Кіріспе

Француз саясаткері және генералы Антуан Мари Шаманс, Лавалет графы (14 қазан 1769 – 15 ақпан 1830) – француз саясаткері және генералы.

Ерте өмір

Наполеон Бонапартпен бірдей жылы Парижде дүниеге келген ол революция жылдарын Франция революциялық армиясында өткізді, онда генерал Луи Бараги д’Иллиердің жеке хатшысы (әскери көмекшісі) болды. 1796 жылы Арколь көпірі шайқасынан кейін Бараги д’Иллиер жеке хатшысын Наполеонға таныстырды, ол оны өзінің жеке штабына қабылдап, дипломатиялық міндеттерді сеніп тапсыруға лайық деп тапты. 1798 жылдың 22 сәуірінде Лавалет Наполеонның әйелі Жозефинаның қызы Эмили де Боарнеге (1781–1855) үйленді.

Консулдық және империя

Лавалет Наполеонмен бірге Францияға оралды және 1799 жылғы 18 Брумер төңкерісінде француз директориясына қарсы күреске қатысты. Ол француз консулдығы мен Бірінші империяда бірнеше лауазымды атқарды, ең бастысы – он бір жыл бойы Пошта министрі болды. Осы қызметте ол күдікті роялистердің поштасын құпия бақылауды ұйымдастырды. 1808 жылғы 27 қарашада оған Империя графы атағы берілді. Жүкті әйелі мен 13 жасар қызы болғандықтан Наполеонмен бірге эмиграцияға кетпеуді шешті. Бурбон монархиясының қайта орнатылуы басталғаннан кейін ол тұтқындалды. Оның әйелі қазан айында баласын тастады, ал 1815 жылғы 21 қарашада Лавалет ультрароялистер тарапынан өлім жазасына кесілді.

Қашу және жер аударылу

Өлім жазасы тағайындалған күнінің алдындағы бір түні, оны әйелі мен қызы Жозефина (кейін Евгений Делакруаның ұзақ жылдар бойы сүйіктісі болған Форже баронессасы) бақылап келді. Ол әйелімен киім алмастырып, орнын ауыстырды, ал бұл алдау келесі күні таңертең ғана ашылды. Түрмеден қашқан Лавальетт Роберт Уилсон мен Джон Хели Хатчинсон сияқты британдық сарбаздардың шағын тобының көмегімен Ұлыбританияға жетті. Содан кейін ол Нидерланды Біріккен Корольдігіне, соңында Баварияға барды, онда әйелінің туысы Евгений де Богарне және оның қайын атасы Баварияның Максимилиан I Иосифі қолдау көрсетті. Мадам Лавальетт 1816 жылдың 23 қаңтарына дейін түрмеде қалды. Лавальетт Францияға оралып, 1830 жылы қайтыс болды, көбінесе өкпе ісігінен. Ол Пьер-Лашез зиратына жерленген.