Кіріспе

Филипп Базирон (Philippon de Bourges) (шамамен 1449 жылдың 31 мамырына дейін 1491 жыл) – француз композиторы, әнші және Ренессанс дәуірінің органшысы. Ол XV ғасырдың соңындағы жаңашыл және көрнекті композитор болды және көптеген замандастары оны жоғары бағалады.

Өмір

Ол, мүмкін, Буржеде дүниеге келген және алғашқы білімін сол жерде алған. 1458 жылдың қазан айында ағасы Пьерронмен бірге патша сарайына (қазіргі fr) қарасты хорға қабылданған. 1458 жылдың қазан айынан 1459 жылдың 31 наурызына дейін ағайындылар Жеан Гаудьеге қарауға берілді, ал 1462 жылы композитор Гийом Фагу қысқа мерзімге magister puerorum (хор шебері) болды; ол жас Филиппке үлкен әсер еткен болуы мүмкін. Баланың музыкалық қабілеті соншалықты ерекше болғандықтан, 1462 жылы оған клавикорд сатып алынған, бұл 12 немесе 13 жастағы хор баласы үшін өте сирек кездесетін жағдай. Окегем де сол жылы Буржеге келген, бірақ бала онымен танысқан-таныспағаны белгісіз; алайда, ересек композитордың ықпалы және, мүмкін, достығы кейіннен анық болды. 1464 жылы ол басқа балаларды музыкалық жағынан тәрбиелеуге жауапкершілік алды. 1466 жылы хор викарі болды, ал 1469 жылдың 5 ақпанында magister puerorum лауазымын иеленді. Хор шебері ретіндегі қызметі қиындықтарсыз өткен жоқ; бірнеше рет ол хор ұлдарының тәртіпсіздігіне жол бергені үшін шіркеу басшыларынан сөгіс алды. Дегенмен, ол бес жыл бойы осы лауазымды атқарган алғашқы адам болды; алдыңғы үш жылда кемінде бес адам тәртіпсіз хорды ұстап тұруға тырысып, сәтсіз аяқтады. 1474 жылы ол Сент-Шапельді тастап кетті, бірақ себептері белгісіз. Оның орнын Франсуа Моги басты. 1490 жылға дейін ол Сент-Шапельге қайтып келді, бірақ 1476 мен 1486 жылдар аралығындағы шіркеудің барлық құжаттары жоғалғандықтан, нақты күнін анықтау мүмкін емес. Базирон 1490 жылы жақын жердегі шіркеудің викарі болды және 1491 жылдың 31 мамырынан бұрын қайтыс болған болуы керек, өйткені сол күні оның игілігі бауырына өтті.

Музыка және әсер

Базиронның музыкасы Еуропада кеңінен таралды және замандастары оны жоғары бағалады. Ол сонымен қатар ерте пісіп жетілген: оның көптеген шансондары жасөспірім кезінде жазылған, ал оның ерте музыкасының көп бөлігі, әдетте, жоғалған болуы мүмкін. Барлығы төрт месса, үш мотет және алты шансон сақталған, сондай-ақ оған авторлығы нақты емес бір месса да бар. Стильдік тұрғыдан Базиронның музыкасы Оккегемдікіне ұқсас және бірнеше жаңалықтары бар. Ол тізбектей қайталауды қолданды және, мүмкін, бастапқыдан соңына дейін еліктеу негізгі құрылымдық тәсіл болған туындыны жазған алғашқы композитор болды (Regina celi). Ол әртүрлі текстурадағы бөлімдерді үйлестіре отырып, ұзақ бөлімдер жасауға да қабілетті болды, бірақ тұтастығын сақтап; оның Messa de Franza ең танымал мысалы. Феррара герцогы Эрколь I д’Эсте Базиронның даңқы туралы естіп, одан Missa l’homme armé-ін жіберуді сұрады. 1508 жылы Элой д’Амервал Базиронды "XV ғасырдың 20 ұлы композиторының" қатарында атады; Пьер Моулу және теоретик Гаффурий оны жоғары бағалады; ал ең танымал ақын Гийом Кретен өзінің "Жан Оккегемнің қазасына арналған ағымдағы ән" (Déploration sur le trépas de Jean Ockeghem) атты шығармасында Базиронды Оккегемді құшақтап алуға аспанға шақырылған тәтті әнші періштелердің арасында есімдерін тізімдеді.

Жазу

1996 жылы «О Фландрия, еркіндік!» Фламандтық Ренессанс музыкасы: Окегем, Жоскен, Сусато, Де ла Рю. Capilla Flamenca. Alamire LUB 03, Naxos 8.554516.