Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Токугава Япониясының феодалдық жүйесі
Токугава Япониясының хан жүйесі (藩, "домен")
Feudal system of Tokugawa Japan
the Tokugawa Japan domain system
Хан (藩, "домен") – Эдо дәуірінде (1603–1868) және Мейдзи дәуірінің басында (1868–1912) даймёның иелігін білдіретін жапондық тарихи термин. Хан немесе Бакуфу хан (даймё домені) 1870 жылға дейін жойылғанға дейін, заңды провинциялармен қатар, Жапонияның іс жүзіндегі әкімшілік бөліністер жүйесі ретінде қызмет етті.
Han (藩, "domain") is a Japanese historical term for the estate of a daimyo in the Edo period (1603–1868) and early Meiji period (1868–1912). Han or Bakufu han (daimyo domain) served as a system of de facto administrative divisions of Japan alongside the de jure provinces until they were abolished in the 1870s.
Эдо алды кезең
Хан ұғымы 1185 жылы Камакура шогунатының құрылуымен, феодализмнің және Жапониядағы самурайлардың абыройлы жауынгерлер класының пайда болуымен бірге, көрнекті жауынгерлердің жеке меншігі ретінде қалыптасты. Бұл жағдай 400 жылға жуық Камакура шогунаты (1185–1333), қысқа мерзімді Кенму қалпына келтіруі (1333–1336) және Ашикага шогунаты (1336–1573) кезеңінде сақталды. Кейінгі шогундар императорлық провинцияларды (куни) және олардың шенеуніктерін заңдық құқықтарынан айырған сайын, хан іс жүзіндегі әкімшілік бөліністер ретінде маңызға ие болды.
The concept of han originated as the personal estates of prominent warriors after the rise of the Kamakura Shogunate in 1185, which also saw the rise of feudalism and the samurai noble warrior class in Japan. This situation existed for 400 years during the Kamakura Shogunate (1185–1333), the brief Kenmu Restoration (1333–1336), and the Ashikaga Shogunate (1336–1573). Han became increasingly important as de facto administrative divisions as subsequent Shoguns stripped the Imperial provinces (kuni) and their officials of their legal powers.
Эдо кезеңі
Тоётоми Хидэёси, соңғы Сенгоку кезеңінің (1467–1603) көрнекті сардары, Жапонияның феодалдық құрылымын реформалау барысында хан жүйесінің өзгеруіне ықпал етті. Хидэёсидің жүйесінде хан, нақты белгіленген аумақ емес, мерзімді кадастрлық сараптамалар мен күтілетін ауыл шаруашылығы өнімдеріне негізделген абстракцияға айналды. Хидэёси 1598 жылы қайтыс болды, ал оның жас ұлы Тоётоми Хидэёри 1600 жылғы қазан айындағы Секигахара шайқасынан кейін Токугава Иэясумен ығыстырылды, бірақ Иэясу 1603 жылы Токугава шогунатын орнатқаннан кейін оның жаңа феодалдық жүйесі сақталды. Хандар күшті самурай феодалдары – даймёларға тиесілі болды, олар оларды Токугава шогунының вассалы ретінде дербес меншік ретінде басқарды. Иэясудың ізбасарлары жүйені одан әрі жетілдіріп, даймё мен императорлық сарайды бақылауды қамтамасыз ететін әдістерді енгізді. Мысалы, туыстары мен адал қызметкерлері саяси және әскери тұрғыдан маңызды аудандарға орналастырылды, ал ықтимал қарсыластары – даймёлар маңызсыз географиялық жерлерге көшірілді немесе олардың иеліктері тәркіленді. Олар сондай-ақ даймёлар бакуфу жобаларына қаржы төлегендіктен, қаржылық тұрғыдан әлсіретіп отырған қоғамдық жұмыстармен де айналысты. Токугаваның анықтамасы бойынша, 10 000 коку (50 000 бушель) немесе одан да көп өнім беретін ханның басшысы – даймё болды, ал олардың ханының өнімі олардың беделіне немесе олардың байлығының бағасына әсер етті. Жорж Апперт және Эдмонд Папино сияқты ерте жапониятанушылар 12 ғасырдан бері Сацума доменіндегі Шимазу кланына бөлінген жылдық коку көлемін ерекше атап көрсетті. Шогундық хан мен императорлық провинциялар көбінесе әкімшілік жұмыстарда бірлесіп жұмыс істейтін толықтыратын жүйелер ретінде танылды. Шогун даймёлардан халықты санауды немесе карта жасауды бұйырғанда, жұмыс провинциялардың шекаралары бойынша ұйымдастырылды. Осының салдарынан, бір хан бірнеше провинцияны, ал олардың өзі бірнеше ханның бөліктерін қамтуы мүмкін еді. 1690 жылы ең бай хан – Кага домені болды, ол Кага, Этчу және Ното провинцияларында орналасқан және 1 миллионнан астам коку өнім берді.
Toyotomi Hideyoshi, the preeminent warlord of the late Sengoku period (1467–1603), caused a transformation of the han system during his reforms of the feudal structure of Japan. Hideyoshi's system saw the han become an abstraction based on periodic cadastral surveys and projected agricultural yields, rather than delineated territory. Hideyoshi died in 1598 and his young son Toyotomi Hideyori was displaced by Tokugawa Ieyasu after the Battle of Sekigahara in October 1600, but his new feudal system was maintained after Ieyasu established the Tokugawa Shogunate in 1603. The han belonged to daimyo, the powerful samurai feudal lords, who governed them as personal property with autonomy as a vassal of the Tokugawa Shogun. Ieyasu's successors further refined the system by introducing methods that ensured control of the daimyo and the imperial court. For instance, relatives and retainers were placed in politically and militarily strategic districts while potentially hostile daimyo were transferred to unimportant geographic locations or their estates confiscated. They were also occupied with public works that kept them financially drained as the daimyo paid for the bakufu projects. A daimyo was determined by the Tokugawa as a lord heading a han assessed at 10,000 koku (50,000 bushels) or more, and the output of their han contributed to their prestige or how their wealth were assessed. Early Japanologists such as Georges Appert and Edmond Papinot made a point of highlighting the annual koku yields which were allocated for the Shimazu clan at Satsuma Domain since the 12th century. The Shogunal han and the Imperial provinces served as complementary systems which often worked in tandem for administration. When the Shogun ordered the daimyos to make a census of their people or to make maps, the work was organized along the borders of the provinces. As a result, a han could overlap multiple provinces which themselves contained sections of multiple han. In 1690, the richest han was the Kaga Domain, located in the provinces of Kaga, Etchū and Noto, with slightly over 1 million koku.
Мейдзи дәуірі
1868 жылы Токугава шогунаты Бакумацу кезеңіне жауап ретінде императорлық самурайлар коалициясымен құлатылып, Мейдзи қалпына келтіруі жүзеге асырылды. Токугаваға қарсы қозғалыстың басты қозғаушы күштерінің бірі – Жапониядағы жаңғыру мен батыстық үлгідегі өзгерістерге қолдау көрсету болды. 1869-1871 жылдар аралығында жаңа Мейдзи үкіметі Жапониядағы феодализмді жоюға ұмтылды, ал хан жүйесіндегі даймио атағы (藩知事) немесе (知藩事) деп өзгертілді. 1871 жылы дерлік барлық домендер таратылып, Токиодағы ұлттық үкіметке тікелей бағынышты жаңа Мейдзи жүйесіндегі префектуралармен алмастырылды. Рюкю домені Рюкюан монархиясы басқаратын хан ретінде басқарылды, бірақ 1879 жылғы наурыз айында таратылып, Окинава префектурасына айналды.
In 1868, the Tokugawa Shogunate was overthrown in the Meiji Restoration by a coalition of pro Imperial samurai in reaction to the Bakumatsu. One of the main driving forces of the anti Tokugawa movement was support for modernization and Westernization in Japan. From 1869 to 1871, the new Meiji government sought to abolish feudalism in Japan, and the title of daimyo in the han system was altered to (藩知事) or (知藩事). In 1871, almost all of the domains were disbanded and replaced with a new Meiji system of prefectures which were directly subordinate to the national government in Tokyo. The Ryūkyū Domain was governed as a han headed by the Ryukyuan monarchy until it was finally abolished and became Okinawa Prefecture in March 1879.