Оңтүстік Крест: Тарихи ұшақ және Тынық мұхитымен жасалған тұңғыш сапар
Southern Cross (aircraft)
1928 ж. АҚШ-тан Австралияға бірінші транс-Тынық мұхиты ұшуын жасаған тарихи «Southern Cross» ұшағы туралы мақала. Чарльз Кингсфорд Смит, Fokker F.VIIb/3m.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тарихи маңызы бар шағын, тұрақты қанатты ұшақ.
Historically significant small fixed wing aircraft
"Оңтүстік крест" – австралиялық авиаторлар Чарльз Кингсфорд Смит, Чарльз Ульм, Гарри Лайон және Джеймс Уорнер 1928 жылы материктік АҚШ-тан Австралияға алғашқы Тынық мұхиты арқылы 7250 миль (11668 км) қашықтықты ұшқан Fokker F. VIIb/3m тримоторлы моноплан.
The Southern Cross is a Fokker F. VIIb/3m trimotor monoplane that was flown by Australian aviator Charles Kingsford Smith, Charles Ulm, Harry Lyon and James Warner in the first ever trans Pacific flight to Australia from the mainland United States, a distance of about 7250 mile (11668 km), in 1928.
Тарих
"Оңтүстік Крест" ұшағы бастапқыда "Detroiter" деп аталды, ол "Detroit News" Уилкинстің Арктика экспедициясының полярлық зерттеулеріне арналған ұшақ болды. 1926 жылы Аляскада апатқа ұшыраған ұшақты австралиялық экспедиция жетекшісі Хьюберт Уилкинс қалпына келтірді. Уилкинс, "Fokker" Арктикалық зерттеулер үшін тым үлкен деп шешіп, Сан-Францискода Кингсфорд Смит пен Чарльз Улммен кездесіп, қозғалтқыштары мен құрал-жабдықтарызсыз ұшақты сатуға келісті. Ұшаққа қажетті қозғалтқыштар мен басқа да бөлшектерді орнатып, Кингсфорд Смит Тынық мұхиты арқылы ұшу үшін қаражат жинау және қызығушылық тудыру мақсатында әлемдік төзімділік рекордын орнатуға екі рет әрекеттенді. Бірақ, Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі ұшуға қолдауын кері тартып алғаннан кейін, қаржы жетіспейтіндей болып, Кингсфорд Смит "Оңтүстік Крест" ұшағын сатуға мәжбүр болар еді. Ұшақты американдық авиатор және қайырымдылық шараларын қолдаушы Аллан Хэнкок сатып алып, кейін оны Кингсфорд Смит пен Ульмге қайтарып берді. Үш "Wright Whirlwind" қозғалтқышын Мельбурн кәсіпкері Сидни Майер қаржыландырды.
The Southern Cross began life as the Detroiter, a polar exploration aircraft of the Detroit News Wilkins Arctic expedition. The aircraft had crashed in Alaska in 1926, and was recovered and repaired by the Australian expedition leader, Hubert Wilkins. Wilkins, who had decided the Fokker was too large for his Arctic explorations, met with Kingsford Smith and Charles Ulm in San Francisco and arranged to sell them the aircraft, without engines or instruments. Having fitted the aircraft with engines and other required parts, Kingsford Smith made two attempts at the world endurance record in an attempt to raise funds and interest for his trans Pacific flight. However, after the New South Wales government withdrew its sponsorship of the flight, it looked as if the money would run out and Kingsford Smith would have to sell the Southern Cross. The aircraft was bought by American aviator and philanthropist Allan Hancock, who then loaned it back to Kingsford Smith and Ulm. The three Wright Whirlwind engines were funded by Melbourne businessman Sidney Myer.
Транс-Тынық мұхит реті
1928 жылы 31 мамырда экипаж – Чарльз Кингсфорд Смит, Чарльз Ульм және америкалықтар Гарри Лион (навигатор) және Джеймс Уорнер (радиооператор) «Оңтүстік крест» ұшағы 9 маусымда Австралияның Квинсленд штатындағы Брисбен қаласындағы Eagle Farm әуежайына қонды. 25 000 адамдық көпшілік ұшақтың әуежайға келгенін күтіп тұрды. «Оңтүстік крест» келесі күні (10 маусым) Сиднейге ұшып кетті. Ұшақ, ұшу барысында төрт таратушы және үш қабылдағыш арқылы кемелермен және жағажаймен үнемі радиобайланыста болды, олар ұшақ кабинасының астындағы фюзеляжға бекітілген ауа турбинасымен қуаттандырылды. Таратушыларға 33,5 метр толқын ұзындығында жұмыс істейтін 50 ваттты қысқа толқынды жиынтық және 600 метрде жұмыс істейтін екі 60 ваттты жиынтық кірді, сондай-ақ сегіз сағат бойы су астында жұмыс істей алатын 600 метрлік авариялық, су өткізбейтін жиынтық болды. Одан кейін олар Австралияға қайта ұшты. Гай Мензис 1931 жылы «Southern Cross Junior» ұшағымен алғашқы жеке транс-Тасман рейсін сәтті аяқтады.
On 31 May 1928, the crew—Charles Kingsford Smith, Charles Ulm, and Americans Harry Lyon (navigator) and James Warner (radio operator) The Southern Cross landed at Eagle Farm Airport in Brisbane, Queensland, Australia, on 9 June, where a crowd of 25,000 people were waiting to greet the Southern Cross on its arrival at the airport. The Southern Cross flew on to Sydney the following day (10 June). The aircraft was in constant radio communication with ships and shore during the flight using four transmitters and three receivers powered by a ram air turbine attached to the fuselage below the cockpit. Transmitters included one 50 watt short wave set operating at 33.5 metres wavelength and two 60 watt sets operating at 600 metres, with one 600 metre emergency waterproof set capable of operating eight hours submerged. They then flew back to Australia. Guy Menzies completed the first solo trans Tasman flight in the Southern Cross Junior in 1931.
1929 жылғы дағдарыс
1929 жылы Кингсфорд Смит пен Ульм Сиднейден Англияға «Оңтүстік крест» ұшағымен аттанды. Радиобайланыс үзілгенде іздеу-құтқару жұмыстары ұйымдастырылды. 1929 жылдың сәуір айында Австралия ұлттық әуе компаниясы немесе Сидней азаматтарының көмек комитеті Лес Холденді іздеуге қатысуға шақырды. Бір газетте жарияланған мәліметке сәйкес, Холден 9000 миль (14 500 км) қашықтықты ұшып, 100 сағат бойы әуеде болғаннан кейін Батыс Австралиядағы Гленелг өзені маңындағы лайлы жерде жоғалған ұшақты тапты. «Оңтүстік крест» экипажы құтқарылды, алайда тағы екі іздеуші – Кит Винсент Андерсон мен Генри Смит «Бобби» Хичкок ұшақ қозғалтқышының бұзылуы мен компастың дұрыс жұмыс ілемеуі салдарынан Танами шөліне «Кукабура» аталған Westland Widgeon ұшағымен қонуға мәжбүр болды және сусызданудан көз жұмды.
In 1929, Kingsford Smith and Ulm set out on the Southern Cross from Sydney for England. When radio contact was lost, a search was organised. In April 1929, Australian National Airways or the Sydney Citizens' Relief Committee engaged Les Holden to join the search. According to one newspaper article, Holden flew a total of 9000 miles (14,500 km) and was in the air for 100 hours, before spotting the missing aircraft on a mud flat near the Glenelg River in Western Australia. The crew of Southern Cross were rescued, though two other searchers, Keith Vincent Anderson and Henry Smith "Bobby" Hitchcock, lost their lives due to dehydration, when they were forced to land their Westland Widgeon aircraft known as the ‘Kookaburra’ in the Tanami Desert, due to an engine problem with the aircraft and a faulty compass.
Сақтау
1935 жылы Кингсфорд Смит қайтыс болғанға дейін, ол «Оңтүстік кресті» Австралия Достастығына сатты, оны мұражайда көрсету үшін. 1945 жылы «Смитти» фильмінің түсірілімі үшін ұшақ қысқа мерзімге пайдаланудан шығарылды. Машина 1985 жылы авиация саласындағы жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкер және авиа апаттарын тергеуші Джим Скофилдтің қадағалауымен қайта жаңартылды. «Оңтүстік крест» қазір Брисбен әуежайының халықаралық терминалына жақын, Аэропорт драйвіндегі арнайы шыны ангарда сақталады. Австралиялық авиация әуесқойы Остин Бёрн 1928 жылғы маусым айында Сиднейдегі Маскот әуежайында «Оңтүстік крест» пен оның экипажын сәтті Тынық мұхиты арқылы жасаған ұшудан кейін қарсы алуға жиналған көпшіліктің ішінде болды. Осы оқиғаға куә болған Бёрн «Оңтүстік кресттің» 1:24 масштабты моделін жасауға тырысты, ол негізінен алтын және күміс жалатылған мыстан жасалған. Кингсфорд Смит Бёрн модельді аяқтамас бұрын жоғалып кетті. Кингсфорд Смит жоғалып кеткеннен кейін, Бёрн өзінің құрметін суреттермен, фотосуреттермен, құжаттармен және өзі жасаған, жобалаған немесе тапсырыс берген өнер туындыларымен кеңейтуді және жақсартуды жалғастырды. 1930 жылдан 1993 жылы қайтыс болғанға дейін Бёрн өмірін «Оңтүстік крест» ескерткіштерін жасауға және көрсетуге арнады. «Оңтүстік кресттің» толық көлемді, ұша алатын көшірмесі 1980 және 1987 жылдар аралығында Оңтүстік Австралияда салынды және әлемдегі ең үлкен белгілі көшірме ұшақ болып табылады. Оның құрылысын Австралия Корольдік әуе күштерінің Ұшақтарды зерттеу және дамыту бөлімінің (ARDU) сержанты Энтони Лори қадағалады. 2002 жылдың 25 мамырында Парафилд, Оңтүстік Австралияда ұшақ ұшып көтерілген кезде басты дөңгелегі жоғалды. Көшірме ұшақ бір жақсы дөңгелек пен құйрық тірегіне қонды, ал ұшқыш зақымдалған шассиді қанатты жоғары ұстап, жерден алыс ұстады. Ұшақ жылдамдығын төмендеткенде қанаты түсіп, қанаттың ұшынан шамамен 3 метр сынды. Үлкен келісімнен кейін, Тарихи әуе кемесін қалпына келтіру қоғамы (HARS) 2010 жылы Оңтүстік Австралия үкіметінен ұшақты сатып алды және ұшақ Жаңа Оңтүстік Уэльстің Альбион паркіне қарасты Илаварра аймақтық әуежайындағы HARS нысанына жеткізілді. HARS еріктілері ұшақтың көшірмесін толыққанды ұшуға жарамды күйге келтірді. Бұл қолмен жасалған ағаш және фанерадан жасалған қанатты қалпына келтіруді қамтиды. Ұшақтың тіркеу нөмірі бастапқы VH USU болып табылады. 2023 жылдың 8 желтоқсанында «Оңтүстік крест» HARS-те қалпына келтіру және сынақ жұмыстары аяқталғаннан кейін Илаварра аймақтық әуежайында қайта ұшты. Капитан Брюс Симпсон мен капитан Марк Турстан осы тарихи ұшуды басқарды, ол әуежай үстінде шамамен 35 минутқа созылды және жергілікті және ұлттық БАҚ арналарында жарияланды.
Shortly before Kingsford Smith's death in 1935, he sold the Southern Cross to the Commonwealth of Australia, for display in a museum. The aircraft was brought out of retirement briefly in 1945 for the filming of the movie Smithy. The machine was refurbished in 1985 under the supervision of Jim Schofield, a senior aviation civil servant and air crash investigator. The Southern Cross is now preserved in a special glass hangar memorial on Airport Drive, near the international terminal at Brisbane Airport. Australian aviation enthusiast Austin Byrne was part of the large crowd at Sydney's Mascot Aerodrome in June 1928 to welcome the Southern Cross and its crew following their successful trans Pacific flight. Witnessing this event inspired Byrne to make a 1:24 scale model of the Southern Cross, made mostly from brass finished in gold and silver plating. Kingsford Smith disappeared before Byrne had completed the model. After Kingsford Smith's disappearance, Byrne continued to expand and enhance his tribute with paintings, photographs, documents, and art works he created, designed or commissioned. Between 1930 and his death in 1993, Byrne devoted his life to creating and touring his Southern Cross Memorial. A full sized flying reproduction of the Southern Cross was built in South Australia between 1980 and 1987, and is the largest known reproduction aircraft in the world. Sergeant Anthony Lohrey of the Royal Australian Air Force, Aircraft Research and Development Unit (ARDU) oversaw its construction. On 25 May 2002 at Parafield South Australia the aircraft lost a main wheel on takeoff. The replica was landed on the one good wheel and the tail skid with the pilot keeping the damaged undercarriage off the ground by keeping the wing high in the air. As the aircraft slowed, the wing came down and snapped off approximately 3 m of the wing tip. After considerable negotiation the Historical Aircraft Restoration Society (HARS) acquired the aircraft from the SA Government in 2010, and the aircraft was transported to HARS facility at Illawarra Regional Airport, Albion Park, New South Wales. The replica aircraft has been restored to full airworthy status by HARS volunteers. This will include restoration of the handcrafted all wooden spruce and plywood wing. The aircraft carries the original registration of VH USU. On Friday 8th December 2023 at Illawarra Regional Airport "Southern Cross" flew again after the completion of restoration work and testing at HARS. Captain Bruce Simpson and Captain Mark Thurstan were in control of this historical flight which lasted approx 35min over the airport and was reported by local and national media channels.