Кіріспе

2010 жылы құрылған аталған бөлімше.
Кейбір мәліметтерге сәйкес, бұл бөлімше 1942 жылдың тамызында Дипп шабуылы кезінде алғаш рет қолданылды, мақсаты – Энигма машинасы мен оған қатысты материалдарды басып алу болған, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. 1942 жылдың қыркүйегінде Әскери-теңіз барлау басқармасы директорының қолдауымен бөлімшенің құрылуы ресми түрде бекітілді. Алғашқыда «Арнайы барлау бөлімі» деп аталған бұл бөлімшеге 33 (Royal Marines) тобы, 34 (Армия) тобы, 35 (Royal Air Force) тобы және 36 (Royal Navy) тобы кірді. Бөлімшені ұйымдастыруға белсенді қатысқан маңызды тұлғалардың бірі – командир Йен Флеминг (кейіннен Джеймс Бонд романдарының авторы). Бөлімшенің міндеті – одақтас күштердің алға жылжуына оқшау ілесіп, немесе жау территориясына құпия түрде жер, теңіз және әуе арқылы еніп, кодтар, құжаттар, жабдықтар немесе персонал түріндегі қажетті ақпаратты алу болды. Оларға Италия теңіз күштерінің штаб-пәтері орналасқан қаланың шеткері және аймақтың егжей-тегжейлі карталары мен суреттері берілді. Келесі күні неміс және итальяндық флоттардың барлық шайқас жоспарлары, қолданыстағы кодтар кітаптары және басқа да құжаттар Лондонға жіберілді. 1943 жылдың көп бөлігінде бөлімше немесе оның бөлімдері Грек аралдарында, Норвегияда, Сицилияда (Пантеллерия) және Корсикада жұмыс істеді. Бұл бөлімшелер көбінесе жау тылына парашютпен жіберілді.

Солтүстік Батыс Еуропа

1943 жылдың қарашасында бөлім одақтастардың Францияға шабуылға дайындалуы үшін Ұлыбританияға оралды. Желтоқсан айында ол 30 шабуылдық бөлім (30АУ) деп қайта аталды. 30АУ сондай-ақ Шербургті басып алуға қатысты. Олар порттың оңтүстік-батысындағы Октевиллге шабуыл жасады. Бұл жерде «Вилла Морис» деп белгілі Крайгсмариннің әскери-теңіз барлау штабы орналасқан еді, оны командостар 20 офицер мен 500 сарбазбен бірге басып алды. Сонымен қатар, олар Хуйль және Сент-Клауд қалаларындағы торпеда фабрикасын және жер асты қоймаларын жаулап алды. Олар акустикалық торпедаларды – T5 және тәжірибелік T10-ды, сондай-ақ мол техникалық құжаттаманы қолға түсірді. Дитрих фон Хольтиц басқаратын неміс әскері капитуляция жариялағанда, шамамен 700 неміс 30АУ-ға берілді. Бұрын 30АУ-дың (А және В бөлімдері) француз барлау қызметкерлерімен бірлесіп Тулон және Страсбург аймақтарында азат етілгеннен кейін ұсақ операциялар жүргізді. 1944 жылдың қыркүйегінде 30АУ Ла-Манш жағалауындағы порттарды басып алуға қатысты, көбінесе қаруланған джиптерді пайдаланды. Франция мен Бельгияны азат ету кезінде 30АУ жүргізген операциялар, әсіресе неміс әскері мен неміс теңіз күштері арасындағы байланыс туралы құнды барлау ақпаратын қамтамасыз етті. Мысалы, RAF жағалау командасы U-кемелерімен әуе шабуылы арқылы қалай күресуге болатынын анықтады, кейде жау тылында тереңде. Бірақ бұл туралы 2011 жылы жарық көрген Никола Ранкиннің «Иан Флемингтің командостары» кітабында толыққанды сипатталған (қараңыз, төмендегі әдебиеттер тізімі). Кейбір деректерге сәйкес, 30АУ-дың құпиялылығы соншалық, 30АУ-дың далалық топтарымен жаудан тұтқындалған маңызды неміс шенеуніктері ресми түрде одақтас жаяу әскерлеріне «берілген» деп есептелді.

Тынық мұхит

30АУ жасағы 1945 жылдың ортасында Тынық мұхиты аймағына жіберілді, бірақ жапондықтардың капитуляциялауы салдарынан операциялар жүргізілмеді. Соғыс аяқталғаннан кейін 30АУ Сингапур, Индокитай және Гонконгта әрекет еткені хабарланды.

Көркем шығармаларда

30 шабуыл жасағының командирі Иан Флеминг өзінің ойдан шығарылған құпия агенті Джеймс Бонд кейіпкерін коммандос сарбаздарының типі мен соғыс кезіндегі ерліктеріне арқау етті. Сондай-ақ, "Джеймс Бондқа шабыттанған туындылар" бөлімін қараңыз. "Батырлар дәуірі" фильмі 30 шабуыл жасағының нақты оқиғаларына шамалы ғана негізделген.