Кіріспе

Жапондық тарихи феодалдық иелік Сацума домені (薩摩藩), қысқаша Кагосима домені (鹿児島藩) деп аталады, 1602-1871 жылдар аралығында Эдо дәуірінде Жапонияның Токугава сёгунатының домені (хан). Сацума домені Сацума провинциясындағы Кагосима қасабасында, Кюсю аралының оңтүстігінде орналасқан Кагосима қаласының өзегінде орналасқан. Сацума доменін 1200 жылдардан бері Кагосима аймағын басқарған Шимазу кланы Тозама даймиосы басқарды және Сацума, Осуми және Хюга провинцияларындағы аумақты қамтыды. Сацума домені Кокудака жүйесі бойынша бағаланды және оның құны 770 000 кокуға жетті, бұл Кага доменінен кейін Жапониядағы екінші ең жоғары домен. Сацума домені - Эдо дәуірінде Жапонияның ең күшті және көрнекті домендерінің бірі, 1609 жылы Рюкюге шабуылдан кейін Рюкю корольдігін вассалдық мемлекет ретінде басып алды және 1863 жылы Намамуги оқиғасынан кейін Кагосиманы бомбалау кезінде британдықтармен қақтығысты. Сацума домені Мейдзи қалпына келтіру кезінде бәсекелес Чошу доменімен Сачо альянсын құрды және Жапон империясын құруда маңызды рөл атқарды. Кагосима ханды 1871 жылы Мейдзи үкіметі ханды жою және кенді құру кезінде таратып жіберді, Кагосима хан Кагосима кенге айналды, доменнің кейбір бөліктері Мияконодзо префектурасының (Мияконодзо кен) бөлігі ретінде бөлінді. Кагосиманың алғашқы префектуралық губернаторы 1877 жылға дейін Ояма Цунайоши болды, ол Сацума көтерілісінде қаза тапты. 1880 жылдан бастап Кагосима доменінің бұрынғы аумағы 1883 жылы Кагосимадан бөлінген Кагосима және Миядзаки префектурасының бөлігі болды.

Тарих

Шимадзу отбасы Эдо дәуірінің басталуына дейін шамамен төрт ғасыр бойы Сацума провинциясын басқарды. Тоётоми Хидэёсидің 1587 жылғы Кюсю жорығында жазаланып, Сацумаға қайтаруға мәжбүр болғанына қарамастан, олар архипелагтағы ең күшті кландардың бірі болып қалды. 1600 жылы Секигахарадағы шешуші шайқаста Шимазу жеңілген тарапта шайқасты. Сацума Токугава Жапониядағы ең күшті феодалдық домендердің бірі болды. Едо дәуірі бойы оны Шимазу кланының тозама даймиосы басқаратын.

Рюкю

15 ғасырдың ортасынан бастап Сацума Жапонияның оңтүстік-батысында орналасқан Солтүстік Рюкю аралдарын басқару үшін Рюкю патшалығымен соғысты. 1609 жылы Шимадзу Иэхиса шогунаттан Рюкюге шабуыл жасауға рұқсат сұрады. Үш айлық соғыс аяқталғаннан кейін, Сацума Рюкюанның астанасы Шури мен король Шо Нейді басып алды. Одан кейінгі бейбіт келісімде Сацума Амами және Токара аралдарын қосып, алым-салық талап етті және патша мен оның ұрпақтарын Сацуманың даймиосына адал болуға мәжбүр етті. Эдо дәуірінің қалған бөлігінде Сацума олардың саясатына әсер етті және Рюкюдің Қытаймен салықтық мәртебесін пайдалану үшін сауда саясатына үстем болды. 1630 жылдары Жапонияның көп бөлігінде қатаң теңізге тыйым салынғандықтан, Сацуманың қытай тауарлары мен Ryukyu арқылы ақпарат саудасынан ләззат алу мүмкіндігі Токугава мемлекетінің жалпы экономикасы мен саясатында ерекше және маңызды, тіпті бірегей емес рөл атқарды. Сацуманың экономикалық пайдасының дәрежесі және Рюкюдағы ықпалының дәрежесі - ғалымдар талқылаған тақырыптар, бірақ осы қарым-қатынас арқылы алынған саяси бедел мен ықпал күмәнсіз. Шимадзу бүкіл шетелдік патшалықты өзінің вассалы ретінде талап ететін жалғыз феодалдық домен ретінде өзінің ерекше позициясын атап өту үшін үнемі күш салды және Рюкю көзінде өздерінің билігі мен беделін сақтау үшін өздерінің ресми соттық дәрежесін бірнеше рет арттырды. Алайда, 1871 жылы император Мэйдзи хан жүйесін жойды, ал келесі жылы король Шо Тайды "Рюкю доменінің домен басшысы" болып тағайындалғанын хабарлап, Сацуманың елдегі билігін Токиоға ауыстырды.

Эдо кезеңі

Кокудака (кокуда өлшенетін ханның байлығының ресми өлшемі және сондықтан билігі) тұрғысынан ең бай хан болмаса да, Сацума Эдо дәуірі бойы ең бай және ең күшті домендердің қатарында болды. Бұл олардың Рюкюмен байланысынан ғана емес, сонымен қатар Сацума провинциясының көлемі мен өнімді байлығынан, Эдодан және содан кейін сёгун әскерлерінен алыстағандықтан туындады. Шимадзу өз ықпалын қолданып, шогунаттан бірқатар ерекше ерекшеліктер алды. Сацумаға соған қарамастан, соғунаттың әр доменге бір қамал салуға шектеу қоюына рұқсат берілді. Бұл саясаттың мақсаты - домендердің әскери күшін шектеу еді. Сонымен қатар, олар даймёлардың байлығы мен билігін шектеу үшін қолданылатын санкин котай саясатына қатысты шогунаттан ерекше ерекшеліктер алды. Бұл ереже бойынша әрбір феодал елордаға жылына бір рет барып, сол жерде бір жыл бойы өз иелігінен және билігінен алыстап тұру керек еді. Шимазуға бұл сапарға екі жылда бір рет ғана шығуға рұқсат берілді. Осылайша бұл ерекшеліктер Сацумаға басқа домендердің көпшілігіне қарағанда көбірек күш пен байлыққа ие болуға мүмкіндік берді. Сацума шогунатқа қарсы болса да, белгілі бір саясатты жүзеге асыруда ең қатаң домендердің бірі болған. Христиан миссионерлері даймионың билігіне, доменнің тыныштығы мен тәртібіне үлкен қауіп ретінде қаралды; христиан дінін шогундық тыйым салу Сацумада архипелагтың кез келген жерінен гөрі қатаң және қатыгез түрде орындалды. Контрабандаға тыйым салу, мүмкін таңқаларлық емес, бұл қатаң түрде орындалмаған, өйткені домен саудадан едәуір пайда тапты. 1830 жылдары Сацума өзінің заңсыз Окинава саудасын Зюшо Хиросатоның басшылығымен қаржысын қалпына келтіру үшін қолданды.

Бакуматсу

1850-ші жылдардағы Сацума даймиосы Шимазу Нариакира батыс ой-пікірлері мен технологиясына қатты қызығушылық танытты және елді ашуға тырысты. Сол кезде батыстықтармен байланыс күрт өсті, әсіресе Сацума үшін, батыс кемелері жиі Рюки аралдарына келіп, сауда ғана емес, ресми дипломатиялық қарым-қатынас орнатуға тырысты. Шогунаттағы ықпалын арттыру үшін Нариакира Токугава Иэсада шогун мен оның асырап алған қызы Ацу Химэ (кейіннен Теншо) арасындағы некеге қол қойды. 1854 жылы, Иэсаданың билігінің алғашқы жылы, коммодор Перри Жапонияға келіп, шогунаттың оқшаулау саясатын тоқтатты. Алайда, Жапония мен батыс державалары арасында жасалған келісімдер, әсіресе 1858 жылғы Харрис келісімдері Жапонияны үлкен кемшілікке ұшыратты. Сол жылы Есада мен Нариакира екеуі де қайтыс болды. Нариакира өзінің немере інісі Шимазу Тадаёшиді өзінің мұрагері етіп тағайындады. Тадайоши әлі бала кезінде оның әкесі Шимазу Хисамицу Сацумадағы билікті тиімді ұстады. Хисамитсу "кобу гаттаи" немесе "шогунат пен император ордасының бірлігі" саясатын ұстанды. Келесі сёгун Токугава Иэмочи мен император ханшайымы Кадзуномияның некелері бұл топ үшін үлкен жетістік болды. Алайда, бұл Сацуманы радикалды Сонно джой немесе "Императорды құрметтеп, варварларды сүртіп тастау" фракциясымен, Чошу негізгі қолдаушы ретінде қарама-қайшы тұтты. 1862 жылы Намамуги оқиғасында сацуманың қызметшілері ағылшынды өлтірді, бұл келесі жылы Кагосиманы Корольдік теңіз флоты бомбалауға әкелді. Сацума шабуылға төтеп бере алса да, бұл оқиға Жапонияның батыс технологиясын импорттап, өз әскерін реформалау қаншалықты қажетті екенін көрсетті. Осы уақытта Жапонияның саяси назары Киотоға ауысты, сол кездегі негізгі күрес осында болды. Шогунат Сацума мен Айдзуге Император сотының қорғауын сеніп тапсырды, 1864 жылғы Кинмон оқиғасында сияқты, Сонно джой фракциясының билікті басып алуына қарсы. Шогунат Сацуманың қызметшісі Саиго Такаморидің басшылығымен Бірінші Чошу экспедициясымен Чошуны осы оқиға үшін жазалауға шешім қабылдады. Саиго, алайда, әскери қақтығыстан аулақ болып, Чошюға Сеппукумен Император сарайына шабуыл жасаған үш қылмыскердің мәселесін шешуге мүмкіндік берді. Шогунат келесі жылы екінші Чошу экспедициясында Чошуны жеңуді шешкенде, Сацума Саиго Такамори мен Окубо Тошимичидің басшылығымен жақтарын ауыстыруды шешті. Сацума мен Чошу арасындағы Сатчо одағын Тосадан Сакамото Рёма араласқан. Бұл екінші экспедиция шогунат үшін апатпен аяқталды. Ол майданда жеңілді, ал Шогун Иэмочи Осака қамалында аурудан қайтыс болды. Келесі сёгун Токугава Ёсинобу атысты тоқтату туралы келісімге келді. Жаңа сёгунның үкіметте реформа жасауға тырысқанына қарамастан, ол Сацума мен Чошу бастаған сёгунатты құлату үшін өсіп келе жатқан қозғалысты ұстай алмады. Ол сёгуннан бас тартып, билікті Император сотына қайтаруға келіскеннен кейін де, екі жақ ақыры ТобаФушими шайқасында 1868 жылы қақтығысты. Жеңіспен Едоға қашып кеткен шогун. Саиго Такамори содан кейін өз әскерлерін Эдоға бастап, онда Теншо Эдо қамалының қансыз берілуіне ықпал етті. Бошин соғысы шогундық күштердің соңғысы 1869 жылы жеңілгенге дейін жалғасты.

Мейдзи дәуірі

Осы оқиғалардан кейін құрылған Мэйдзи үкіметіне негізінен Сацума мен Чошудан келген саясаткерлер билік құрды. Самурайлар класы, домен жүйесі және оларды қоршаған саяси және әлеуметтік құрылымдардың көпшілігі көп ұзамай жойылғанмен, осы екі аймақтың адамдары Жапон үкіметінде І дүниежүзілік соғысқа дейін басым болды. Алайда, кезеңнің басы 1877 жылы Саиго Такаморидің басшылығымен Сацума көтерілісі кезінде басталған бұрынғы самурайлар класының наразылығымен ерекшеленді.