Кіріспе

Нигериялық футболшы Джозеф Майкл Йобо (6 қыркүйек 1980 жылы туған) – нигериялық бұрынғы кәсіби футболшы, орталық қорғаушы ретінде ойнаған. 2014 жылғы маусымда халықаралық футболдан зейнеткерлікке шыққанға дейін Нигерия ұлттық құрамасының капитаны болды және Нигерияның ең көп ойын өткізген футболшысы. 2020 жылғы ақпан айында Нигерия футбол федерациясы оны «Супер Иглз» командасының көмекші жаттықтырушысы етіп тағайындады.

Алғашқы жылдар

Йобоның туған жері және шығу тегі – Коно, Нигерияның Риверс штатындағы Ханна аудандық басқару аймағындағы Огони қауымы. Йобо 1998 жылы Нигериядан Standard Liège клубына қосылды. Ол 2000 жылы негізгі құрамда дебют жасады және барлығы 46 ойынға қатысты. 2001 жылы оны «Марсель» клубы сатып алды.

Эвертон

Дебютінен кейін көп ұзамай, Йобо Тенерифе клубына қарызға берілді. Тоғыз айдан соң Йобо Марсельге оралды, ал 2002 жылдың шілдесінде қайтадан қарызға алынып, «Эвертонға» қосылды. Ойыншыны тіркеу үшін 1 миллион фунт стерлинг төлеу қажет болды, ол Дэвид Мойестің алғашқы трансфері болды. 2003 жылы Йобо мен «Марсель» арасындағы дау шешілгеннен кейін, «Эвертон» 4 миллион фунт стерлингтік қосымша ақыға келісіп, трансферді тұрақтыға айналдырды. Йобо «Эвертон» құрамындағы ең тұрақты ойыншылардың біріне айналды және 2006–07 маусымында лигадағы жалғыз жеті ойыншының қатарында барлық ойынның әр минутында ойнады; оның командаласы Джолеон Лескотт та маусым бойында қатысты. 2006 жылы «Эвертонмен» жаңа келісімшартқа қол қоюдың кешігуі «Арсеналға» өту туралы әңгімелерге әкелді, бірақ 22 шілдеде Йобо 2010 жылға дейін «Гудисон Паркке» адал екенін мәлімдеді. 2007 жылдың 15 сәуірінде Йобо «Эвертон» клубында шетелден келген ойыншылар арасындағы рекордтық матчтар өткізген ойыншы атанды, ол бұл көрсеткішті 2012 жылдың басына дейін сақтап қалды. 2007 жылдың 25 қазанында Грекияның «Лариса» клубына қарсы УЕФА кубогы матчында Фил Невиллдің ауыруына байланысты Йобо капитандыққа тағайындалды, осылайша клубтың капитаны болған алғашқы африкалық футболшы болды. 2009 жылдың 6 мамырында Йобо «Вест Хэм Юнайтедке» қарсы өткен ойында маусымның алғашқы голын соқты, нәтижесінде команда 3:1 есебімен жеңіске жетті. 2009–10 маусымында Йобо Жолеон Лескотт кеткеннен және Фил Ягиелка жарақат алғаннан кейін жаңа қорғаныс серігі Сильвен Дистинге бейімделуге мәжбүр болды. 2009 жылдың 29 қарашасында «Мерсисайд дербиінде» «Эвертон» «Ливерпульге» 2:0 есебімен жеңілген кезде Йобо өз қақпасына гол соқты. Дистин, Ягиелка және Джон Хайтинга жиірек таңдалып, Йобоны құрамаға қоспады.

Фенербахче

2010 жылдың 31 тамызында Yobo «Фенербахче» клубымен бір жылдық несиелік келісімшартқа қол қойды. Ол 30 ресми матчта ойнап, бір гол соқты, командасының лига титулын жеңіп алуына көмектесті. 2011 жылдың 6 қыркүйегінде «Фенербахче» және «Эвертон» клубтары 700 000 еуроға тағы бір несиелік келісімге келді, ал Yobo 2,35 миллион еуролық бір жылдық келісімшартқа қол қойды. 2012 жылдың 4 тамызында ол «Фенербахче» клубымен қайтадан келісімшарт жасасты, бірақ бұл жолы 3 жылдық келісімшарт бойынша тұрақты негізде, «Эвертон» үшін 10 жыл ойнағаннан кейін. 17 тамызда «Фенербахче» «Торку Коньяспор» командасына қарсы ойын өткізді және Yobo осы матчта гол соқты. 2014–2015 маусымы алдында «Фенербахче» клубымен жасасқан келісімшарты тараптардың өзара келісімімен тоқтатылды. 2014 жылдың 31 тамызында Yobo алғысшахматпен марапатталды және «Фенербахче» клубынан босатылды.

Норвич қаласы

2014 жылдың 30 қаңтарында Йоба маусым соңына дейін Норич Сити футбол клубына жалға берілді, жазда тұрақты трансфер жасау мүмкіндігімен. 8 ақпандағы "Манчестер Сити" клубына қарсы ойында ол құрғақ есепті сақтап, дебюттік матчын тамаша өткезді.

Халықаралық мансап

Йобо – Нигерияның бұрынғы құрама командасының ойыншысы, ол 101 рет құрама сапында ойнаған және үш рет Әлем чемпионатына, алты рет Африка Ұлттары кубогына қатысқан "Супер Иглз" құрамасының құрамында болған. 1999 жылғы ФИФА жастар әлем чемпионатының ширек финалына дейін Нигерия құрамасымен бірге жеткеннен кейін, Йобо 2001 жылдың 24 наурызында 2002 жылғы Әлем чемпионатына іріктеу ойынында Замбияға қарсы өзінің ересектер құрамасындағы тұңғыш ойынын өткізді. Ол 2002 жылғы Әлем чемпионатына шақырылды, онда ол тағы да негізгі құрамда ойнады.

Йобо 2010 жылғы Оңтүстік Африкада өткен Әлем чемпионатына екінші рет қатысты, содан кейін Нванко Кану халықаралық карьерасын аяқтағаннан кейін құрама капитаны болды. 2014 жылдың маусым айында Йобо Стивен Кешидің 2014 жылғы Әлем чемпионатына қатысатын құрамасына енді. Ол екінші және үшінші топтық матчтардың негізгі құрамында ойнады, "Супер Иглз" командасының Босния және Герцеговинаны 1:0 есебімен жеңіп, қақпасын құрғақ сақтауына көмектесті. 30 маусымда ол өзінің 100-ші халықаралық матчын өткізді, Францияға қарсы 1/8 финалда Нигерия құрамасын капитан ретінде жетектеді. 2:0 есебімен жеңіліске ұшырағаннан кейін, өз қақпасына гол соққан Йобо халықаралық карьерасын аяқтайтынын жариялады: "Осымен аяқталды. Мен өзімнің мансабыма зор мақтанышпен қарап тұрамын. Мен елім үшін жақсы жағдайда кеткім келді. Франциядан жеңілу дұрыс жол емес еді, бірақ мен ұлттық құрама үшін жасаған барлық ісімнен ғана ләззат аламын. Енді басқаларға да мүмкіндік беру уақыты келді."

Жаттықтырушылық мансап

2020 жылдың 12 ақпанында Нигерия футбол федерациясы Абуджада өткен қысқа кеңестен кейін Йобоны «Супер Иглз» командасының көмекші жаттықтырушысы етіп тағайындады. Ол Имама Амапакабоның орнына келді. Йобо: «Мен бұрынғыдай жігерлендіруге тырысамын. Бұрынғы қаптан ретінде, мен шабыттандыру әкелемін. Мен бәрін басынан өткердім. Команданың жанкүйері болғандықтан, көмекші жаттықтырушы болмас бұрын, жанкүйерлер команданы қалай қабылдайтынын жақсы білемін. Ойын кезінде біз бұл нәрселерге көңіл бөлмейміз, бірақ зейнетке шыққаннан кейін сарапшы ретінде командада не істеу керектігі туралы пікірімді айттым» деді. Сондай-ақ ол: «Мен өзімнің тәжірибемді қайтадан енгіземін. Менің 15 жылдан астам тәжірибем бар, бұл үлкен артықшылық деп ойлаймын. Ең жақсысы – команданың рухы жақсарады. Сарапшы ретінде команданы бағалағаннан кейін, біздің сапамызға сүйене отырып, одан да жоғары деңгейге көтеріле аламыз» деді.

Жеке өмір

2010 жылы қысқа ғана таныстықтан кейін Йобо Жоста түн ортасында бұрынғы «MBGN» Адаэзе Игвеге үйленді. Жұбайлар 2009 жылдың желтоқсан айында танысып, үш айдан соң өте шағын тойда неке қиды. Алайда, олардың отбасылық мәселелерін баспасөз бен жұртшылықтан жасыруға тырысқаны белгілі. 2010 жылдың сәуір айында олар Джоуи Йобо есімді ұлдарына қуанды. Ол Нигерияның бұрынғы футболшысы Альберт Йобоның кіші інісі. 2008 жылдың шілдесінде оның інісі Норум Нигерияның Риверс штатындағы Порт-Харкорт қаласында қарақшыларға түсіп, одан сыйақы талап етілді. 2008 жылдың 17 шілдесінде 12 күннен кейін ол босатылды. Нигериялық БАҚ хабарлағандай, 2010 жылғы Африка Ұлттар Кубогында жамбас жарақатын алғаннан кейін Йобо Т. Б. Джошуаға дұға тілеу үшін барған. Йобо мен оның әйелі Адаэзе Игвеге Огони Корольдігінің королі ГНК Гиньинуа 2016 жылдың 28 мамырында Огони жерінің Мене Аборло 1 және Ваамен Аборло 1 басшылық атақтарын берді. Бұл оның кәсіби футболдан қанағаттандырып, салтанатты матч өткізген күнінен кейін болды, бұл матчты 2016 жылдың 27 мамырында Риверс штатының үкіметі ұйымдастырған еді.

Қайырымдылық жұмыс

2007 жылы Йобо Нигериядағы мүмкіндігі шектеулі балаларға көмек көрсету мақсатында Жозеф Йобо қайырымдылық қорын құрды. 2007 жылдың 18 шілдесіне дейін ол бастауыш мектептен университет деңгейіне дейін 300-ден астам шәкіртақы тағайындады. Йобо Нигерияның Огони аймағында футбол академиясын ашты. Ол сондай-ақ Лагоста футбол лагерьлерін ұйымдастырады.