Кіріспе

Любляна, Словения футбол клубы «Олимпия Любляна» (; ), көбінесе «Олимпия Любляна» немесе жай ғана «Олимпия» деп аталады, бұл Словения футбол лигасы жүйесінің жоғарғы дивизионы – Словенияның «ПреваЛигасында» өнер көрсететін Любляна қаласында орналасқан словениялық кәсіби футбол клубы. Олар үш рет Словения «ПреваЛигасын» және төрт рет Словения кубогын жеңіп алды. 2 наурыз 2005 жылы «NK Bežigrad» ретінде құрылған «Олимпия» 2005–2006 маусымда Словенияның бірінші лигасының бесінші дивизионында өнер көрсетуді бастады және төрт маусымның ішінде жоғары дивизионға көтерілді, 2008–2009 жылғы Словенияның екінші лигасының жеңімпазы болғаннан кейін 2009 жылы жоғарғы дивизионға жетті. Жеті жылдан кейін жоғарғы дивизионда ойнағаннан соң «Олимпия» 2015–2016 маусымда чемпион атанды, бұл олардың алғашқы маңызды жеңісі болды. Олар 2017–2018 және 2022–2023 жылдары тағы екі лига титулын жеңіп алды; 2017–2018 жылы «Олимпия» алғаш рет ұлттық кубокты жеңіп, «дубльге» қол жеткізді. Бастапқыда клуб екінші дивизионда және жоғарғы дивизиондағы бірінші жылы Бежиград стадионында және ŽAK стадионында ойнады. 2010 жылы олар 16 038 орындық Стожице стадионына көшті. «Олимпияның» лақап аты – «Жасыл-ақтар», бұл олардың негізгі түстеріне сілтеме, сондай-ақ «Аждаһалар», Люблянаның символы болып табылатын аждаһа қаланың елтаңбасында және клубтың эмблемасында бейнеленген. Олардың басты қарсыластары – «NK Maribor», олар «Мәңгілік дербиде» бақ сынасады.

Қор

Олимпия Любляна 2 наурыз 2005 жылы NK Bežigrad ретінде құрылды және үшінші маусымында NK Olimpija Bežigrad деп аталды. 2008 жылдың 3 наурызында клубтың атауы Любляна қалалық муниципалитеті әкімшілік бөлімі берген құқықтардан кейін "ŠD NK Olimpija Ljubljana" деп қайта өзгертілді. Клуб таратылған клубпен байланысы болғандықтан, Олимпия Любляна көптеген БАҚ-тар тарапынан сыналып, олардың әрекеттерінің заңдылығына және тіпті клубтың таңбасында 1911 жыл жазылуына күмән келтірді. Олар сондай-ақ ND Ilirija 1911 тарапынан да сынға ұшырады. 2013 жылы Словения Республикасының Қаржы басқармасы елдегі салық қарызын жариялады, және олардың арасында 100 000 - 300 000 евро аралығындағы салық қарызы бар NK Olimpija Ljubljana да болды.

Алғашқы жылдары (2005-2009)

Жартылай зейнеткерлікке шыққан ескі «Олимпия» клубының аңыздары мен басқа да танымал словен ойыншыларының көмегімен клуб словен футболының ең төменгі лигасында бәсекелесе бастады және алғашқы жылында бесінші дивизионды жеңіп алды. Келесі екі маусымда «Бежиград» төртінші және үшінші дивизиондарда жеңіске жетіп, Словенияның екінші лигасына жолдама алды. Төртінші дивизиондағы маусымда клуб алғаш рет атын өзгертті және «Олимпия Бежиград» деп аталды. Бұл, Словениядағы ең бай адамдардың бірі және сол кезде «NK Interblock» клубының иесі болған Джок Печечник «Олимпия» атауы мен брендінің жалғыз иесі екенін мәлімдегеніне қарамастан болды. 2008–09 маусымында клуб тағы бір рет атын өзгертті, енді «Олимпия Любляна» деп аталды. Сол маусымда клуб екінші дивизионда жеңіске жетіп, Словенияның жоғары лигасына жолдама алды. Жоғары лигаға қадам басқан жолында «Олимпияны» таратылған «Олимпия» клубының жанкүйерлер тобы – «Green Dragons» қолдады. Бесінші дивизионнан жоғары лигаға тек төрт маусымда көтерілген клубтың жетістігі бірнеше ойыншы, жаттықтырушылар штабы, клуб басшылығы және демеушілер арасындағы қақтығысқа байланысты белгілі бір дәрежеде кемсітілді, бұл 2008–09 жылғы екінші дивизионның соңғы турында ойыншылардың бойкот ұйымдастыруына әкелді. Осы оқиғадан кейін клуб Словенияның жоғары лигасына (2009–10 маусымы) екі ұпай кемістікпен кірді. Көп ұзамай клубтың жағдайы жақсарды және Роберт Певник бас жаттықтырушы болып тағайындалды. Клуб маусымды төртінші орында аяқтады. 2010–11 маусымына дейін бас демеуші Иzet Rastoder президент болып сайланды, ал Хаджич бас жаттықтырушы болып тағайындалды. Маусым нашар басталды, УЕФА Еуропа лигасының іріктеу кезеңінде «Широки Бриег» клубына 5:0 есебімен жеңілді. Кейіннен неміс телеарнасы ARD бұл ойынды тәртіпсіздікпен өткізілгенін мәлімдеді. Кейіннен УЕФА матчты ресми түрде тергегені және «Олимпия» клубының үш ойыншысы тергеуге алынғаны белгілі болды. Клубтың бес матчта тек екі ұпай жинағанын көрсеткен тағы бір нашар бастамадан кейін, бас жаттықтырушы Хаджич және футбол директоры Саймон Сешлар 2010 жылдың тамызында қызметтерінен босатылды. Душан Косич бас жаттықтырушы болып тағайындалды, ал Алеш Чех оның көмекшісі болды. 2011 жылдың 26 қаңтарында бұрынғы словендік құрама ойыншысы Миленко Ачимович футбол директоры болды. Маусымның нашар басталуынан кейін жаңа футбол директоры халықаралық тәжірибесі бар бірнеше ойыншыны шақырды, олардың арасында жартылай қорғаушы Даре Вршич те болды. Словения чемпионатының екінші кезеңінде команда өзінің әлеуетін көрсетіп, SNL маусымын төртінші орында аяқтады, соның арқасында 2011–12 жылғы УЕФА Еуропа лигасының іріктеу кезеңіне жолдама алды. 2011 жылдың 7 шілдесінде «Широки Бриег» клубына қарсы өткен үй матчында 3:0 есебімен жеңіске жетіп, «Олимпия» УЕФА жарыстарында алғашқы жеңісіне қол жеткізді. Сонымен қатар, бұл 2010 жылдың тамызында ашылған «Стожице» стадионында өткен алғашқы халықаралық клубтық матч болды. 2011–12 жылғы Словенияның PrvaLiga маусымында клуб «Марибордан» кейін екінші орынды иеленді.

Ұлттық чемпиондар (2015 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2015 жылдың маусым айында сербиялық-америкалық бизнес магнаты Милан Мандарич клубты иелігіне алды. Оның алғашқы маусымында клуб алғаш рет Словения лигасының чемпионы атанды. 2017–18 маусымда «Олимпия» «Марибордан» ұпай саны бойынша тең болғанымен, жеке кездесулерде артықшылыққа ие болып лига чемпионы атанды және финалда «Алмунижді» 6–1 есебімен жеңіп, ұлттық кубокты жеңіп алды. «Олимпия» 2018–19 және 2020–21 жылдары тағы екі кубок жеңіп алды, ал 2022–23 жылдары үшінші лига чемпионы атанды. Олар 31-ші турда өзінің басты қарсыласы «Мариборды» 2–0 есебімен жеңіп, бес тур бұрын титулды қамсыздады. Сол маусымда «Олимпия» 2023 жылғы Словения кубогының финалында «Мариборды» 2–1 есебімен жеңіп, төртінші кубок жеңісін тойлады, осылайша бес жыл ішінде екінші «қос жеңіске» қол жеткізді.

Клубтың түстері мен киімдері

Клуб құрылғаннан бері Олимпия жасыл және ақ түстердің үйлесімінде ойнап келеді, бұл түстер бұрын таратылған Олимпия клубының да негізгі түстері болған. Бүгін клуб өз алаңында жасыл, ал қарсылас алаңында ақ түсті киімдерде ойнайды. Үшінші форма көбінесе қара немесе сұр түсті болады. 2022 жылдың маусымынан бастап клуб формаларын Puma шығарады.

Стадион

Стожице стадионы – 16 038 жабық орындыққа ие Любляна қаласында орналасқан футбол стадионы. Ол 2010 жылдың тамызында ашылды және қала орталығынан солтүстікке қарай Бежиград ауданында орналасқан. 2014 жылы «Олимпия» командасы Англия Премьер-лигасының «Челси» командасына қарсы өткізген жолдастық ойынды көру үшін 15 972 көрермен жиналғанда рекордтық көрермен саны тіркелді. Бұл жанкүйерлер 2005 жылы клуб тарағанға дейін ескі «Олимпияны» қолдаған, содан кейін сол жылы жаңа клубқа өткен, оны бастапқы клубтың жалғасы деп есептейді. Олар көбінесе клубтың түстері болып табылатын жасыл және ақ түстес символдар мен киімдерді киеді.

Жарыстық

Олимпияның ең басты қарсыласы – NK Maribor, оған қарсы «Мәңгілік дербиде» күш сынасады. Бұл қарсыластық – 2005 жылы таратылған ескі Олимпия мен Марибор арасында өткен «Мәңгілік дербидің» жалғасы. Бұл бәсекелестік 1960 жылдардың басына, Югославия кезеңіне дейін барып жетеді, осы кезде екі клуб арасында алғашқы матч өтті. Қарсыластық 2000–01 маусымының соңғы турындағы Олимпия мен Марибордың Бежиград стадионындағы кездесуде өзінің шыңына жетті. Олимпияға жеңіс қажет болса, Мариборға тең нәтиже жеткілікті еді. Матч 1–1 есебімен аяқталып, Марибор бес мәрте қатарынан чемпион атанды. Бұл қарсыластықтың қызуына себеп – Мариборды қолдайтын «Виоле Марибор» және Олимпияны қолдайтын «Жасыл Аждаһалар» деп аталатын екі үлкен ультра топтарының болуы. Бұл екі топтың да елдегі ең ірілері болып саналады, сондықтан екі клуб арасындағы матчтарда жанкүйерлер мен полиция арасындағы қақтығыстардан ойын тоқтатылып қалуы да кездеседі. Ескі Олимпияның көптеген жанкүйерлері жаңа Олимпияны қолдағандықтан, көптеген адамдар Марибор мен жаңа клуб арасындағы матчтарды осы қарсыластықтың жалғасы деп қарастырып, оны сол атаумен атайды. Марибор мен жаңа Олимпия арасындағы алғашқы матч 2007 жылдың 24 қазанында Словения кубогының ширек финалында өтті, осы ойында Марибор 3–1 есебімен жеңіске жетті. Ол кезде Олимпия әлі «Олимпия Бежиград» деген атпен өнер көрсетіп жатқан еді.