі болып табылатын стандарттарды белгіледі, сондай-ақ негізгі дереккөздерге сену (эмпиризм), оқиғалық тарихқа және әсіресе халықаралық саясатқа (аузенполитика) мән беру сияқты ұғымдарды ұсынды. Дереккөздер нақты, сенімді болуы керек, болжамдар мен қиялдауларға жол болмайды. Оның қағидасы – тарихты оның болған қалпында жазу. Ол растаулы түпнұсқа дереккөздерді қолдануды қатаң талап етті.

20 ғасыр

Уиг тарихы терминін 1931 жылы Герберт Баттерфилд өзінің «Тарихты Уигтер түсіндіруі» атты кішкентай кітабында (британдық Уигтерге, Парламент билігін жақтаушыларға сілтеме жасап) тарихнамалық тәсілді атау үшін қолданды. Бұл тарихнама өткенді үнемі арта түсетін бостандық пен ағартушылыққа қарай даму ретінде көрсетеді, бұл либералдық демократия мен конституциялық монархияның қазіргі заманғы формаларында аяқталады. Жалпы алғанда, Уиг тарихшылары конституциялық үкіметтің, жеке бостандықтардың және ғылыми прогрестің өркендеуіне ерекше мән берді. Бұл термин Ұлыбритания тарихынан тыс тарихи салаларда да кеңінен қолданылды (мысалы, ғылым тарихы), кез келген телеологиялық (немесе мақсатқа бағытталған), батырлыққа негізделген және тарихи шеңберден тыс баяндаманы сынау үшін. Баттерфилдтің Уиг тарихына қарсы дәлелі – «өткенге қатысты нақты сезімталдық тудыру, өткенді «өткеннің өзі үшін» зерттейтін, нақты және күрделі нәрселерге қуанатын, «өткенмен кездесуге ұмтылатын», «өткен мен қазіргі арасындағы айырмашылықтарды» іздейтін сезімталдық». Баттерфилдтің бұл тұжырымына көп көңіл бөлінді және ол жалпылама түрде сынға алған тарихи жазу стилі енді академиялық ортада құрметке ие емес. Француздық «Анналдар мектебі» 20-шы ғасырда Франциядағы тарихи зерттеулердің бағытын түбірінен өзгертті, саяси немесе дипломатиялық тақырыптардың орнына ұзақ мерзімді әлеуметтік тарихқа баса назар аударды. Мектеп сандық әдістерді қолдануды және географияға ерекше назар аударуды қадағалады. Бұл мектептің көрнекті өкілі Жорж Дюби өзінің тарихқа деген көзқарасын сенсациялықты екінші орынға ысырып тастайтын, оқиғалардың қарапайым тізімін жасауға ұмтылмайтын, керісінше, мәселелерді қоюға және шешуге, ал беткі өзгерістерді елемей, экономиканың, қоғамның және өркениеттің ұзақ және орта мерзімді эволюциясын бақылауға тырысатын деп сипаттады. Марксистік тарихнама марксизмнің негізгі қағидаларының ықпалымен қалыптасқан тарихи мектеп, оның ішінде тарихи нәтижелерді анықтаудағы әлеуметтік таптың және экономикалық шектеулердің маңыздылығы. Фридрих Энгельс 1844 жылы «Англиядағы жұмысшы табының жағдайы» атты еңбегін жазды, ол британ саясатында социалистік күштің қалыптасуында маңызды рөл атқарды, мысалы, Фабиан қоғамы. Р.Х. Тоунидің «Он алтыншы ғасырдағы аграрлық мәселе» (1912) және «Дін және капитализмнің өрлеуі» (1926) еңбектері оның экономикалық тарихтағы этикалық көңілі мен алаңдаушылығын көрсетті. 1946 жылы Ұлыбритания Коммунистік партиясының (CPGB) ішінде тарихшылар тобы құрылды және британдық марксистік тарихшылардың өте ықпалды тобына айналды, олар капитализмнің алғашқы кезеңіндегі қоғамдық құрылым мен төменнен тарихты зерттеуге үлес қосты. Топқа Кристофер Хилл, Эрик Хобсбаум және Э.П. Томпсон кірді. Әлемдік тарих, тарихи зерттеудің жеке саласы ретінде, 1980-ші жылдары тәуелсіз академиялық сала ретінде пайда болды. Ол тарихты жаһандық перспективадан қарастыруға және барлық мәдениеттерде ортақ үлгілерді іздеуге бағытталды. Арнольд Дж. Тойнбидің 1933-1954 жылдар аралығында жазылған «Тарихты зерттеу» атты он томдық еңбегі осы саланың дамуына маңызды ықпал етті. Ол тәуелсіз өркениеттерді салыстыру арқылы тақырыптық тәсілді қолданды және олардың пайда болуы, өсуі және құлдырауында керемет параллельдер бар екенін көрсетті. Уильям Х. МакНилл «Батыстың өрлеуі» (1965) еңбегінде Тойнбидің жұмысын жақсартуға тырысты, Еуразия өркениеттерінің өзара әрекеттесетінін, бір-бірінен маңызды дағдыларды қабылдап, дәстүрлі ескі және жаңа білім мен тәжірибе арасындағы бейімделу қажеттілігі туындаған кезде одан әрі өзгерістерді жеделдеткенін көрсетті.

Тарихи редакциялау

ХХ ғасырдың соңында жаңа, дамыған мамандық пайда болды: тарихи редакциялау. Эдмунд Морган АҚШ-та оның қалыптасуы туралы былай деп хабарлайды: "Алдымен көп қаржы қажет болды. Бірақ талантты табудан гөрі ақша табу оңайрақ болды. Осындай ірі редакциялық жобаларды жүзеге асыратын тарихшылар академиялық өмірдің басты арнасынан кетуге тиіс. Олар дәріс бермейді, өзіндік кітаптарын жазбайды, сүйікті тақырыптарын терең ойлау, зерделеу және зерттеу үшін ұзақ демалысқа шыға алмайды. Олардың орнына, олар күнделікті, өзінің генийіне қарамастан, ақырында көңілін тоқтыра бермейтін бір адамды іздеумен өмір сүруі керек. Тарихи қолжазбаларды өңдеген кез келген адам мәтінді жариялауға дайындау үшін, өзінің кітабын жазуға жұмсаған еңбек пен ой-қиялына кем түспейтін күш-жігер қажет екенін біледі. Шындығында, жаңа редакциялық жобалар бір адамның күшіне шамадан тыс. Бас редактор академиялық мансаптан бас тартқаннан кейін, өзге ғалымдарды көмекке шақыруы керек; ал қазіргі [күшті] колледж оқытушыларына деген сұранысқа байланысты бұл оңай шаруа емес."

Білім және мамандық

Тарих бакалавриатын бітірушілер үшін бизнес немесе құқық саласындағы магистратураға түсу жиі кездесетін жағдай. Көптеген тарихшылар университеттерде және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру мекемелерінде жұмыс істейді. Сонымен қатар, колледждер мен университеттер жаңа штаттық қызметкерлерден PhD дәрежесін талап етуде. Докторлық диссертация сияқты ғылыми жұмыс, кәсіби тарихшы үшін негізгі біліктілік саналады. Дегенмен, кейбір тарихшылар жарияланған (ғылыми) еңбектері мен Корольдік тарихи қоғам сияқты академиялық ұйымдардың стипендиялары арқасында танылу алады. Шағын оқу орындарында жарияланымдар маңыздырақ, сондықтан дипломдық жұмыстар журналдық мақалаларға, ал докторлық диссертациялар – жарияланған монографияларға айналады. АҚШ-та докторантураны аяқтауға орташа есеппен 8 жылдан астам уақыт кетеді, ал қаржыландыру тек бірнеше бай университеттерде ғана қолжетімді. Кейбір бағдарламаларда курста оқытушының көмекшісі болу міндетті, ал басқаларында бұл студенттердің бір бөлігіне ақы төленетін мүмкіндік ретінде ұсынылады. 1970 жылдарға дейін аспирантура бағдарламаларында оқытуға қалай үйрету аз болды, себебі оқыту оңай, ал зерттеуді үйрену – басты міндет деп есептелді. Аспиранттар үшін маңызды тәжірибе – психологиялық, әлеуметтік, интеллектуалдық және кәсіби қолдау көрсететін, сонымен қатар ғылыми жұмысты бағыттап, мамандыққа енгізетін тәлімгер табу. Кәсіби тарихшылар көбінесе колледждер мен университеттерде, мұрағаттарда, мемлекеттік органдарда, мұражайларда, сондай-ақ тәуелсіз жазушылар мен кеңесшілер ретінде жұмыс істейді. Тарих бойынша жаңа PhD түлектері үшін жұмыс нарығы нашар және нашарлауда, көптегендері жалақысы төмен және әлеуметтік жеңілдіктері жоқ жартылай штаттық оқытушыларға тоғыстырылады.

"Аматорлық" тарихшылар

К. Ванн Вудворд (1908–1999), Йель университетінің тарих профессоры, академиктер өздерінің әңгімеші рөлінен бас тартқанын ескертті: «Кәсіби тарихшылар өздерінің қатарына жатпаған зерттеушілерге "әуесқой" деген терминді қолданғанда сақтық танытуы керек. Бұл сөздің кейде орынсыздық пен жоғарыдан қараушылық сипаттамалары кері нәтиже береді. Бұл әсіресе, кәсіби емес адамдар иеленген, повестволық тарихқа қатысты. Кәсіби академик тарихшылардың арасында талдауға ұмтылыстың үстемдігіне байланысты повестволық дәстүрдің біртіндеп жойылуы, тарихшының ең ежелгі және ең құрметті рөлінен – әңгімеші рөлінен бас тартуға алып келді. Өз рөлінен бас тартқан кәсіби тарихшы, қажетті функцияны орындайтын әуесқойларды қолдауға лайық емес.»