Джеймс Гэрднер: Шотланд тарихшысы және мұрагер

Кіріспе

Шотланд мұрағатшысы және тарихшысы (1828–1912 жж.)

Джеймс Гейрднер (22 наурыз 1828 – 4 қараша 1912) – британдық тарихшы. Ол 15 ғасыр мен Тюдор дәуірінің ерте тарихында маманданған, сондай-ақ басқа міндеттермен қатар «Генрих VIII патшалығының хаттары мен құжаттары» сериясын редакциялады. Джон Гейрднердің ұлы, медицина докторы және сэр Уильям Теннант Гейрднердің інісі, ол Эдинбургте туып, білім алған. 1846 жылы Лондондағы Мемлекеттік архивке қызметке кіріп, елу жылдан астам уақыттан кейін 1900 жылы зейнеткерлікке шықты. Гейрднердің ағылшын тарихына қосқан үлесі көбінесе Ричард III, Генрих VII және Генрих VIII патшалықтарымен байланысты. «Роллз» сериясы үшін ол Ричард III және Генрих VII патшалықтарын бейнелейтін хаттар мен құжаттар жинағын (Лондон, 1861–1863) және Генрих VII-нің естеліктерінен (Лондон, 1858) үзінділерді редакциялады. Дж. С. Брюермен бірлесіп, Гейрднер Генрих VIII патшалығының хаттары мен құжаттарының тізімінен алғашқы төрт томды (тоғыз бөлімнен) дайындады. 1879 жылы Брюер қайтыс болғаннан кейін Гейрднер Р. Х. Бродидің көмегімен 1910 жылы серияны жиырма бір томдық (отыз үш бөлімнен) түрінде аяқтады, онда көптеген дереккөздерден алынған жүз мыңға жуық құжат тізімделді. Ол «Пастон хаттарының» басылымын (Лондон, 1872–1875, және қайтадан 1896) жариялады; сондай-ақ «Лондон азаматының тарихи жинағын» (Лондон, 1876) және Камден қоғамы үшін «15 ғасырдың үш жылнамасын» (Лондон, 1880) редакциялады. Оның басқа еңбектеріне Ричард III (Лондон, 1878) және Генрих VII (Лондон, 1889 ж. және одан кейін) туралы өмірбаяндық еңбектері; Ланкастер және Йорк үйлері (Лондон, 1874 ж. және басқа басылымдар); 16 ғасырдағы ағылшын шіркеуі (Лондон, 1902); және Англиядағы лоллардизм мен реформация (1908) кіретін еді. Ол «Ұлттық биографиялық сөздікке» 15-ші және 16-шы ғасырлардағы жеті жүз жетпіс жеті өмірбаяндық мақала, сондай-ақ «Британ энциклопедиясы», «Кембридж заманауи тарихы» және «Ағылшын тарихи шолуына» мақалалар жазды. Ол сондай-ақ «Ричард III-нің өмірі мен патшалығы» атты еңбекті жазды, онда Шекспир мен Мордың оған жасаған теріс сипаттамасы негізінен дұрыс екендігі айтылды. Ол 1898 жылы «Перкин Уорбек туралы әңгіме» кітабымен бірге қайта басылды. Гейрднер 1897 жылы Эдинбург университетінен құрметті заңгерлік доктор дәрежесін алды және 1900 жылғы туған күніне орай Бат орденінің серігі атанды.

James Gairdner (22 March 1828 – 4 November 1912) was a British historian. He specialised in 15th century and early Tudor history, and among other tasks edited the Letters and Papers of the Reign of Henry VIII series. Son of John Gairdner, M. D. and brother of Sir William Tennant Gairdner, he was born and educated in Edinburgh. He entered the Public Record Office in London in 1846, remaining at work there until his retirement over fifty years later in 1900. Gairdner's contributions to English history related chiefly to the reigns of Richard III, Henry VII and Henry VIII. For the Rolls Series he edited Letters and Papers illustrative of the Reigns of Richard III and Henry VII (London, 1861–1863), and Memorials of Henry VII (London, 1858). In association with J. S. Brewer, Gairdner prepared the first four volumes (in nine parts) of the Calendar of Letters and Papers of the Reign of Henry VIII, and, after Brewer's death in 1879, Gairdner completed the series, with the assistance of R. H. Brodie, in 1910, in twenty one volumes (in thirty three parts), having calendared about a hundred thousand documents, from numerous sources, in several languages. He published an edition of the Paston Letters (London, 1872–1875, and again 1896); and he edited the Historical collections of a Citizen of London (London, 1876), and Three 15th century Chronicles (London, 1880) for the Camden Society. His other works included biographies of Richard III (London, 1878) and Henry VII (London, 1889, and subsequently); The Houses of Lancaster and York (London, 1874, and other editions); The English Church in the 16th century (London, 1902); and Lollardy and the Reformation in England (1908). He contributed some seventy seven fifteenth and sixteenth century biographies to the Dictionary of National Biography, as well as articles for the Encyclopædia Britannica, the Cambridge Modern History, and the English Historical Review. He also wrote The Life and Reign of Richard the Third, which argued that the negative portrayal by Shakespeare and More was basically correct. It was re published with The Story of Perkin Warbeck appended in 1898. Gairdner received the honorary degree of LL. D. from the University of Edinburgh in 1897, and was made a Companion of the Order of the Bath in the 1900 Birthday Honours.

Негізгі дереккөздер

Генрих VIII патшалығы кезеңіндегі шетелдік және отандық хаттар мен құжаттар: Ұлттық мұрағатта, Британ мұражайында және басқа да жерлерде сақталатын, 1-том. Джон С. Брюэр, Роберт Х. Броди, Джеймс Гейрднер редакторы. (1862), 1-томның толық мәтіні онлайн; 3-томның толық мәтіні.